Mobilizasyon söylentileri gölgesinde Rusya’dan çıkışlarda 17 yıllık rekor

Ahmet Taş | Yerel Gündem

MOSKOVA, RUSYA — FSB sınır istatistiklerine göre Rusya’dan Gürcistan, Ermenistan ve Sırbistan’a 2026’nın üçüncü çeyreğinde yaklaşık 1,13 milyon çıkış kaydedilerek 17 yıllık gözlem döneminin en yüksek seviyesine ulaşıldı.

Rusya merkezli bağımsız yayın kuruluşu Vyorstka’nın 9 Kasım’da yayımladığı inceleme, Temmuz-Eylül 2026 döneminde üç ülkeye yapılan seyahatlerin 2010’dan bu yana herhangi bir çeyrekte kaydedilen en yüksek düzeye çıktığını gösterdi.

Rakamlar yeni bir mobilizasyon dalgasına ilişkin söylentilerin ve Rus ordusunun sözleşmeli asker bulmakta zorlandığı yönündeki haberlerin yayıldığı bir döneme denk geldi. Ancak sınır istatistikleri seyahat nedenlerini göstermediği için artışın doğrudan mobilizasyon endişesinden kaynaklandığı söylenemiyor.

Veriler ayrıca benzersiz kişi sayısını değil, sınır kayıtlarına giren yolculukları içeriyor. Aynı kişinin birden fazla seyahati ayrı ayrı sayılmış olabileceği gibi turizm, iş, aile ziyareti ve transit geçişler de toplam rakamlara dahil ediliyor.

Üç rotada yaklaşık 1,13 milyon çıkış kaydı

Vyorstka’nın FSB Sınır Servisi verilerinden yaptığı hesaplamaya göre Rusya vatandaşları üçüncü çeyrekte Gürcistan’a 660 bin 300, Ermenistan’a 402 bin 300 ve Sırbistan’a 64 bin 800 seyahat gerçekleştirdi.

Üç ülkeye yönelik kayıtlar birlikte değerlendirildiğinde toplam sayı yaklaşık 1 milyon 127 bin 400’e ulaşıyor.

Bununla birlikte bu rakam, 1,13 milyon farklı Rusya vatandaşının ülkeyi terk ettiği anlamına gelmiyor. Sınır verilerinde aynı kişinin farklı tarihlerde yaptığı seyahatler ayrı kayıtlar olarak yer alabiliyor.

İstatistikler yolculukların süresi hakkında da bilgi vermiyor. Bu nedenle kaç kişinin birkaç günlük ziyaret gerçekleştirdiği, kaç kişinin çalışmak veya eğitim görmek amacıyla gittiği ve kaç kişinin Rusya’dan uzun süreli ayrıldığı belirlenemiyor.

Veriler yalnızca Gürcistan, Ermenistan ve Sırbistan yönündeki hareketliliğin önceki yılların aynı dönemlerine göre belirgin biçimde arttığını ortaya koyuyor.

Gürcistan 660 bin 300 çıkışla ilk sırada

Rusya vatandaşlarının en fazla seyahat ettiği ülke Gürcistan oldu. Temmuz-Eylül döneminde bu ülkeye 660 bin 300 çıkış kaydedildi.

Bu sayı, önceki rekorun kaydedildiği 2025’in üçüncü çeyreğine göre 43 bin 300 daha yüksek. Geçen yıl aynı dönemde yaklaşık 617 bin seyahat kayda geçmişti.

Gürcistan’a yönelik 2026 verisi, Rusya’da kısmi mobilizasyonun ilan edildiği 2022’nin üçüncü çeyreğinden de %43 daha yüksek. Eylül 2022’deki mobilizasyon sürecini kapsayan o dönemde 461 bin 200 çıkış kaydedilmişti.

Ancak iki dönem arasında ulaşım biçimleri açısından dikkat çekici bir farklılık bulunuyor. Vyorstka’nın aktardığı verilere göre 2022’nin üçüncü çeyreğinde Gürcistan’a otomobille 460 bin 600 seyahat yapılırken bu sayı 2026’nın aynı döneminde 418 bin 400 olarak kaydedildi.

Bu fark, toplam seyahat sayısındaki artışın yalnızca kara sınırlarında 2022’de görülen yoğunlukla aynı biçimde gerçekleşmediğine işaret ediyor. Hava yolu ve diğer ulaşım seçeneklerinin payına ilişkin ayrıntılar açıklanmadı.

Ermenistan ve Sırbistan’da da rekor kırıldı

Ermenistan’a yönelik çıkışlar da üçüncü çeyrekte 402 bin 300’e yükseldi. Bu sayı, aynı zamanda ülkeye yapılan seyahatler açısından 2010’dan beri kaydedilen en yüksek çeyreklik seviye oldu.

2025’in aynı döneminde Ermenistan’a 344 bin 700 çıkış kaydedilmişti. Buna göre seyahat sayısı bir yılda yaklaşık 57 bin 600, oransal olarak ise yaklaşık %17 arttı.

