Samed Ağırbaş COP31’de Sıfır Atık ve yenilenebilir enerji mesajı verdi

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANTALYA, TÜRKİYE — Sıfır Atık Vakfı Başkanı Samed Ağırbaş, COP31 kapsamında yaptığı değerlendirmede Türkiye’nin yenilenebilir enerji yatırımlarını, atık yönetimi hedeflerini ve iklim adaleti yaklaşımını anlattı.

Ağırbaş’ın açıklamaları; 9–20 Kasım 2026 tarihlerinde Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Konferansı’nda enerji dönüşümü, döngüsel ekonomi, gıda israfı ve gelişmekte olan ülkelerin finansman ihtiyacının tartışıldığı bir dönemde geldi.

COP31 Antalya’da 20 Kasım’a kadar sürecek

Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesinin resmî takvimine göre COP31, 9 Kasım’da Antalya EXPO Center’da başladı ve 20 Kasım’a kadar devam edecek. Devlet ve hükümet başkanlarının katılacağı Antalya Liderler Zirvesi ise 11–12 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilecek.

Konferans programında ülkelerin iklim taahhütleri, temiz enerjiye geçiş, iklim finansmanı, dayanıklı kentler, atıkların azaltılması ve metan salımlarının sınırlandırılması gibi başlıklar yer alıyor. Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan konulu liderler toplantısı da yüksek düzeyli programın parçaları arasında bulunuyor.

Sıfır Atık Vakfı Başkanı ve COP31 Yüksek Düzeyli İklim Şampiyonu Samed Ağırbaş, A Haber’e verdiği röportajda konferansın ülkelerin uzun vadeli kalkınma politikalarını etkileyebilecek kararların ele alındığı önemli bir platform olduğunu söyledi.

Yenilenebilir enerji yatırımlarına dikkat çekti

Ağırbaş, eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak döneminde hızlandırılan enerji projelerinin Türkiye’nin bugünkü kapasitesine katkıda bulunduğunu savundu.

“Berat Albayrak döneminde başlatılan yenilenebilir enerji hamlesi bugün meyvelerini veriyor.”

Ağırbaş, Türkiye’nin yenilenebilir enerji alanında dünyanın önde gelen ülkeleri arasında bulunduğunu ifade etti. Ancak röportajdaki “Avrupa’da kurulu güç açısından lider” açıklamasında hangi enerji kaynağının veya karşılaştırma ölçütünün esas alındığı belirtilmedi.

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığının 2026 yılı verilerine göre Türkiye, yenilenebilir enerji kurulu gücü bakımından Avrupa’da beşinci, dünyada 11’inci sırada yer alıyor. Bakanlığın eylül sonu verileri, ülkenin toplam elektrik kurulu gücünün 127 bin 355 megavata ulaştığını gösteriyor.

Aynı dönemde yenilenebilir kaynaklardan oluşan kurulu güç 80 bin 315 megavat, bunun toplam kapasite içindeki payı ise %63,1 olarak kaydedildi. Güneş ve rüzgâr enerjisinin toplam kurulu gücü 43 bin 762 megavata çıktı.

YEKA’dan enerji verimliliğine uzanan süreç

Ağırbaş, Türkiye’nin enerji politikasını “Akkuyu’dan YEKA projelerine uzanan bir yolculuk” sözleriyle tanımladı. Akkuyu Nükleer Güç Santrali yenilenebilir enerji kaynağı olmamakla birlikte, Türkiye’nin elektrik üretim portföyünü çeşitlendirme ve enerji arz güvenliğini güçlendirme politikasının bir parçası olarak değerlendiriliyor.

Büyük ölçekli güneş ve rüzgâr yatırımlarını teşvik etmek amacıyla uygulanan Yenilenebilir Enerji Kaynak Alanları modeli ise yerli ekipman üretimi, teknoloji transferi ve araştırma-geliştirme koşullarıyla enerji dönüşümünün temel araçlarından biri olarak kullanılıyor.

Türkiye’nin son yıllardaki enerji politikalarında ayrıca denizlerdeki sondaj ve sismik araştırma filosunun geliştirilmesi, doğal gaz depolama kapasitesinin artırılması, uluslararası boru hatları, enerji verimliliği ve yerli enerji teknolojileri öne çıktı.

Bu projeler farklı dönemlerde başlatılırken, uygulama takvimleri ve sonuçları birden fazla hükümet programı ile kamu kurumu tarafından sürdürüldü. Ağırbaş ise söz konusu yatırımların şekillenmesinde Albayrak’ın bakanlığı döneminde açıklanan enerji politikasının belirleyici olduğunu savundu.

