Norveç Kralı Harald V 89 yaşında öldü: Tahta oğlu Haakon geçti

Ahmet Taş | Yerel Gündem

OSLO / NORVEÇ — Norveç Kralı Harald V, bir süredir devam eden ciddi sağlık sorunlarının ardından 28 Ağustos 2026 sabahı Oslo Üniversite Hastanesi Rikshospitalet’te 89 yaşında hayatını kaybetti.

Norveç Kraliyet Sarayı, Harald’ın saat 06.35’te huzur içinde yaşamını yitirdiğini açıkladı. 1991’den bu yana Norveç tahtında bulunan Harald, ölümüne kadar Avrupa’nın görevdeki en yaşlı hükümdarıydı.

Harald’ın ölümüyle birlikte taht, oğlu Haakon’a geçti. Reuters, 53 yaşındaki Haakon’un Norveç’in yeni kralı olduğunu ve Haakon VIII adını kullanacağını aktardı. Haakon’un kızı Prenses Ingrid Alexandra ise tahtın yeni varisi konumuna geldi.

Sağlık durumu son günlerde hızla kötüleşmişti

Kral Harald son dönemde çeşitli sağlık sorunları nedeniyle sık sık tedavi görüyordu.

Kraliyet Sarayı 23 Ağustos’ta yaptığı açıklamada Harald’ın sağlık durumunun hafta sonunda kötüleştiğini ve kanında tespit edilen bakteriyel enfeksiyon nedeniyle antibiyotik tedavisi gördüğünü duyurmuştu.

DW Türkçe’nin aktardığı bilgilere göre Harald ayrıca hemolitik anemi nedeniyle tedavi altındaydı. Bu hastalık, kırmızı kan hücrelerinin normalden hızlı parçalanması sonucu yorgunluk, nefes darlığı ve başka ciddi sağlık sorunlarına yol açabiliyor.

Ölümünden bir gün önce saray, kralın durumunun “çok ciddi” olduğunu açıklamış, Veliaht Prens Haakon da kralın görevlerini vekâleten yürütmeye başlamıştı.

Kraliyet ailesinin üyeleri son günlerde hastanede Harald’ı ziyaret etmişti.

Norveç tahtında 35 yıl kaldı

Harald V, babası Kral Olav V’nin 1991 yılında hayatını kaybetmesinin ardından Norveç tahtına çıktı.

Yaklaşık 35 yıl süren hükümdarlığı, Norveç’in petrol ve doğal gaz gelirleri sayesinde dünyanın en yüksek refah düzeyine sahip ülkelerinden biri haline geldiği döneme denk geldi.

Norveç anayasal monarşi ile yönetiliyor. Kral devlet başkanı olmasına rağmen siyasi karar alma yetkilerinin büyük bölümü seçilmiş parlamento ve hükümet tarafından kullanılıyor.

Bununla birlikte Harald, özellikle ulusal krizler ve toplumsal olaylar sırasında yaptığı konuşmalarla Norveç kamuoyunda birleştirici bir figür olarak görülüyordu.

Reuters’a göre Harald, 2011’de Oslo ve Utøya’da gerçekleştirilen terör saldırılarının ardından yaptığı açıklamalarla da toplumun geniş kesimlerinde güçlü destek kazanmıştı.

İkinci Dünya Savaşı sırasında ABD’ye gönderildi

Harald 1937 yılında doğdu.

İkinci Dünya Savaşı’nın başlangıcında Nazi Almanyası’nın Norveç’i işgal etmesi üzerine henüz üç yaşındaydı.

Annesi Veliaht Prenses Märtha, Harald ve kız kardeşlerini güvenlik gerekçesiyle Amerika Birleşik Devletleri’ne götürdü. Babası ise Norveç hükümeti ve Kral VII. Haakon ile birlikte İngiltere’ye geçti.

Aile, savaşın sona ermesinin ardından Haziran 1945’te yeniden Norveç’te bir araya geldi.

Harald daha sonra devlet okulunda eğitim gördü ve bu tercihi Norveç monarşisinin halkla daha yakın ilişki kurmasının sembollerinden biri olarak değerlendirildi.

Olimpiyatlarda Norveç’i temsil etti

Harald’ın yaşamında sporun da önemli bir yeri vardı.

Gençliğinden itibaren yelken sporuyla ilgilenen Harald, Norveç’i Olimpiyat Oyunları’nda temsil etti.

Uzun yıllar aktif spor yapan kral, uluslararası yelken yarışmalarında da yer aldı ve 1987 yılında düzenlenen bir dünya şampiyonasında altın madalya kazanan ekipte bulundu.

Spor ve çevre konularına ilgisi, hükümdarlığı boyunca kamuoyundaki imajının önemli parçalarından biri oldu.

Reuters, Harald’ın mütevazı ve halkla yakın ilişki kuran kişiliğinin Norveç’te monarşiye verilen desteğin sürmesinde etkili olduğunu belirtiyor.

2016’daki konuşması geniş yankı uyandırmıştı

Harald’ın modern Norveç toplumuna ilişkin en çok hatırlanan konuşmalarından biri 2016 yılında geldi.

Kral bu konuşmasında Norveç toplumundaki farklı kimliklere, göçmenlere, farklı dinlere mensup vatandaşlara ve LGBTİ+ bireylere değinerek ülkenin çeşitliliğini vurguladı.

Harald’ın yaklaşımı, geleneksel bir monarşiyi modern ve değişen Norveç toplumuyla uyumlu hale getirme çabasının örneklerinden biri olarak değerlendirildi.

Kraliyet ailesinin siyasi yetkisi sınırlı olmasına rağmen kralın ulusal birlik ve toplumsal değerler konusunda yaptığı konuşmalar ülkede geniş yankı buluyordu.

Harald aynı zamanda hayatı boyunca tahttan feragat etmeyeceğini ve görevini ölümüne kadar sürdüreceğini ifade etmişti.

Tahta Haakon geçti

Harald’ın ölümüyle birlikte oğlu Haakon, anayasal düzen gereği doğrudan Norveç tahtına geçti.

Reuters’a göre yeni hükümdar Kral Haakon VIII olarak görev yapacak. Haakon, 20 Temmuz 1973’te doğdu ve uzun yıllardır babasının sağlık sorunları yaşadığı dönemlerde kral naibi olarak devlet görevlerini yürütüyordu.

Norveç’te hükümdarın değişmesi için ayrıca bir taç giyme töreni yapılması gerekmiyor. Yeni kralın devlet konseyi toplantısında hükümete resmî bildirimde bulunması ve daha sonra parlamentoda anayasa ile yasalara bağlılık yemini etmesi bekleniyor.

Haakon’un tahta çıkmasıyla birlikte 22 yaşındaki kızı Ingrid Alexandra da Norveç tahtının birinci sıradaki varisi oldu.

Norveç ulusal yas dönemine girdi

Harald’ın ölümünün ardından Norveç’te ulusal yas süreci başladı.

Reuters’ın aktardığı bilgilere göre cenazenin Oslo Katedrali’nde düzenlenecek resmî törenin ardından Akershus Kalesi’ndeki kraliyet mozolesine defnedilmesi planlanıyor.

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre, Harald’ın ülkenin demokratik değerleri ve toplumsal birliği açısından kalıcı bir iz bıraktığını belirtti.

İngiltere Kralı Charles, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ve NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin de aralarında bulunduğu çok sayıda lider taziye mesajı yayımladı.

Harald V’nin ölümüyle Norveç’te 1991’de başlayan bir dönem sona ererken ülke, yaklaşık 35 yıl sonra yeni bir hükümdarla yoluna devam edecek.

YerelGundem.com