Putin-Witkoff görüşmesinde üçlü müzakere sinyali: ABD'li Hubbard serbest

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — ABD Başkanı Donald Trump’ın özel temsilcisi Steve Witkoff’un Vladimir Putin’le görüşmesinin ardından Kremlin, Ukrayna ve ABD ile üçlü müzakerelere hazır olduğunu açıkladı; Rusya aynı gün ABD vatandaşı Stephen Hubbard’ı serbest bıraktı.

St. Petersburg yakınlarında yapılan görüşme, Witkoff’un bir gün önce Oslo’da Ukrayna ve Avrupalı yetkililerle yürüttüğü temasları izledi. Moskova’nın açıklaması müzakerelerin yeniden başlaması için bir kapı açsa da toplantının tarihi, önerilerin içeriği ve ateşkes koşulları üzerinde uzlaşma sağlandığı duyurulmadı.

Kremlin üçlü görüşmelere ilke olarak hazır

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Witkoff’un 21 Ekim’de Konstantinovski Sarayı’nda yaptığı görüşme yaklaşık üç saat sürdü. Kremlin dış politika danışmanı Yuri Uşakov, görüşmenin ardından Putin’in Rusya, Ukrayna ve ABD heyetleri arasında müzakerelerin yeniden başlamasına “ilke olarak” hazır olduğunu söyledi.

Uşakov’a göre olası toplantı, devlet başkanları arasında değil, müzakere ekipleri düzeyinde yapılacak. Gündemde savaşın sona ermesi halinde Ukrayna ile Rusya’nın güvenliğine ilişkin düzenlemeler bulunuyor. Abu Dabi muhtemel toplantı yeri olarak anıldı; ancak yer ve tarih üç tarafın ortak açıklamasıyla kesinleştirilmedi.

Bu ayrım önemli: Kremlin’in verdiği mesaj, bir barış anlaşmasının kabul edildiği anlamına gelmiyor. Müzakere masasına dönme ihtimali ile savaşın nasıl sona ereceği konusunda anlaşmaya varılması ayrı aşamalar.

Witkoff Oslo’daki önerileri Putin’e taşıdı

Witkoff, Rusya’ya geçmeden önce Norveç’in başkenti Oslo’da Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile görüştü. Temaslara Norveç ve Finlandiya liderleri ile Avrupalı temsilciler de katıldı. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı’nın açıklamasına göre güvenlik garantileri, savaş sonrası yeniden yapılanma ve Avrupa güvenliği ele alınan başlıklar arasındaydı.

ABD’li temsilci, Oslo temaslarının ardından hazırlanan fikirleri Putin’e sundu. Trump’ın damadı Jared Kushner de St. Petersburg’daki görüşmeye uzaktan katıldı. ABD’li bir yetkiliye göre Amerikan tarafı, üç ülkenin uzman ekiplerini yeniden bir araya getirmeyi önerdi.

Moskova ise Oslo’dan gelen önerilere ihtiyatlı yaklaştı. Uşakov, tekliflerin Rusya’yı tam olarak tatmin etmediğini belirtti. Bu nedenle görüşmeden çıkan somut diplomatik sonuç, önerilerin kabulü değil, bunları görüşmek üzere yeniden masaya oturma olasılığı oldu.

Moskova ve Kiev farklı takvimlerden söz ediyor

Kremlin danışmanı Uşakov, üçlü temasların 10 Kasım sonrasında başlayabileceğini söyledi. Zelenskiy ise Witkoff’un Putin’le görüşmesinden sonra ABD’li yetkililerle temas kurduğunu belirterek Ukrayna’nın toplantının mümkün olduğunca erken, tercihen kasım başını geçmeden yapılmasını desteklediğini açıkladı.

Bu açıklamalar, tarafların görüşmelere olumlu baktığını ancak ortak bir takvim duyurmadığını gösteriyor. Zelenskiy ayrıca ateşkes, enerji tesislerine saldırıların durdurulması ve insani girişimlere ilişkin önerileri desteklediklerini söyledi.

