Zelenskiy, Ukrayna-ABD-Rusya üçlü görüşmesini destekledi: Tarih belirsiz

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, ABD ve Rusya ile müzakere ekipleri düzeyindeki üçlü görüşmelerin yeniden başlamasını desteklediğini açıkladı; toplantının mümkünse kasım başına kadar yapılmasını istedi.

Zelenskiy’nin açıklaması, ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un önce Oslo’da Ukraynalı ve Avrupalı muhataplarıyla, ardından St. Petersburg’da Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinden sonra geldi. Taraflar görüşmelere dönmeye açık olduklarını bildirse de toplantının tarihi, yeri ve gündemi üzerinde tamamlanmış bir anlaşma duyurulmadı.

Zelenskiy: Müzakere ekipleri mümkün olduğunca erken buluşmalı

Zelenskiy, 21 Ekim’de gazetecilere yaptığı açıklamada, Witkoff’un Putin ile görüşmesinin ardından ABD tarafından bilgilendirildiklerini söyledi. Reuters’ın aktardığına göre Ukrayna lideri, kendilerine iletilen değerlendirmeden Rusya’nın üç ülkenin müzakere ekipleri arasında toplantı yapılmasını desteklediğini anladıklarını belirtti.

Zelenskiy, Washington’ın görüşmeyi mümkün olan en kısa sürede düzenlemeyi önerdiğini ve Kiev’in bu öneriyi desteklediğini ifade etti. Ukrayna’nın beklentisi toplantının kasım başına kadar yapılması. Bunun kesinleşmiş bir takvim olmadığını da vurgulayan Zelenskiy, kararın yalnızca Ukrayna’ya bağlı olmadığını söyledi.

Önerilen ilk adım, devlet başkanlarının buluşması değil, müzakere heyetlerinin bir araya gelmesi. Zelenskiy’ye göre ekiplerin görevi, savaşı sona erdirebilecek başlıkları çalışmak ve daha sonra liderler düzeyinde yapılabilecek bir görüşmenin koşullarını hazırlamak. Böyle bir zirvenin düzenleneceğine ilişkin henüz bir karar bulunmuyor.

Oslo’da hangi konular görüşüldü?

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı’nın açıklamasına göre Zelenskiy, 20 Ekim’de Oslo’da Norveç Başbakanı Jonas Gahr Støre ve Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb ile görüştü. ABD özel temsilcisi Steve Witkoff’un katıldığı görüşmeye Jared Kushner çevrim içi olarak dahil oldu. Avrupa ülkeleri ile AB ve NATO temsilcilerinin yer aldığı temaslar da yapıldı.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı, görüşmelerde güvenlik garantileri, yaptırımlar, savaş sonrası yeniden yapılanma ve Avrupa’nın güvenliğinin ele alındığını bildirdi. Zelenskiy, ABD’li temsilcilerin Avrupa ile konuşulan önerileri Rus tarafına ileteceğini ve temasların sonucunu Kiev’e aktaracağını söylemişti.

Bu görüşmeler, üçlü bir toplantı için hazırlık niteliği taşıyor. Oslo’da Ukrayna, ABD ve Rusya’nın aynı masaya oturduğu bir müzakere yapılmadı. Witkoff’un bir gün sonra Putin ile gerçekleştirdiği temasın ardından tarafların üçlü format hakkındaki açıklamaları gündeme geldi.

Hedefte liderler düzeyinde görüşme de var

Zelenskiy, olası heyet görüşmelerinin Ukrayna, ABD ve Rusya liderleri arasında ileride yapılabilecek bir toplantıya zemin hazırlamasını istiyor. Böyle bir toplantıda yalnızca liderlerin çözebileceği meselelerin ele alınabileceğini belirtti.

