Almanya’nın İHA savunmasında açıklar: Leipzig olayı alarm verdi

Ahmet Taş | Yerel Gündem

BERLİN, ALMANYA — Leipzig/Halle Havalimanı’nda patlayıcı taşıdığı belirtilen bir insansız hava aracının saatlerce fark edilmeden kalabilmesi, Almanya’nın artan İHA tehdidine karşı tespit, müdahale ve kurumlar arası yetki paylaşımında ciddi açıkları bulunduğunu yeniden ortaya koydu.

DW Türkçe’nin haberine göre Alman hükümeti İHA savunmasını hızla büyütmeyi planlıyor. Ancak güvenlik uzmanları, özellikle alçaktan ve yavaş uçan araçların tespitinde sensör eksiklikleri bulunduğunu, farklı kurumlara dağılan yetkilerin hızlı müdahaleyi zorlaştırdığını ve bazı büyük havalimanlarında hâlâ yeterli teknik altyapının kurulmadığını belirtiyor.

Leipzig’deki patlayıcı yüklü İHA soruşturuluyor

Tartışmanın merkezinde Leipzig/Halle Havalimanı’nda yaşanan son olay bulunuyor.

DW Türkçe’nin aktardığına göre patlayıcı taşıdığı belirtilen bir İHA, havalimanı apronuna kadar ulaşmasına rağmen önceden tespit edilemedi ve saatler boyunca fark edilmeden bölgede kaldı.

Almanya İçişleri Bakanı Alexander Dobrindt olayın ardından, arkasında “yabancı güçlerin” bulunabileceği bir hibrit saldırı senaryosundan söz etti.

İHA’nın Ukrayna’ya ait bir Antonov nakliye uçağının yakınında bulunduğuna ilişkin iddialar nedeniyle şüphelerin Rusya üzerinde yoğunlaştığı belirtiliyor. Ancak olayın sorumluluğu konusunda kesinleşmiş bir bulgu bulunmuyor.

Almanya Federal Başsavcılığı da vakayla ilgili soruşturma yürütüyor.

Bu nedenle olayın Rusya tarafından gerçekleştirildiği yönündeki değerlendirmeler mevcut aşamada şüphe ve soruşturma kapsamında ele alınıyor.

2025’te binden fazla şüpheli İHA uçuşu kaydedildi

Almanya için İHA tehdidi yeni bir güvenlik sorunu değil.

Havalimanları, limanlar, sanayi tesisleri ve askeri bölgelerin üzerinde uzun süredir kimliği veya amacı belirlenemeyen İHA’lar görülüyor.

Federal Kriminal Dairesinin verilerine göre 2025 yılında Almanya genelinde binden fazla şüpheli İHA uçuşu kayda geçti.

Geçen ekim ayında Münih çevresinde görülen İHA’lar hava trafiğinin saatlerce durmasına yol açmış ve çok sayıda yolcu havalimanında beklemek zorunda kalmıştı.

Güvenlik uzmanı Nico Lange, DW’ye yaptığı değerlendirmede Alman havalimanlarında gerekli sensör ağının henüz oluşturulmadığını söyledi.

Lange’ye göre temel sorunlardan biri, özellikle alçaktan ve düşük hızda uçan küçük İHA’ların güvenilir biçimde tespit edilebilmesi için yeterli sensör kapsamasının bulunmaması.

Avrupa’daki İHA sektörünün önemli meslek kuruluşlarından UAV DACH da uzun süredir benzer uyarılar yapıyor.

Derneğin Yönetim Kurulu Başkanı Gerald Wissel, bir İHA’nın fark edilmeden havalimanı apronuna kadar ulaşabilmesinin mevcut sistemdeki temel açığı ortaya koyduğunu belirtti.

Uzmanlar gerçek zamanlı hava sahası takibi istiyor

UAV DACH, Almanya’da alçak irtifa hava sahasının daha sistematik biçimde izlenmesini talep ediyor.

Kuruluş, düşük irtifada uçan araçlar için gerçek zamanlı bir durum tablosunun oluşturulmasını ve hava sahasını kullanan araçların elektronik olarak tanımlanmasını öneriyor.

Bu amaçla ADS-L adı verilen radyo tabanlı tanımlama sisteminin zorunlu hale getirilmesi gündeme getiriliyor.

ADS-L gibi teknolojiler, yetkili kurumların hava sahasındaki yasal ve kayıtlı araçlarla şüpheli veya kimliği belirsiz İHA’ları daha hızlı ayırmasına yardımcı olabiliyor.

Ancak uzmanların değerlendirmesine göre Almanya’daki sorun yalnızca teknik donanımdan ibaret değil.

Bir tehdit tespit edildiğinde hangi kurumun müdahale edeceği ve kararın ne kadar hızlı alınabileceği de savunmanın etkinliğini belirliyor.

İHA’ların kısa süre içerisinde büyük mesafeler kat edebilmesi nedeniyle müdahale kararlarının dakikalar içinde verilmesi gerekiyor.

16 eyalet ve farklı kurumlar arasında yetki dağılıyor

Almanya’nın federal yapısı İHA savunmasında yetki paylaşımını karmaşık hale getiriyor.

Bir İHA vakası yaşandığında ilk sorumluluk genel olarak ilgili eyalet polisinde bulunuyor. Almanya’nın 16 eyaletinin her birinde ayrı polis yapılanması mevcut.

