Türkiye ile Kanada stratejik ortaklığı başlattı: Üç belge imzalandı

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Kanada Başbakanı Mark Carney, Ankara’daki görüşmelerinin ardından iki ülke arasında stratejik ortaklık başlatıldığını ve üç yıllık bir eylem planı kabul edildiğini açıkladı.

22 Ekim’de Cumhurbaşkanlığı Külliyesi’nde yapılan baş başa ve heyetler arası görüşmeleri ortak basın toplantısı izledi. Ticaret, enerji, savunma ve hava ulaştırması alanlarında iş birliği belgeleri imzalandı. Liderler, ortaklığın uygulanmasını düzenli toplantılarla izleyeceklerini bildirdi.

Stratejik ortaklık dört alana dayanıyor

Türkiye ile Kanada’nın ortak açıklamasına göre üç yıllık eylem planı dört ana alandan oluşuyor: ticaret, yatırım ve yenilikçilik; enerji ve iklim; savunma ve güvenlik; hükümetler ile toplumlar arasındaki ilişkiler.

Plan, yeni projelere yönelik bir çalışma çerçevesi oluşturuyor. İki ülkenin dışişleri bakanları uygulamayı izleyecek, ayrıca yıllık stratejik diyalog toplantıları yapılacak. Mevcut ekonomik ve ticari komite toplantılarının sürdürülmesi de kararlaştırıldı.

Erdoğan, enerji, ticaret, ulaştırma ve savunma sanayisinde yeni projeler hedeflediklerini söyledi. Carney ise Kanada’nın güvenilir ortaklarla ekonomik ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerini geliştirmek istediğini belirterek Türkiye’yi bu açıdan önemli bir ortak olarak nitelendirdi.

Carney’nin ziyareti, bir Kanada başbakanının Türkiye’ye gerçekleştirdiği ilk ikili resmî ziyaret olarak duyuruldu. İki lider temmuz ayında Ankara’daki NATO Zirvesi kapsamında da görüşmüştü.

Savunma, ulaştırma ve enerji belgeleri imzalandı

Görüşmelerin ardından üç belgeye imza atıldı. Savunma Sanayii Başkanı Haluk Görgün ile Kanada Dışişleri Bakanı Anita Anand, Savunma Sektörü Ortaklıkları Mutabakat Zaptı’nı imzaladı. Belgenin iki ülkenin savunma sanayisi kuruluşları arasındaki iş birliğini geliştirmesi amaçlanıyor.

Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu ile Anand, güncellenen Hava Ulaştırma Antlaşması’na imza attı. Enerji Alanında İşbirliğine Dair Ortak Bildiri ise Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Kanada Enerji Bakanı Tim Hodgson tarafından imzalandı.

Bu belgeler farklı aşamalardaki iş birliklerini kapsıyor. Liderlerin açıklamalarında yer alan ticaret hacmi, yeni uçuşlar ve enerji projeleri ise gerçekleşmiş sonuçlar olarak değil, ortaklığın hedefleri ve sonraki adımları olarak öne çıkıyor.

Serbest ticarette ilk müzakere turu bekleniyor

Serbest ticaret anlaşmasına ilişkin takvim, görüşmenin önemli başlıklarından biri oldu. Kanada ve Türkiye, anlaşma müzakerelerini başlatma kararını temmuz ayında duyurmuştu. O açıklamada teknik ekiplerin anlaşmanın kapsamını belirleyerek ilk müzakere turuna hazırlanacağı belirtilmişti.

Erdoğan, Ankara’daki basın toplantısında görüşmelerin yıl sonundan önce başlamasını kararlaştırdıklarını söyledi. Carney ise iki ülkenin müzakere heyetlerinin kasım ayında Ankara’da ilk tur için bir araya gelmesinin planlandığını açıkladı. Böylece temmuzdaki siyasi duyurunun ardından teknik görüşmeler için takvim ortaya konmuş oldu.

Erdoğan, yaklaşık 3 milyar dolar düzeyindeki ikili ticaret hacmini önce 5 milyar dolara, ardından 10 milyar dolara çıkarmayı hedeflediklerini belirtti. Bu rakamlar yeni ticaret hacmi değil, aşamalı hedefler; liderler 10 milyar dolara ulaşmak için kesin bir tarih açıklamadı.

Ekonomik ilişkileri izleyen Ortak Ekonomik ve Ticari Komite’nin bir sonraki toplantısına Türkiye’nin 2027’de ev sahipliği yapması planlanıyor. Erdoğan, toplantıya iki ülkenin özel sektör temsilcilerinin de katılmasını istediklerini söyledi.

Doğrudan uçuş sayısının artırılması hedefleniyor

Güncellenen hava ulaştırma düzenlemesi, iki ülke arasındaki seyahat kapasitesini artırmayı amaçlıyor. Carney, yolcu uçuşlarının haftalık 12’den 21’e çıkarılmasının öngörüldüğünü söyledi. Erdoğan da doğrudan uçuşlarda yaklaşık iki kat artış hedeflediklerini ifade etti.

Uçuş kapasitesindeki artışın turizm, aile ziyaretleri ve iş seyahatleri açısından yeni seçenekler oluşturması bekleniyor. Bunun gerçekleşmesi, anlaşmanın uygulanmasına ve havayolu şirketlerinin sefer planlarına bağlı olacak.

Liderler, iki ülkenin ihracat finansmanı kuruluşları aracılığıyla üçüncü ülkelerde ortak projeler geliştirme olasılığını da ele aldı. Erdoğan, Türk Eximbank ile Kanada İhracatı Geliştirme Kurumu arasında ayrıca bir mutabakat zaptı imzalanmasının planlandığını belirtti.

Enerji ve savunma iş birliğinde hangi alanlar öne çıktı?

Ortak eylem planında sıvılaştırılmış doğal gaz, sivil nükleer enerji, yenilenebilir enerji ve kritik mineraller yer alıyor. İki ülke, enerji altyapısının dayanıklılığı, temiz teknolojiler ve madencilik alanlarında yatırım ve uzmanlık paylaşımını geliştirmeyi hedefliyor.

Savunma başlığında ise NATO kapsamındaki iş birliği ile Türk ve Kanadalı şirketler arasında kurulabilecek ortaklıklar öne çıktı. İmzalanan mutabakat zaptı, savunma sanayisindeki temasları genişletmek için bir çerçeve sunuyor; görüşmede belirli bir üretim projesinin tamamlandığı açıklanmadı.

Erdoğan ve Carney, ikili konuların yanı sıra Ukrayna’daki savaş, Orta Doğu ve bölgesel güvenlik gelişmelerini de değerlendirdi. Ortak açıklamada, dışişleri bakanlarının üç yıllık planın uygulanmasını izleyeceği belirtildi.

Carney, Ankara programı kapsamında Anıtkabir’i de ziyaret etti. Basın toplantısındaki konuşmasını Mustafa Kemal Atatürk’ün “Yurtta sulh, cihanda sulh” sözüyle tamamladı.

YerelGundem.com