EBRD Riga toplantısında Türkiye ve Ukrayna yatırımları öne çıktı

Ahmet Taş | Yerel Gündem

RİGA, LETONYA — Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası’nın Riga’daki 35. Yıllık Toplantısı, Türkiye’nin rekor yatırım hacmi ve Ukrayna’ya savaş dönemindeki finansman desteğiyle öne çıktı.

Letonya’nın başkenti Riga’da 5-7 Haziran 2026 tarihlerinde düzenlenen EBRD Yıllık Toplantısı ve İş Forumu, küresel ekonomide belirsizliklerin arttığı bir dönemde yapıldı. Bankanın bu yılki teması “Volatile to versatile — economies innovating in a changing world” olarak belirlendi. Forumda krizlere uyum, yeşil dönüşüm, özel sektör yatırımları, ekonomik yönetişim, Ukrayna’nın dayanıklılığı ve yeniden inşası gibi başlıklar tartışıldı. Türkiye açısından ise hem bankanın yatırım portföyündeki ağırlığı hem de Türk temsilcilerin forumdaki görünürlüğü dikkat çekti.

Riga’da ana gündem değişen ekonomilere uyum oldu

EBRD’nin açıklamasına göre Riga’daki toplantı, bankanın stratejik, finansal ve operasyonel yönünü belirleyen en önemli platformlardan biri olarak düzenlendi. Etkinlik, hükümet temsilcileri, finans kuruluşları, şirket yöneticileri, sivil toplum, medya ve uluslararası yatırım çevrelerini bir araya getirdi.

Toplantının ana teması, dalgalı küresel şartlarda ekonomilerin nasıl daha esnek ve yenilikçi hale gelebileceği sorusuna odaklandı. Jeopolitik gerilimler, yapay zekâ, enerji güvenliği, finansmana erişim ve yeşil dönüşüm gibi konular, forumun öne çıkan başlıkları arasında yer aldı.

EBRD, bu çerçevede yalnızca finansman sağlayan bir kurum olarak değil, aynı zamanda politika reformu, özel sektör desteği ve sürdürülebilir kalkınma alanlarında yön veren bir aktör olarak konumunu güçlendirmeyi hedefliyor.

Türkiye EBRD’nin en büyük operasyon ülkelerinden biri

Türkiye, EBRD’nin yıllık yatırım hacmi bakımından en büyük operasyon ülkelerinden biri olmayı sürdürüyor. Bankanın Ocak 2026’da yayımladığı açıklamaya göre EBRD, 2025 yılında Türkiye’de 54 projeye toplam 2,7 milyar euro yatırım yaptı. Bu tutar, bankanın Türkiye’de bir yılda gerçekleştirdiği en yüksek yatırım seviyesi olarak kayda geçti.

Açıklamada yatırımların %91’inin özel sektöre yöneldiği belirtildi. Öncelikli alanlar arasında rekabetçilik, sürdürülebilir altyapı, insan sermayesinin geliştirilmesi, deprem bölgesinde toparlanma, enerji dönüşümü, dijitalleşme ve KOBİ finansmanı yer aldı.

EBRD’nin Türkiye’deki faaliyetleri 2009’dan bu yana devam ediyor. Bankanın resmi verilerine göre Türkiye’ye bugüne kadar 23 milyar eurodan fazla taahhütte bulunuldu. Sosyal medya paylaşımında ise Türkiye’ye yapılan toplam yatırımın 30 milyar doları aştığı ifade edildi. Rakamlar farklı para birimi ve hesaplama yöntemleriyle anılsa da ortak tablo, Türkiye’nin EBRD portföyünde en güçlü pazarlardan biri haline geldiğini gösteriyor.

Ukrayna’ya destek savaş döneminde kritik başlık oldu

Riga’daki toplantının en önemli gündemlerinden biri Ukrayna oldu. EBRD Yönetim Kurulu, savaş sırasında Ukrayna’ya desteğin sürdürülmesi ve ülkenin gelecekteki yeniden inşasında bankanın öncü rol üstlenmesi yönündeki yaklaşımı teyit etti.

EBRD’nin açıklamasına göre banka, Rusya’nın 2022’deki tam kapsamlı işgalinden bu yana Ukrayna’nın reel ekonomisine yaklaşık 10 milyar euro finansman sağladı. Bu destek enerji sistemlerinin dayanıklılığı, kritik hizmetlerin sürdürülmesi, özel sektörün ayakta kalması, finans sektörünün güçlendirilmesi ve insan sermayesinin korunması gibi alanlara odaklanıyor.

Ukrayna açısından EBRD’nin rolü yalnızca savaş döneminde acil finansman sağlamakla sınırlı görülmüyor. Banka, ülkenin savaş sonrası yeniden yapılanması, yatırım ortamının iyileştirilmesi ve Avrupa ekonomisiyle daha güçlü entegrasyonu için de önemli bir kurumsal ortak olarak değerlendiriliyor.

