Erdoğan’ın COP31 diplomasi gündemi: İklim, savaşlar ve ikili ilişkiler

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANTALYA, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Antalya’daki COP31 kapsamında altı görüşme yaparak iklim müzakerelerinin yanı sıra Ukrayna, Gazze, İran-ABD gerilimi, enerji ve ikili iş birliğini gündeme aldı.

Erdoğan, 10 Kasım Salı günü BM Genel Sekreteri Antonio Guterres, Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva, Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali ve Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile görüştü.

Cumhurbaşkanı ayrıca Türkmenistan Millî Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov ile bir araya geldi; Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud’u kabul etti.

UNFCCC tarafından yayımlanan resmî programa göre COP31 Antalya Liderler Zirvesi’nin 11 Kasım Çarşamba günü açılması planlanıyor. Görüşmeler, zirve programının başlamasından bir gün önce, liderler ve üst düzey temsilcilerin Antalya’ya gelişleri sırasında gerçekleştirildi.

Görüşmelerin içeriğine ilişkin bilgiler Türkiye Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığının açıklamalarına dayanıyor. Görüşülen tarafların tamamı her toplantı için ayrıca ayrıntılı bir açıklama yayımlamadı.

Guterres ile savaşlar ve bölgesel krizler görüşüldü

Erdoğan’ın BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile görüşmesinde COP31 hazırlıkları ile bölgesel ve küresel gelişmeler ele alındı.

İletişim Başkanlığının açıklamasına göre Erdoğan, Türkiye’nin COP31 Başkanlığını üstlenmesinden duyduğu memnuniyeti dile getirerek Antalya’daki konferansın iklim kaynaklı sorunların çözümü için yeni bir başlangıç noktası olmasını istediğini söyledi.

Erdoğan, İran ile ABD arasındaki gerilimin düşürülmesi ve anlaşmazlıkların diplomasi yoluyla çözülmesi amacıyla bölge ülkeleriyle birlikte çalışmayı sürdürdüklerini belirtti.

Ukrayna-Rusya savaşının sona erdirilmesi için de çaba gösterdiklerini ifade eden Erdoğan, Türkiye’nin taraflar arasında kurulabilecek yeni bir diyalog sürecine destek vermeye hazır olduğunu bildirdi.

Görüşmede Gazze, Kıbrıs ve Libya’daki gelişmeler de değerlendirildi. Açıklamada bu başlıklarda alınmış yeni bir karar veya somut bir diplomatik takvim duyurulmadı.

Erdoğan ve Guterres’in COP31 Liderler Zirvesi’nin 11 Kasım’daki açılış programında da konuşma yapması planlanıyor.

Brezilya ile COP30’dan COP31’e uygulama gündemi

Brezilya Devlet Başkanı Luiz Inácio Lula da Silva ile yapılan görüşmede ikili ilişkiler, bölgesel gelişmeler ve iklim müzakereleri değerlendirildi.

Erdoğan, Türkiye ile Brezilya arasındaki diplomatik ilişkilerin kuruluşunun 100. yılının gelecek yıl kutlanacağını belirtti. Ticaret ve savunma sanayisi başta olmak üzere farklı alanlarda iş birliğini ilerletecek adımlar atmayı sürdüreceklerini söyledi.

İki ülkenin uluslararası anlaşmazlıklarda barışı öne çıkaran yaklaşımlar sergilediğini ifade eden Erdoğan, Türkiye ile Brezilya arasındaki dayanışmanın devam etmesinin önemli olduğunu kaydetti.

Erdoğan, Brezilya’nın COP30 Başkanlığı döneminde iklim müzakerelerinde sağladığı ilerlemeyi Türkiye’nin COP31 Başkanlığı sırasında ileriye taşımayı amaçladıklarını belirtti.

COP31’in önceki konferanslarda alınan kararların uygulanmasına odaklanacağını söyleyen Erdoğan, konferansın yalnızca yeni taahhütlerin açıklandığı değil, mevcut kararların somut projelere dönüştürüldüğü bir süreç olmasını istediklerini ifade etti.

Cumhurbaşkanı, Lula da Silva’yı seçim başarısı nedeniyle de tebrik etti. Görüşmenin ardından yeni bir ikili anlaşma veya ortak bildiri açıklanmadı.

Etiyopya’ya COP32 ev sahipliği tebriği

Erdoğan’ın Etiyopya Başbakanı Abiy Ahmed Ali ile görüşmesinde Türkiye-Etiyopya ilişkileri ile bölgesel konular ele alındı.

İletişim Başkanlığına göre Erdoğan, iki ülkenin ticaret ve yatırımlar başta olmak üzere farklı alanlardaki iş birliğini geliştirmek için yeni adımlar atmayı sürdüreceğini belirtti.

Türkiye’nin Etiyopya’nın bulunduğu bölgede huzur ve istikrarın güçlendirilmesine yönelik desteğinin devam edeceğini söyledi.