Ukrayna lideri, Avrupalı ortakların da muhtemel liderler görüşmesine bir biçimde dahil edilmesi gerektiğini ifade etti. Avrupa’nın nasıl temsil edileceği veya toplantının hangi formatta yapılacağı konusunda açıklanmış bir uzlaşma yok.

Kiev açısından Avrupa’nın katılımı özellikle güvenlik garantileri ve savaş sonrası yeniden yapılanma başlıklarıyla bağlantılı. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı, Oslo görüşmelerinde bu iki konunun ayrıntılı biçimde tartışıldığını bildirdi. Ancak tartışılan önerilerin kabul edilmiş bir barış anlaşması olarak sunulması için henüz erken.

Ateşkes ve esirlerin dönüşü de gündemde

Zelenskiy, Ukrayna’nın ateşkes, enerji altyapısına yönelik saldırıların durdurulması ve insani konulardaki girişimlere açık olduğunu söyledi. Esirlerin geri dönüşü de Kiev’in görüşmelerde ele almak istediği başlıklar arasında bulunuyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanlığı’nın Oslo temaslarına ilişkin açıklamasına göre Zelenskiy, enerji tesislerine karşılıklı saldırıların durdurulması yönünde farklı seçenekler önerdiklerini, fakat Putin’in bunları kabul etmediğini söyledi. Bu, taraflar arasında bir enerji ateşkesi sağlandığı anlamına gelmiyor.

İnsani meseleler ile savaşın genel olarak sona erdirilmesine ilişkin müzakereler de birbirinden farklı süreçler. Esirlerin dönüşü konusunda görüşme isteğinin açıklanması, yeni bir takasın kararlaştırıldığı anlamına gelmiyor. Bir sonraki toplantı yapılırsa hangi önerilerin masaya getirileceği ve somut sonuç alınıp alınamayacağı ayrıca görülecek.

Kremlin farklı bir zaman aralığı dile getirdi

Putin’in yardımcısı Yuri Uşakov, Witkoff ile görüşmenin ardından Rusya’nın Ukrayna ve ABD ile üçlü görüşmeleri yeniden başlatmaya prensipte hazır olduğunu söyledi. Interfax’ın aktardığı açıklamada Uşakov, toplantı için kasımın ikinci haftasından söz etti; olası yer olarak da Birleşik Arap Emirlikleri’nin başkenti Abu Dabi’yi gündeme getirdi.

Bu açıklama, Zelenskiy’nin kasım başına kadar toplantı yapılması isteğinden farklı bir takvime işaret ediyor. Uşakov’un Abu Dabi’ye ilişkin sözleri de kesinleşmiş ev sahibi ülke duyurusu değil. Taraflardan ortak tarih ve yer açıklaması gelmedikçe bu seçenekler öneri düzeyinde kalıyor.

Uşakov, Rus tarafının görüşmelerde savaş sonrası Rusya ve Ukrayna için güvenlik düzenlemelerini ele almak istediğini söyledi. Kiev ise kendi güvenlik garantilerinin güçlü ve uygulanabilir olmasını öncelikli görüyor. Tarafların aynı başlığı konuşmaya açık olması, içeriğinde anlaştıkları anlamına gelmiyor.

Sonraki adım için ortak karar bekleniyor

Zelenskiy, Rusya’nın daha önce de farklı görüşme biçimlerine hazır olduğunu söylediğini, ancak sonrasında planların değiştiğini veya iptal edildiğini hatırlattı. Bu nedenle Kiev, yeni açıklamaların uygulanıp uygulanmayacağını görmek istiyor.

Şu aşamada açıklanan gelişme, tarafların müzakere ekipleri düzeyindeki üçlü toplantı fikrine olumlu yaklaşması. Görüşmenin yapılabilmesi için tarih, yer, katılımcılar ve çalışma gündeminin netleştirilmesi gerekiyor. Liderler zirvesi ve Avrupalı ortakların bu zirvedeki rolü ise olası sonraki adımlar olarak değerlendiriliyor.

YerelGundem.com