Federal Polis ise özellikle büyük havalimanları, demiryolu tesisleri ve federal sorumluluk alanlarına giren bölgelerde devreye girebiliyor.

Güvenlik uzmanları ve Federal Meclis’teki bazı muhalefet temsilcileri, bu sistemin hızlı karar alınmasını zorlaştırdığını savunuyor.

Yeşiller milletvekili ve eski polis Irene Mihalic, DW Türkçe’nin aktardığı açıklamasında İHA savunmasındaki yetki karmaşasının iç güvenlik açısından ciddi risk oluşturduğunu söyledi.

Yeşiller başta olmak üzere bazı siyasi çevreler, İHA savunmasında Federal Polis’in daha merkezi bir role sahip olmasını istiyor.

Federal Polis için Aralık 2025’te özel bir İHA savunma birimi oluşturuldu.

Başlangıç planında dört noktada toplam 130 personel öngörülürken, İçişleri Bakanlığının yeni planına göre kapasitenin sekiz noktada 300 personele çıkarılması hedefleniyor.

Ortak İHA Savunma Merkezi tek başına yeterli olmadı

Alman hükümeti kurumlar arası bilgi paylaşımını geliştirmek amacıyla geçen aralık ayında Berlin’de Ortak İHA Savunma Merkezi’ni (GDAZ) oluşturdu.

Merkezde Federal Polis, eyalet polis teşkilatları, istihbarat kurumları ve Bundeswehr’den gelen bilgiler 24 saat boyunca ortak bir durum tablosunda birleştiriliyor.

Amaç, farklı kurumların elindeki verilerin tek merkezde değerlendirilmesi ve olası tehditlerin daha hızlı belirlenmesi.

Buna rağmen Leipzig/Halle vakası, bilgi paylaşımı için merkezi bir yapı oluşturulmasının tek başına yeterli olmadığını gösterdi.

Tehlikeli bir İHA’nın büyük bir uluslararası havalimanına kadar ulaşması, sahadaki sensörler ile fiziksel müdahale kapasitesinin de güçlendirilmesi gerektiği yönündeki eleştirileri artırdı.

Bağımsız Kritik Altyapı Çalışma Grubu Sözcüsü Manuel Atug, havalimanlarında İHA savunma sistemlerinin kurulacağı yönünde açıklamalar yapılmasına rağmen mevcut altyapının büyük ölçüde tespit sistemlerinden oluştuğunu savundu.

Atug’a göre bazı havalimanlarında bu sistemler dahi henüz bulunmuyor.

Bundeswehr hangi koşullarda İHA vurabilir?

Leipzig’deki olayın ardından Alman ordusunun sivil havalimanlarının korunmasında daha fazla görev alması yönündeki çağrılar da yeniden gündeme geldi.

Schleswig-Holstein Eyalet Başbakanı Daniel Günther, Bundeswehr’in havalimanlarındaki İHA savunmasında kullanılmasını istedi.

Savunma Bakanlığı ise bu öneriye mesafeli yaklaştı.

Almanya’da iç güvenliğin esas olarak polisin sorumluluğunda bulunması, ordunun ülke içinde kullanımına ilişkin temel hukuki sınırların başında geliyor.

Savunma Bakanlığı ayrıca Bundeswehr’in kendi askeri tesislerini korumakta dahi ciddi kaynak kullandığını belirtiyor.

Bakanlık sözcüsüne göre ordunun on binlerce kilometreyi bulan kendi güvenlik sınırlarına ek olarak sivil altyapıyı da günün 24 saati koruması gerçekçi değil.

Bununla birlikte polis acil durumlarda Bundeswehr’den idari yardım talep edebiliyor.

Hava Güvenliği Yasası’nda mart ayında yapılan değişiklikle Bundeswehr’e ilk kez kendi tesisleri dışındaki belirli İHA’lara müdahale etme yetkisi de verildi.

Ancak bu yetkinin kullanılabilmesi için özellikle ağır bir kazanın önlenmesinin gerekli olması gibi yüksek bir hukuki eşik bulunuyor.

Sekiz büyük havalimanına yeni sistem kurulacak

Federal hükümet, teknik eksiklikleri azaltmak için büyük Alman havalimanlarına yeni mobil İHA savunma teknolojileri yerleştirmeyi planlıyor.

İçişleri Bakanlığının açıklamasına göre Federal Polis bazı sistemleri şimdiden satın aldı.

Öncelik verilen sekiz havalimanı Frankfurt, Münih, Berlin, Düsseldorf, Hamburg, Köln/Bonn, Stuttgart ve Leipzig/Halle olarak açıklandı.

Hükümetin hedefi, 2026 yılı sonuna kadar bu havalimanlarının tamamında mobil İHA savunma teknolojisinin bulunmasını sağlamak.

Polis Sendikası Başkanı Jochen Kopelke ise personel, finansman, yasal yetki ve modern savunma teknolojileri konusunda hâlâ ciddi eksiklikler olduğunu savunuyor.

Leipzig/Halle’de yaşanan son olay, Almanya’nın yalnızca daha fazla İHA savunma sistemi satın almasının yeterli olmayacağını; sensör ağlarının genişletilmesi, kurumların yetkilerinin netleştirilmesi ve tespit edilen tehdide saniyeler veya dakikalar içinde müdahale edebilecek bir yapının kurulmasının gerekli olduğunu gösteriyor.

YerelGundem.com