Bahçeli’nin 100 il 1000 ilçe planında hangi yerleşimler öne çıkıyor?

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli, “100 İl 1000 İlçe” projesi kapsamında 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını hedeflediklerini açıkladı; ancak yerleşimlerin resmî listesi henüz paylaşılmadı.

Türkiye’nin mevcut 81 il ve 922 ilçelik idari yapısını değiştirmeyi öngören proje, il statüsü bekleyen büyük ilçelerle yeni ilçe kurulması talep edilen belde ve mahalleleri yeniden gündeme taşıdı. Nüfus ve ekonomik kapasitesiyle öne çıkan merkezlerin yanı sıra TBMM’de haklarında kanun teklifi bulunan yerleşimler de tartışmanın somut bölümünü oluşturuyor.

Bahçeli 19 il ve 78 yeni ilçe hedefini açıkladı

Bahçeli, 1 Kasım’da Türkgün gazetesine verdiği röportajda, MHP tarafından hazırlanan projeyle Türkiye’nin il sayısının 100’e, ilçe sayısının ise 1000’e çıkarılmasının öngörüldüğünü söyledi.

“Milliyetçi Hareket Partisi olarak hazırladığımız projeyle 19 yeni il ve 78 yeni ilçe kurulmasını öngörüyoruz.”

Bahçeli, il yapılması düşünülen yerleşimlerde nüfusun yanı sıra gelişme potansiyeli, coğrafi konum, stratejik önem ve kamu hizmetlerine erişimde yaşanan sorunların değerlendirileceğini belirtti. Nihai kararın ilgili kamu kurumlarının değerlendirmesi ve TBMM’nin yasama süreciyle verileceğini vurguladı.

MHP lideri, uygun görülen ilçeler ve beldeler için ilerleyen dönemde kanun teklifi hazırlanabileceğini açıkladı. Ancak röportajda 19 il ve 78 ilçe için herhangi bir isim listesi paylaşılmadı.

Basındaki 25 ilçelik liste MHP’nin resmî listesi değil

Haziran 2026’da çeşitli haber siteleri ve sosyal medya hesaplarında 25 ilçenin il yapılacağı yönünde bir liste yayımlandı. Bu listede Çorlu, Bandırma, Edremit, Lüleburgaz ve İnegöl; Fethiye, Nazilli ve Akhisar; Alanya, Manavgat, Tarsus, İskenderun ve Kozan yer aldı.

Listede ayrıca Polatlı, Konya Ereğli, Karadeniz Ereğli, Ünye, Siverek, Elbistan, Kahta, Ergani, Midyat, Cizre, Erciş ve Yüksekova’nın adları geçti.

Ancak bu 25 yerleşim, MHP tarafından açıklanmış resmî il adayları değil. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı Dezenformasyonla Mücadele Merkezi, 15 Haziran 2026’da “25 yeni il kurulacağı” iddiasını yalanladı ve o tarihte planlanan veya yürütülen resmî bir çalışma bulunmadığını bildirdi.

Bahçeli’nin 1 Kasım’da açıkladığı hedef ise daha sonraki tarihli siyasi bir proje ve 25 değil, 19 yeni il öngörüyor. Bu nedenle haziranda yayılan listeyle MHP’nin henüz açıklanmayan çalışmasının aynı liste gibi sunulmaması gerekiyor.

Nüfusuyla öne çıkan büyük ilçeler

TÜİK’in 2025 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre il statüsü tartışmalarında adı geçen bazı ilçeler, birçok ilin nüfusunu aşan büyüklüklere ulaştı. Gebze 414 bin 960, Alanya 371 bin 547, Tarsus 358 bin 510, Çorlu 306 bin 939 ve İnegöl 306 bin 4 nüfusa sahip.

Siverek’in nüfusu 277 bin 399, Manavgat’ın 266 bin 480, İskenderun’un ise 228 bin 149 olarak kaydedildi. Fethiye, Edremit ve Bandırma da nüfus, turizm, sanayi, tarım veya lojistik kapasitesiyle öne çıkan diğer merkezler arasında bulunuyor.

Bununla birlikte nüfusun yüksek olması tek başına il statüsü kazandırmıyor. Bahçeli’nin açıkladığı çerçevede ekonomik gelişme potansiyeli, coğrafi bütünlük, stratejik konum ve kamu hizmetlerinin etkin sunumu birlikte değerlendirilecek.

TBMM’de hangi il teklifleri bulunuyor?