Ukrayna lideri, Oslo’daki görüşmeler sırasında güçlü güvenlik garantileri talebini de yinelemişti. Kiev açısından bu başlık, olası bir anlaşmanın ardından saldırıların yeniden başlamasını önleyecek düzenlemelerin nasıl işleyeceği sorusuyla bağlantılı. Moskova’nın güvenlik talepleriyle Kiev’in beklentileri arasında nasıl bir uzlaşma sağlanabileceği henüz açıklığa kavuşmadı.

Stephen Hubbard serbest bırakıldı

Diplomatik temaslarla aynı gün Rusya, ABD vatandaşı Stephen Hubbard’ı serbest bıraktı. Emekli öğretmen Hubbard, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşta paralı asker olarak görev yaptığı suçlamasıyla 2022’den beri tutukluydu. Rus mahkemesi onu 2024’te yaklaşık yedi yıl hapis cezasına çarptırmıştı.

Hubbard’ın avukatları, askeri faaliyette bulunduğu iddiasını reddediyor. ABD yönetimi de önceki dönemde onun haksız yere tutuklandığını değerlendirmişti. Kremlin’e göre Putin, Hubbard’ı insani gerekçelerle affetti. Serbest bırakılan Hubbard’ın ABD’ye dönmek üzere Witkoff’la buluştuğu bildirildi.

Trump, Hubbard’ın bırakılmasını geçen hafta Putin’le yaptığı telefon görüşmesinde istediğini söyledi. ABD Başkanı, serbest bırakılma karşılığında Washington’ın başka bir tutukluyu teslim etmediğini savundu. Bu açıklama Trump’ın beyanı olarak aktarılıyor; görüşmelerin bütün diplomatik ayrıntıları kamuoyuyla paylaşılmış değil.

Hubbard’ın serbest kalması ailesi için bekleyişin sonu olsa da Rusya’da başka ABD vatandaşları tutuklu bulunuyor. Tutukluların serbest bırakılması için çalışan kuruluşlar, Hubbard hakkındaki kararı memnuniyetle karşılayıp diğer dosyalarda da adım atılması çağrısında bulundu.

Müzakere hazırlığı sürerken savaş devam ediyor

St. Petersburg’daki diplomatik hareketlilik, Ukrayna’daki saldırıların sona erdiği bir dönemde yaşanmadı. Rusya’nın Ukrayna kentlerine ve enerji altyapısına yönelik saldırıları sürerken Kiev, hava savunması ve füze saldırılarına ilişkin erken uyarı desteğini gündemde tutuyor.

Zelenskiy, Oslo görüşmelerinin ardından Rus balistik füzelerine ilişkin erken uyarı sisteminin yeniden çalıştığını söylemişti. Ukrayna Cumhurbaşkanlığı’na göre ABD’li yetkililerle yapılan görüşmelerde füze önleyiciler, istihbarat paylaşımı ve uydu bağlantısı da ele alındı. Bu konular, diplomatik görüşmelerin yanında sivillerin korunmasına yönelik acil ihtiyaçları oluşturuyor.

Üç ülkenin temsilcileri yılın başlarında da bir araya gelmiş, ancak savaşın sona erdirilmesine ilişkin temel anlaşmazlıklarda belirgin ilerleme açıklanmamıştı. Yeni toplantının gerçekleşmesi halinde ilk sınav, güvenlik garantileri ve ateşkes gibi başlıklarda tarafların somut, ortak bir çalışma zemini oluşturup oluşturamayacağı olacak.

Şimdilik kesinleşen gelişmeler Putin-Witkoff görüşmesi, Kremlin’in müzakerelere ilkesel açıklığı, Kiev’in hızlı toplantı çağrısı ve Hubbard’ın serbest bırakılması. Barış anlaşması ya da ateşkes ilan edilmedi.

YerelGundem.com