Menopozda baş ağrısı ve migren değişebilir: Yeni belirtilere dikkat

Ahmet Taş | Yerel Gündem

İZMİR / TÜRKİYE — Perimenopoz ve menopoz dönemindeki hormonal dalgalanmalar, özellikle daha önce migren öyküsü bulunan kadınlarda baş ağrılarının sıklığını ve karakterini değiştirebilir; ancak yeni başlayan veya alışılmışın dışındaki ağrıların yalnızca hormonlara bağlanmaması gerekiyor.

Batıgöz Sağlık Grubu Balçova Cerrahi Tıp Merkezi Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Gülsün Soypaçacı, menopoz geçişinde ortaya çıkan baş ağrılarının hormonal durum, mevcut migren öyküsü, diğer menopoz belirtileri ve kişinin genel sağlık durumu birlikte değerlendirilerek ele alınması gerektiğini belirtti.

Özellikle 50 yaşından sonra ilk kez ortaya çıkan, giderek şiddetlenen veya daha önceki baş ağrılarından belirgin biçimde farklılaşan ağrıların başka nedenler açısından da değerlendirilmesi önem taşıyor.

Perimenopozda migren atakları neden değişebilir?

Menopoz, adetlerin tek bir anda sona erdiği kısa bir dönemden ibaret değil. Menopoz öncesindeki perimenopoz sürecinde, yumurtalıkların hormon üretimi ve adet döngüsünde belirgin değişiklikler yaşanabiliyor.

Soypaçacı, özellikle östrojen düzeylerindeki dalgalanmaların hormonlara duyarlı migreni bulunan bazı kadınlarda baş ağrısı düzenini etkileyebileceğini belirtti.

“Perimenopoz döneminde hormon düzeyleri düzenli bir şekilde azalmaz; belirgin dalgalanmalar görülebilir.”

Özellikle adet döngüsüyle bağlantılı migren öyküsü bulunan kadınların bu süreçte atakların daha sıklaştığını, azaldığını veya alışılmış özelliklerinin değiştiğini fark edebileceğini aktaran Soypaçacı, buna rağmen baş ağrısındaki her değişimin doğrudan hormonal nedenlere bağlanmaması gerektiğinin altını çizdi.

Baş ağrılarının değişmesinde yalnızca hormonlar değil, menopoz döneminde sık karşılaşılan sıcak basmaları, gece terlemeleri, uyku düzensizlikleri, stres, öğün atlama ve yetersiz sıvı tüketimi gibi faktörler de rol oynayabiliyor.

50 yaşından sonra yeni başlayan baş ağrısı ayrıca değerlendirilmeli

Daha önce migren tanısı veya benzer baş ağrıları bulunan bir kadında perimenopoz sırasında atakların değişmesiyle, hayatında ilk kez ileri yaşlarda baş ağrısı başlaması aynı şekilde değerlendirilmiyor.

Soypaçacı’ya göre özellikle 50 yaşından sonra yeni başlayan baş ağrısında, ağrının yalnızca menopozun doğal bir sonucu olduğu varsayılmamalı.

Daha önce mevcut olan baş ağrısının karakterinin belirgin biçimde değişmesi veya giderek şiddetlenmesi de hekim değerlendirmesini gerektirebilecek durumlar arasında bulunuyor.

Baş ağrısının özellikleri, kişinin yaşı, mevcut hastalıkları, kullandığı ilaçlar ve eşlik eden belirtiler birlikte ele alınmalı. Gerektiğinde kadın hastalıkları ve doğum değerlendirmesine nöroloji muayenesi de eklenebiliyor.

Özellikle ani başlayan ve çok şiddetli baş ağrısına görme ya da konuşma bozukluğu, yüzde veya kol ve bacaklarda güçsüzlük ya da uyuşma, denge kaybı veya bilinç değişikliği eşlik ediyorsa acil tıbbi değerlendirme gerekebilir.

Auralı ve aurasız migren ayrımı neden önemli?

Migren değerlendirmesinde yalnızca ağrının şiddeti ve sıklığı değil, aura bulunup bulunmadığı da önem taşıyor.

Aura, bazı kişilerde baş ağrısından önce veya ağrıyla birlikte ortaya çıkan geçici nörolojik belirtileri ifade ediyor.

Bunlar arasında ışık çakmaları, görme alanındaki değişiklikler, uyuşma veya geçici konuşma sorunları bulunabiliyor.

Soypaçacı, auralı ve aurasız migren ayrımının özellikle menopoz döneminde hormonal tedavi seçenekleri değerlendirilirken kişinin diğer sağlık özellikleriyle birlikte dikkate alınması gerektiğini belirtti.