Sırbistan’a yapılan seyahatler de 64 bin 800’e çıkarak önceki en yüksek seviyeyi geçti. Önceki rekor, 53 bin 200 seyahatle 2024’ün üçüncü çeyreğinde kaydedilmişti.

Sırbistan, Gürcistan ve Ermenistan’a göre daha düşük bir toplam sayıya sahip olsa da ülkeye yönelik hareketlilik izlenen dönem içindeki en yüksek seviyesine ulaştı.

Üç ülke, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı geniş çaplı savaşın ardından yurt dışına çıkan Rusya vatandaşlarının tercih ettiği rotalar arasında yer aldı. Vize koşulları, ulaşım imkânları, Rusça konuşan toplulukların varlığı ve daha önce yerleşen Rusya vatandaşlarının oluşturduğu çevrelerin bu tercihlerde etkili olduğu değerlendiriliyor.

Mobilizasyon söylentileri göç ilgisini artırdı

Rakamların yükseldiği dönemde Rusya’da yeni bir mobilizasyon dalgası ilan edilebileceğine ilişkin söylentiler yayıldı. Rusya yönetimi ise haberde ele alınan dönemde yeni bir genel mobilizasyon kararı açıklamadı.

Vyorstka, Rus ordusunun sözleşmeli asker bulmakta zorlandığı ve yetkililerin rezerv personelin rotasyonu dahil farklı seçenekleri değerlendirdiği yönünde daha önce haberler yayımlamıştı. Bu iddialar Rusya makamları tarafından kapsamlı biçimde doğrulanmadı.

Rus göçmenlere destek veren Kovcheg adlı insan hakları kuruluşu da mobilizasyon söylentileriyle birlikte yurt dışına taşınma konusunda bilgi isteyenlerin sayısında artış gözlemlediğini bildirdi.

Başvuruların Ermenistan, Gürcistan ve Sırbistan gibi Rusya vatandaşlarının daha önce de tercih ettiği ülkelere yoğunlaştığı aktarıldı. Erivan’daki emlakçılar da yaz aylarının sonunda Rusya vatandaşlarından gelen uzun süreli kiralama taleplerinde artış bulunduğunu belirtti.

Bu gözlemler, göç ilgisindeki yükselişe işaret ediyor. Ancak sınır istatistikleriyle birlikte değerlendirildiğinde bile mobilizasyon söylentilerinin seyahat artışının tek veya temel nedeni olduğunu kanıtlamıyor.

Sınır verileri kalıcı göçü göstermiyor

FSB Sınır Servisi istatistikleri, Rusya vatandaşlarının ülkelere göre yaptığı çıkışları kaydediyor ancak yolculukların amacını veya süresini açıklamıyor.

Bu nedenle verilerden hareketle kaç kişinin savaştan, askerlik ihtimalinden veya siyasi baskılardan kaçmak amacıyla Rusya’dan ayrıldığı hesaplanamıyor.

Turistler, iş seyahati yapanlar, ailelerini ziyaret edenler, öğrenciler, transit yolcular ve daha önce başka ülkelere yerleşmiş olup Rusya’ya kısa süreli dönen kişiler aynı veri setinde bulunabiliyor.

Aynı kişi bir çeyrek içinde birden fazla kez sınırı geçtiğinde her seyahat yeni bir hareket olarak kaydedilebiliyor. Üç ülkeye ilişkin rakamların doğrudan toplanarak “göç eden kişi sayısı” şeklinde sunulması bu nedenle yanıltıcı olur.

Kalıcı göçün boyutunu belirleyebilmek için varış ülkelerinin oturma izni, çalışma izni, adres kaydı ve uzun süreli konaklama verilerinin sınır istatistikleriyle birlikte incelenmesi gerekiyor.

2022 mobilizasyon döneminden farklı bir tablo

Eylül 2022’de ilan edilen kısmi mobilizasyonun ardından Rusya’nın kara sınırlarında uzun araç kuyrukları oluşmuş, özellikle Gürcistan ve Kazakistan yönünde yoğun hareketlilik yaşanmıştı.

2026’nın üçüncü çeyreğindeki Gürcistan seyahatleri sayısal olarak 2022 dönemini aşsa da mevcut veriler aynı nitelikte bir kitlesel ve kalıcı çıkış yaşandığını göstermiyor.

Otomobille yapılan seyahatlerin 2022’ye göre daha düşük kalması, iki dönemin doğrudan karşılaştırılmasında dikkatli olunması gerektiğini ortaya koyuyor.

Yeni verilerin önemi, Gürcistan, Ermenistan ve Sırbistan yönündeki çıkışların aynı çeyrekte birden rekor seviyeye ulaşması. Bu durum Rusya vatandaşlarının yurt dışı seçeneklerine ilgisinin arttığını gösterirken uzun süreli göçün gerçek boyutu henüz bilinmiyor.

Önümüzdeki dönemlerde açıklanacak sınır verileri ile üç ülkedeki oturma ve çalışma izni başvuruları, artışın geçici seyahat hareketi mi yoksa daha kalıcı bir göç eğilimi mi olduğunu gösterecek.

YerelGundem.com