Şevki Acuner döneminin sembolik önemi

Burak Pehlivan’ın Riga’dan yaptığı değerlendirmede dikkat çektiği başlıklardan biri de EBRD’nin Ukrayna operasyonlarında geçmişte Türk bankacı Şevki Acuner’in üstlendiği roldü. Pehlivan, Ukrayna’nın Avrupa Meydanı sonrasında ekonomik ve siyasi dönüşüm yaşadığı kritik dönemde, EBRD’nin Ukrayna direktörünün bir Türk bankacı olmasının Türk iş dünyasının ülkedeki prestijine katkı sağladığını ifade etti.

Acuner’in Ukrayna’daki EBRD operasyonlarını yönettiği dönem, ülkenin reform, finansman ve Batı kurumlarıyla entegrasyon arayışının hızlandığı yıllara denk geldi. Bu nedenle Türk profesyonellerin uluslararası finans kurumlarında üstlendiği görevler, yalnızca bireysel kariyer başarısı olarak değil, Türkiye’nin bölgesel iş dünyası algısı açısından da önem taşıyor.

Bugün Türkiye-Ukrayna ekonomik ilişkileri savunma sanayi, inşaat, enerji, tarım, lojistik ve bankacılık gibi alanlarda çeşitlenirken, geçmişteki bu kurumsal görünürlüklerin iş dünyası hafızasında ayrı bir yeri bulunuyor.

Tuva Cihangir Atasever’in paneli ilgi gördü

Riga’daki forumda Türkiye açısından öne çıkan bir diğer başlık, Türk astronot Tuva Cihangir Atasever’in katıldığı oturum oldu. EBRD programında “Orbiting innovation: meet astronaut Tuva Atasever of the Turkish Space Agency” başlığıyla yer alan oturum, uzay teknolojileri, yapay zekâ ve dijital inovasyonun ekonomilerin rekabet gücüne katkısını ele aldı.

Pehlivan, sosyal medya paylaşımında Atasever’in sunumunun izleyicilerde güçlü bir etki bıraktığını ve foruma damga vuran anlardan biri olduğunu belirtti. Bu ilgi, Türkiye’nin uzay programı ve teknoloji vizyonunun uluslararası ekonomi platformlarında da görünürlük kazanmaya başladığını gösteriyor.

Uzay teknolojileri artık yalnızca bilimsel prestij alanı olarak değil, haberleşme, tarım, afet yönetimi, savunma, iklim takibi ve veri ekonomisi açısından stratejik sektörlerden biri olarak görülüyor. Bu nedenle Atasever’in EBRD forumundaki görünürlüğü, Türkiye’nin teknoloji diplomasisi açısından da sembolik bir değer taşıyor.

EBRD’nin yeni yönü: yeşil dönüşüm ve özel sektör

EBRD’nin Riga toplantısında öne çıkan ana mesajlardan biri, özel sektörün krizlere uyum kapasitesinin artırılması oldu. Banka, yeşil dönüşüm, dijitalleşme, insan sermayesi ve yönetişim alanlarını yeni dönemin öncelikleri arasında görüyor.

Türkiye’de 2025 yatırımlarının önemli bir bölümü yeşil ekonomi geçişiyle ilişkili projelere yöneldi. Enerji verimliliği, yenilenebilir enerji, deprem bölgesinde altyapı yenilenmesi, kadınlar ve gençler için finansmana erişim gibi başlıklar bu çerçevede öne çıktı.

Ukrayna’da ise öncelik daha çok savaş dayanıklılığı ve yeniden inşa hazırlığına odaklanıyor. Enerji altyapısının korunması, şirketlerin faaliyetlerini sürdürebilmesi ve finans sisteminin çalışır halde kalması, ülkenin ekonomik direnci açısından kritik görülüyor.

Türkiye için diplomatik ve ekonomik görünürlük

Riga’daki toplantı, Türkiye’nin EBRD içindeki ağırlığını yalnızca yatırım rakamları üzerinden değil, insan kaynağı ve uluslararası görünürlük üzerinden de hatırlattı. Türkiye, bankanın en büyük operasyon pazarlarından biri olurken, Türk profesyoneller ve teknoloji temsilcileri de forumlarda daha görünür hale geliyor.

Bu tablo, Türkiye için iki yönlü bir fırsat anlamına geliyor. Bir yandan EBRD finansmanı, özel sektör ve altyapı projelerinde önemli bir kaynak olmaya devam ediyor. Diğer yandan Türk iş dünyası, Ukrayna’nın yeniden inşası, Avrupa ile bağlantılı enerji ve lojistik projeleri, dijital dönüşüm ve yeşil ekonomi başlıklarında daha fazla rol üstlenme potansiyeline sahip.

Riga toplantısının gösterdiği ana sonuç, EBRD’nin Türkiye ve Ukrayna’yı farklı ama birbirini tamamlayan iki stratejik dosya olarak gördüğü yönünde. Türkiye yatırım kapasitesi ve özel sektör derinliğiyle, Ukrayna ise savaş sonrası yeniden inşa ihtiyacıyla bankanın öncelikleri arasında yer alıyor.

Bu nedenle EBRD’nin 35. yılı, yalnızca bankanın kurumsal geçmişini değil, Türkiye’nin bölgesel ekonomik ağırlığını ve Ukrayna’nın gelecekteki yeniden yapılanmasında uluslararası finansın rolünü de yeniden gündeme taşıdı.

www.yerelgundem.com