TBMM kayıtlarında bazı ilçeler için hâlihazırda ayrı kanun teklifleri yer alıyor. Gebze’nin il yapılmasını öngören 2/3899 esas numaralı teklif 30 Eylül 2026’da, Tarsus için hazırlanan 2/3733 esas numaralı teklif ise 17 Haziran 2026’da Meclis Başkanlığına sunuldu.

İnegöl adıyla yeni bir il kurulmasına ilişkin 2/1969 esas numaralı teklif 29 Ocak 2024’ten bu yana komisyonda bulunuyor. Konya Ereğli için 2/3556 ve 2/3838, Akşehir içinse 2/3944 esas numaralı teklifler mevcut.

Ereğli’ye ilişkin 2/3556 esas numaralı teklif, ilçenin il yapılmasının yanında Aziziye, Belkaya ve Zengen mahallelerinin yeni kurulacak ile bağlı ilçelere dönüştürülmesini de öngörüyor.

Bu tekliflerin tümü henüz komisyonda ve hiçbiri yasalaşmış değil. Ayrıca farklı tarihlerde ve farklı milletvekillerince sunulan bu girişimlerin tamamının MHP’nin 100 il 1000 ilçe projesine dâhil olduğuna ilişkin doğrulanmış bilgi bulunmuyor.

Yeni ilçe tekliflerinde yedi yerleşimin adı geçiyor

TBMM’ye sunulan tekliflerde yeni ilçe statüsü istenen yedi yerleşim açıkça görülüyor. Kayseri’de Erkilet için 2/3642, Gesi için 2/3641; İzmir’de merkezi Kemalpaşa Mahallesi olacak Dokuz Eylül ilçesi için 2/3956; Kahramanmaraş’ta Ilıca için 2/3372 esas numaralı teklifler komisyonda bekliyor.

Bunlara Ereğli teklifindeki Aziziye, Belkaya ve Zengen de eklendiğinde, Meclis kayıtlarında adı açıkça belirtilen yedi yeni ilçe önerisi ortaya çıkıyor.

Bahçeli’nin aktardığı İçişleri Bakanlığı verilerine göre Türkiye’de 400 belde belediyesi bulunuyor. MHP lideri, uygun görülen beldelerin ilçe yapılabileceğini söyledi; ancak hedeflenen 78 yeni ilçenin hangi belde, mahalle veya yerleşimlerden oluşacağı açıklanmadı.

100 bin nüfus ve 30 kilometre kesin şart mı?

Yeni il tartışmalarında sıkça dile getirilen “en az 100 bin nüfus” ve “il merkezine en az 30 kilometre uzaklık” ölçütleri, tek başına otomatik il statüsü sağlayan kesin şartlar olarak sunuluyor. Bahçeli’nin açıklamasında ise bu iki sayısal eşik zorunlu koşul olarak yer almadı.

Projenin açıklanan ölçütleri nüfus, gelişme potansiyeli, coğrafi durum, stratejik önem ve hizmete erişim başlıklarından oluşuyor. Dolayısıyla bir ilçenin 100 bin nüfusu aşması veya il merkezine uzak olması, o yerleşimin mutlaka il yapılacağı anlamına gelmiyor.

Yeni bir ilin veya ilçenin kurulması için sınırların, bağlı yerleşimlerin ve idari teşkilatın kanunla düzenlenmesi gerekiyor. Valilik, kaymakamlık, emniyet, sağlık, eğitim ve diğer kamu birimlerinin yapılanması da yasama sürecinin ardından ayrıca planlanıyor.

Resmî liste ve kanun teklifi bekleniyor

Türkiye’de son olarak Düzce’nin 1999’da il yapılmasıyla il sayısı 81’e yükseldi. Bahçeli’nin projesi hayata geçirilirse valiliklerden seçim çevrelerine, belediye statülerinden bütçe ve kamu yatırımlarına kadar geniş kapsamlı düzenlemeler yapılması gerekecek.

Bugünkü tablo, nüfus ve ekonomik kapasitesiyle öne çıkan ilçeler ile TBMM’de haklarında teklif bulunan yerleşimleri gösteriyor; ancak bunların hiçbiri MHP’nin kesinleşmiş 19 il ve 78 ilçe listesi olarak değerlendirilemez.

Sürecin belirleyici aşaması, MHP’nin yerleşim adlarını içeren resmî kanun teklifini açıklaması ve teklifin TBMM’de komisyonlarla Genel Kurul gündeminden geçmesi olacak. Bu aşamalar tamamlanmadan herhangi bir ilçenin il, belde veya mahallenin de ilçe olduğu söylenemez.

YerelGundem.com