Portekiz yabancı iş gücüne daha fazla ihtiyaç duyuyor

Ahmet Taş | Yerel Gündem
LEİRİA / PORTEKİZ — Portekiz’de yabancı iş gücüne duyulan ihtiyaç artarken, göçmen karşıtı siyasi söylemler ve sertleşen göç politikaları ülkede yeni bir tartışma başlattı.

Deutsche Welle’nin haberine göre Portekiz’de yaklaşık 1,5 milyon yabancı yaşıyor. Bu sayı, ülke nüfusunun yaklaşık %14’üne karşılık geliyor. Ülkedeki yabancıların büyük bölümü çalışmak için Portekiz’e gelen göçmenlerden oluşuyor. Buna rağmen muhalefetteki aşırı sağcı Chega Partisi’nin seçim kampanyalarında kullandığı göçmen karşıtı sloganlar, toplumda yabancılara yönelik tartışmaları daha görünür hale getirdi.

Göçmen karşıtı söylemler güç kazanıyor

Chega Partisi’nin birçok bölgede hâlâ asılı duran seçim afişlerinde, göçmenlerin sosyal yardımlarla geçinmemesi gerektiğini savunan ifadeler yer alıyor. Portekiz’de yabancılarla ilgili daha sert yasal düzenlemelerin gündeme gelmesi de bu söylemlerin siyasi etkisini artırdığını gösteriyor.

Ancak ekonomik veriler, ülkedeki göçmenlerin yalnızca sosyal yardımlardan yararlanan bir grup olmadığını, aksine sosyal güvenlik sistemine ve iş gücü piyasasına önemli katkı sağladığını ortaya koyuyor. Uzmanlara göre Portekiz, göçmen işçiler olmadan birçok sektörde ciddi açıklarla karşı karşıya kalabilir.

Sosyal güvenlik sistemine büyük katkı

Portekiz Göç Gözlemevi tarafından hazırlanan ve Göç İdaresi AIMA tarafından yayımlanan araştırmaya göre, geçen yıl yaklaşık 1,1 milyon yabancı Portekiz’de yasal olarak çalıştığı için sosyal güvenlik primi ödedi. Bu rakam, on yıl öncesine göre %447 artış anlamına geliyor.

Aynı dönemde yabancı çalışanların ödediği primlerin toplamı %763 artarak yaklaşık 4,2 milyar euroya ulaştı. Bu miktar, ülkedeki toplam sosyal güvenlik katkılarının yaklaşık %14’ünü oluşturuyor. 2025 yılında yabancı sigortalıların sisteme ödediği primlerle aldıkları sosyal yardımlar arasındaki farkın yaklaşık 3,3 milyar euro fazla verdiği belirtiliyor.

Yaşlanan nüfus için kritik destek

Uzun yıllardır iş gücü göçü üzerine çalışan sosyolog Elísio Estanque, Portekiz’in yabancı çalışanların ödediği primlere ihtiyaç duyduğunu söyledi. Estanque’ye göre Portekiz, Avrupa Birliği’nin en hızlı yaşlanan ülkelerinden biri olduğu için sosyal güvenlik sistemi giderek daha fazla emekli maaşı ve sağlık harcaması üstleniyor.

Estanque, yabancı işçilerin yalnızca sosyal güvenlik sistemi için değil, günlük ekonomik hayatın devamı için de önemli olduğunu belirtti. Özellikle Brezilyalı göçmenlerin ticaret, hizmet, ulaşım ve yemek dağıtımı gibi alanlarda yoğun şekilde çalıştığına dikkat çekti.

“Brezilyalı çalışan bulunmayan neredeyse hiçbir mağaza yok” diyen Estanque, göçmen emeğinin Portekiz’de görünenden çok daha yaygın olduğunu vurguladı.