Erdoğan ayrıca Türkiye’nin ardından COP32’ye ev sahipliği yapması planlanan Etiyopya’yı tebrik etti.

COP31’den COP32’ye aktarılacak gündemin; iklim finansmanı, uyum politikaları, gelişmekte olan ülkelerin altyapı ihtiyaçları ve alınan kararların uygulanması üzerinde yoğunlaşması bekleniyor.

Resmî açıklamada Türkiye-Etiyopya ticareti veya yatırımları için yeni bir sayısal hedef verilmedi. Görüşmenin ardından imzalanmış yeni bir anlaşma da duyurulmadı.

Bangladeş görüşmesinde Cox’s Bazar ve iklim direnci

Bangladeş Başbakanı Tarık Rahman ile yapılan görüşmede ikili ilişkiler, bölgesel meseleler ve iklim değişikliğinin Bangladeş üzerindeki etkileri konuşuldu.

Erdoğan, Türkiye ile Bangladeş’in ticaret ve savunma sanayisi başta olmak üzere birçok alandaki iş birliğini geliştirecek adımlar atmasının yararlı olacağını söyledi.

Türkiye’nin Cox’s Bazar’daki insani durumun uluslararası toplumun gündeminde kalması için çalışmalarını sürdüreceğini belirtti. Cox’s Bazar, Myanmar’dan ayrılmak zorunda kalan çok sayıda Rohingya mülteciye ev sahipliği yapıyor.

Erdoğan, iklim değişikliğinin etkilerini yoğun biçimde yaşayan Bangladeş’in taşkın yönetimi ve dirençli altyapı projelerine ihtiyaç duyduğunu ifade etti.

Bu ihtiyaçların COP31 gündeminde bulunduğunu belirten Erdoğan, Türkiye’nin önerdiği “İklim Uygulama Köprüsü” girişiminin bu tür sorunların çözümüne katkı sağlamasını beklediklerini kaydetti.

Açıklamada söz konusu girişimin finansman büyüklüğü, proje takvimi veya Bangladeş’te uygulanacağı yerler hakkında ayrıntı verilmedi.

Türkmenistan ile enerji, ticaret ve TDT gündemi

Erdoğan, Türkmenistan Millî Lideri ve Halk Maslahatı Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov ile COP31 kapsamında düzenlenen akşam yemeği sırasında görüştü.

Görüşmede Türkiye-Türkmenistan ilişkileri ile bölgesel ve küresel gelişmeler değerlendirildi.

Erdoğan, iki ülke arasındaki ilişkilerin seviyesini yükseltmek amacıyla enerji, ticaret, savunma sanayisi ve yatırım alanlarındaki ortak çalışmaların yoğunlaştırılması gerektiğini söyledi.

Türk Devletleri Teşkilatının giderek güçlendiğini belirten Erdoğan, teşkilatın stratejik öneminin Ankara Zirvesi’nde yeniden ortaya konulduğunu ifade etti.

Cumhurbaşkanı, Türkmenistan’ın hâlen gözlemci olduğu Türk Devletleri Teşkilatına tam üye olarak katılması yönündeki beklentisini dile getirdi.

Resmî açıklamada Türkmenistan’ın üyelik statüsünü değiştirdiğine ilişkin bir karar duyurulmadı. Bu nedenle Erdoğan’ın sözleri Türkiye’nin diplomatik temennisi ve daveti niteliğinde.

Suudi Arabistan ile enerji anlaşması imzalandı

Erdoğan, COP31 kapsamında Suudi Arabistan Enerji Bakanı Abdulaziz bin Salman Al Saud’u da kabul etti.

İletişim Başkanlığı, görüşme sırasında Türkiye ile Suudi Arabistan arasında bir anlaşma imzalandığını bildirdi. Türkiye adına imzayı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar attı.

Ancak resmî açıklamada anlaşmanın adı, kapsamı, süresi, mali büyüklüğü veya hangi enerji alanlarını içerdiği belirtilmedi. Bu nedenle anlaşmanın yenilenebilir enerji, elektrik, petrol, doğal gaz ya da başka bir sektöre ilişkin olduğu doğrulanmış değil.

Görüşmeye Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ve diğer Türk yetkililer de katıldı.

Erdoğan’ın gün boyunca gerçekleştirdiği temaslar, COP31’in iklim müzakerelerinin yanında savaşlar, bölgesel krizler, enerji ve ikili ekonomik ilişkiler için de diplomatik bir platform olarak kullanıldığını gösterdi.

Antalya Liderler Zirvesi’nin 11-12 Kasım’daki bölümünde devlet ve hükümet başkanlarının ulusal açıklamalarını sunması, iklim finansmanı, enerji dönüşümü, uyum politikaları ve önceki konferans kararlarının uygulanmasına ilişkin görüşmelerin sürmesi bekleniyor.

YerelGundem.com