“Migren öyküsü bulunan kadınlarda hormon tedavisi kararı yalnızca baş ağrısının varlığına bakılarak verilmez.”

Tedavi planlamasında aura öyküsünün yanı sıra yaş, sigara kullanımı, tansiyon, kilo, kişisel ve ailesel pıhtılaşma öyküsü ve diğer sağlık sorunlarının birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.

Hormon tedavisi migreni tedavi etmek için kullanılmıyor

Menopozal hormon tedavisinin temel amacı migren tedavisi değil.

Ancak sıcak basması, gece terlemesi ve uyku sorunları gibi menopoz belirtileri nedeniyle hormon tedavisinin düşünüldüğü bir kadında mevcut migren öyküsü de tedavi kararının bir parçası oluyor.

Migreni bulunan bazı kadınlarda hormon düzeylerinde daha az dalgalanma oluşturacak tedavi seçeneklerinin hekim tarafından değerlendirilmesi mümkün.

Bununla birlikte kullanılacak hormonun türü, uygulama yolu ve dozu her kadın için aynı şekilde belirlenmiyor.

Rahmi bulunan kadınlarda sistemik östrojen tedavisi planlandığında, rahim iç tabakasının korunması amacıyla uygun progestojen kullanımının da tedavi planının bir parçası olabileceği belirtiliyor.

Soypaçacı’ya göre menopoz tedavisinde herkese uygulanabilecek standart bir reçeteden söz etmek mümkün değil. Kadının yaşı, menopoz belirtileri, rahim ve meme sağlığı, kardiyovasküler riskleri, migren öyküsü ve diğer tıbbi özellikleri birlikte değerlendirilmeli.

Baş ağrısı günlüğü hekime önemli bilgiler sağlayabilir

Perimenopoz dönemindeki baş ağrılarının düzenli olarak kaydedilmesi, ağrının hormonal değişimler veya günlük yaşam alışkanlıklarıyla olası ilişkisinin anlaşılmasına yardımcı olabiliyor.

Bir baş ağrısı günlüğünde ağrının başladığı tarih ve saat, ne kadar sürdüğü, adet döngüsüyle ilişkisi, aura olup olmadığı ve eşlik eden diğer belirtiler kaydedilebilir.

Sıcak basması veya gece terlemesinin bulunup bulunmadığı, uyku düzeni ve kullanılan ilaçların da not edilmesi hekim değerlendirmesinde yararlı olabilecek bilgiler sağlayabiliyor.

Bunun yanında düzenli uyku, yeterli sıvı tüketimi ve öğün düzeninin korunması genel sağlık açısından önem taşıyor.

Kişinin daha önce fark ettiği migren tetikleyicilerinden mümkün olduğunca kaçınması ve sağlık durumuna uygun fiziksel aktivitenin günlük yaşama dahil edilmesi de önerilen yaşam düzenlemeleri arasında yer alıyor.

Bu önlemler, yeni veya olağan dışı bir baş ağrısının tıbbi değerlendirilmesinin yerine geçmiyor.

Kadın doğum ve nöroloji birlikte değerlendirebilir

Menopoz dönemindeki baş ağrılarının bir bölümü hormonal değişimlerle ilişkili olabilse de nörolojik veya başka tıbbi nedenlerin gözden kaçırılmaması gerekiyor.

Bu nedenle bazı kadınlarda kadın hastalıkları ve doğum uzmanıyla nöroloji uzmanının birlikte değerlendirmesi uygun olabiliyor.

Soypaçacı, menopoz geçişinde vücutta aynı dönemde çok sayıda değişiklik yaşanabildiğini ve baş ağrısının bunlardan biri olabileceğini belirterek özellikle yeni başlayan veya kişinin alışık olduğu baş ağrısından farklı seyreden durumların otomatik olarak menopoza bağlanmaması gerektiğini vurguladı.

Öncelikle ağrının özelliklerinin ve olası nedenlerinin değerlendirilmesi, ardından menopoz belirtileri için uygulanacak yaklaşımın kişinin genel sağlık durumu ve riskleri dikkate alınarak belirlenmesi gerekiyor.

Bu yaklaşım, hormonal değişikliklerle ilişkili olabilecek migren dalgalanmalarının yönetilmesine yardımcı olurken, farklı bir sağlık sorunundan kaynaklanabilecek yeni baş ağrılarının da gözden kaçırılmamasını amaçlıyor.

YerelGundem.com