Brezilyalı aileler Portekiz’de yeni hayat kuruyor

Portekiz’e üç ay önce gelen Brezilyalı Veronica Santos, ülkenin orta kesimindeki Leiria kentinde bir restoranda çalışıyor. Eşi ise inşaat sektöründe iş buldu. Santos, Portekiz’de iş bulmakta zorlanmadıklarını ve burada daha iyi kazandıklarını söyledi.

Brezilya’da ücretlerin düşük, güvenlik sorunlarının ise ciddi olduğunu belirten Santos, Portekiz’i daha güvenli bir ülke olarak gördüğünü ifade etti. Artan yabancı düşmanlığıyla ilgili ise temkinli konuşan Santos, ırkçılığın yalnızca Portekiz’e özgü olmadığını, Brezilya’da da benzer sorunların bulunduğunu dile getirdi.

Turizm ve tarım göçmen emeğine bağlı

Leiria Uygulamalı Bilimler Üniversitesi’nde ekonomi dersleri veren Joao Neves’e göre, Chega gibi aşırı sağcı partiler ülkedeki sosyal ve ekonomik sorunların sorumlusu olarak göçmenleri göstermeye çalışıyor. Ancak Neves, bu yaklaşımın gerçeklerle örtüşmediğini söyledi.

Neves’e göre göçmen işçiler olmadan bazı sektörlerin faaliyetlerini sürdürmesi mümkün olmayabilir. Turizm sektörü bu alanların başında geliyor. Portekiz’de gayrisafi yurt içi hasılanın yaklaşık %20’sini oluşturan turizm; oteller, restoranlar, temizlik hizmetleri, ulaşım ve lojistik gibi alanlarda yabancı iş gücüne yoğun biçimde ihtiyaç duyuyor.

Tarım sektörü de benzer bir tablo sunuyor. Özellikle ihraç edilen orman meyvelerinin üretiminde çok sayıda Asyalı mevsimlik işçi çalışıyor. Uzmanlara göre bu işçiler olmadan hasat süreçlerinde ciddi aksamalar yaşanabilir.

Kısa süreli göç politikası yeni riskler doğurabilir

Portekiz’de göçmenlerin ülkede kalış süresini altı aya kadar düşürmeye yönelik girişimler de tartışma yaratıyor. Sosyolog Estanque, bu tür uygulamaların göçmenleri daha kırılgan hale getirebileceğini söyledi. Ona göre kısa sürede daha fazla para kazanmak isteyen işçiler, kötü çalışma koşullarına ve sömürüye daha açık hale gelebilir.

Estanque, geçmiş yıllarda Portekiz’e çalışmak için gelmenin görece kolay olduğunu, ancak buna uygun bir entegrasyon politikasının geliştirilemediğini belirtti. Sosyal sorunların yoğunlaştığı bölgelerin oluşması, toplumdaki yabancı korkusunu artıran faktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Uzun vadeli strateji ihtiyacı öne çıkıyor

Ekonomist Joao Neves de Portekiz’in sürdürülebilir ve uzun vadeli bir göç politikasına ihtiyacı olduğunu düşünüyor. Neves, Portekiz’in geçmişte göç veren bir ülke olduğunu hatırlatarak, birçok Portekizlinin yaklaşık 60 yıl önce çalışmak için Avrupa’nın farklı ülkelerine gittiğini söyledi.

Bugün ise ülke, yabancı işçilerin emeğine ve sosyal güvenlik katkılarına ihtiyaç duyuyor. Buna rağmen göçmenlerin ülkelerine döndüklerinde, bazı Avrupa ülkelerinde olduğu gibi sosyal güvenlik primlerini geri alamadığı belirtiliyor. Bu primler Portekiz sosyal güvenlik sisteminde kalıyor ve sistemin finansmanına katkı sağlamaya devam ediyor.

Uzmanlara göre Portekiz’in önündeki temel soru, göçmen işçilerin ekonomik katkısını kabul ederken aynı zamanda entegrasyon, çalışma koşulları ve toplumsal uyum alanlarında kalıcı çözümler üretip üretemeyeceği olacak.

www.yerelgundem.com