Sıfır Atık COP31 programında yer aldı

Ağırbaş, Türkiye’de 2017’de başlatılan Sıfır Atık hareketinin COP31 gündeminde görünür bir konuma ulaştığını söyledi. Atıkların doğru yönetilmesinin iklim değişikliğiyle mücadelenin temel unsurlarından biri olduğunu belirten Ağırbaş, kaynak kullanımının azaltılması ve döngüsel ekonomi uygulamalarının yaygınlaştırılması gerektiğini ifade etti.

COP31’in resmî programında gıda atıkları, döngüsel ekonomi politikaları ve metan azaltımı ayrı çalışma başlıkları olarak yer alıyor. Konferans başkanlığının açıkladığı hedefler arasında atıkların azaltılması ile sıfır atık ve metan politikalarının iklim eyleminin merkezine taşınması bulunuyor.

Ağırbaş’ın “Sıfır Atık ilk kez COP gündemine girdi” açıklaması ise geçmiş konferanslarda atık ve döngüsel ekonomi konularının farklı oturumlarda ele alınmış olması nedeniyle, COP31’de bu başlıklara ayrılan kurumsal ve yüksek düzeyli programın kapsamına ilişkin bir değerlendirme olarak öne çıkıyor.

İklim adaleti çağrısı yaptı

Ağırbaş, gelişmiş ülkelerin sanayileşme sürecindeki tarihsel salımlarının iklim değişikliğinin bugünkü etkilerinde önemli payı bulunduğunu belirterek iklim politikalarının adalet ilkesi doğrultusunda hazırlanması gerektiğini söyledi.

Vakfın COP31 hazırlıkları kapsamında Afrika’daki dezavantajlı bölgelerde temaslarda bulunduğunu aktaran Ağırbaş, iklim krizinden en fazla etkilenen toplulukların taleplerini konferans gündemine taşımaya çalıştıklarını ifade etti.

Birleşmiş Milletler müzakerelerinde de gelişmiş ülkelerin tarihsel sorumlulukları, gelişmekte olan ülkelere sağlanacak iklim finansmanı ve kayıp-zarar mekanizmaları temel anlaşmazlık başlıkları arasında bulunuyor. Taraflar; enerji dönüşümünün finansmanı, teknolojiye erişim ve aşırı hava olaylarına karşı uyum yatırımlarının nasıl paylaşılacağını tartışıyor.

Gıda israfı ve tarımsal üretim mesajı

Ağırbaş, iklim politikaları hazırlanırken tarımsal üretim ve hayvancılığın sınırlandırılmasına karşı olduklarını söyledi. Gıda güvenliğiyle iklim hedeflerinin birlikte ele alınması gerektiğini belirten Ağırbaş, asıl önceliğin üretimin azaltılmasından önce israfın önlenmesi olması gerektiğini savundu.

Birleşmiş Milletler Çevre Programının Gıda İsrafı Endeksi’ne göre dünya genelinde her gün bir milyardan fazla öğüne karşılık gelen gıda tüketilmeden çöpe atılıyor. Raporda perakende, yemek hizmetleri ve hanelerde 2022 yılında yaklaşık 1,05 milyar ton gıda atığı oluştuğu hesaplanıyor.

Gıda atıklarının azaltılması yalnızca açlık ve kaynak kullanımı açısından değil, çöplüklerde ortaya çıkan metan salımları nedeniyle iklim politikaları bakımından da önem taşıyor. Bu nedenle COP31 programında gıda israfı ile metan azaltımını birlikte ele alan oturumlar bulunuyor.

Müzakerelerde uygulama sonuçları izlenecek

COP31’in kalan bölümünde ülkelerin atık azaltımı, elektrifikasyon, yenilenebilir enerji, iklim finansmanı ve dayanıklı kentler konusunda somut taahhütler açıklaması bekleniyor.

Samed Ağırbaş’ın değerlendirmeleri Türkiye’nin konferansta Sıfır Atık yaklaşımını ve enerji yatırımlarını öne çıkaracağını gösterirken, bu politikaların başarısı açıklanan hedeflerin ölçülebilir takvimlere, finansman planlarına ve düzenli ilerleme raporlarına dönüştürülmesiyle değerlendirilecek.

Konferansta alınacak kararların bağlayıcılığı, ülkelerin ulusal mevzuatlarına ve güncellenmiş iklim planlarına nasıl aktarılacağına bağlı olacak. COP31 müzakereleri 20 Kasım’da tamamlanacak.

YerelGundem.com