AB-Hindistan ticaret anlaşmasında dil krizi: Fransa itiraz etti

Ahmet Taş | Yerel Gündem

BRÜKSEL, BELÇİKA — Avrupa Komisyonu’nun AB-Hindistan serbest ticaret anlaşmasını imza sürecinin başlatılması için yalnız İngilizce metinle Konsey’e sunması, anlaşmayı prensipte destekleyen Fransa’nın çok dillilik gerekçesiyle itirazına yol açtı.

Komisyon 11 Eylül’de, ocak ayında müzakereleri tamamlanan anlaşmanın imzalanması ve sonuçlandırılmasına ilişkin önerileri AB Konseyi’ne ilettiğini açıkladı. Komisyon Başsözcü Yardımcısı Olof Gill, hedeflerinin süreci 2026 sonuna kadar tamamlamak olduğunu söylerken, Euronews’in aktardığına göre Paris yönetimi milletvekillerinin teknik bir ticaret anlaşmasını değerlendirmeden önce metne AB’nin bütün resmî dillerinde erişebilmesi gerektiğini savunuyor. Avrupa Komisyonu ise tüm dil versiyonlarının Avrupa Parlamentosu oylamasından önce hazır olacağını belirtiyor.

Tartışma anlaşmanın ekonomik hükümlerinden çok, AB’nin büyük ticaret anlaşmalarını daha hızlı onaylamak amacıyla hangi dil ve prosedürleri kullanabileceğine ilişkin daha geniş bir kurumsal anlaşmazlığı gündeme getiriyor.

Komisyon anlaşmayı Konsey’e sundu

Avrupa Komisyonu, 11 Eylül’de yaptığı resmî açıklamayla AB-Hindistan Serbest Ticaret Anlaşması için yeni aşamaya geçildiğini duyurdu.

Komisyon, AB üyesi hükümetleri temsil eden Konsey’den anlaşmanın imzalanmasına ve sonuçlandırılmasına yetki vermesini istedi. Olof Gill, Brüksel’deki günlük basın toplantısında anlaşmayı iki tarafın şimdiye kadar tamamladığı en büyük ticaret anlaşması olarak nitelendirdi.

Komisyonun hesaplamasına göre anlaşma yürürlüğe girdiğinde AB’nin Hindistan’a mal ihracatının %96’sında gümrük vergileri kaldırılacak veya azaltılacak. Avrupa şirketlerinin yıllık yaklaşık 4 milyar avro gümrük vergisinden tasarruf etmesi bekleniyor.

Gill, Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’in ocak ayında Yeni Delhi’de müzakerelerin tamamlanması sırasında anlaşmanın 2026 içinde ilerletileceği yönünde siyasi taahhütte bulunduğunu hatırlattı.

Komisyonun hızlandırmak istediği nokta tam da burada ortaya çıkıyor: Hukuki metinlerin 24 resmî AB diline çevrilmesinin tamamlanmasını beklemeden, İngilizce müzakere metniyle imza sürecini ilerletmek.

Fransa’nın itirazı anlaşmadan çok dil prosedürüne

Fransa’nın tutumu önemli bir ayrım içeriyor.

Paris, AB-Hindistan serbest ticaret anlaşmasına karşı çıkmıyor. Fransa, Hindistan’ı Asya-Pasifik bölgesindeki temel stratejik ortaklarından biri olarak görüyor ve ekonomik ilişkilerin geliştirilmesini destekliyor.

İtiraz, metnin bu aşamada yalnızca İngilizce olarak sunulmasına yönelik.

Euronews’in aktardığı Fransız tutumuna göre ticaret anlaşmaları yalnız siyasi metinlerden oluşmuyor; gümrük tarifeleri, teknik standartlar, hizmetler, düzenleyici yükümlülükler, kamu alımları ve uyuşmazlık mekanizmaları gibi son derece ayrıntılı hükümler içeriyor.

Paris, bu hükümlerdeki dilsel ve hukuki nüansların milletvekilleri tarafından kendi resmî dillerinde incelenebilmesi gerektiğini savunuyor.

Fransız itirazı yalnız “Fransızca da olsun” talebi olarak sunulmuyor. Paris yönetiminin görüşü, AB ve gerektiğinde ulusal parlamentolardaki temsilcilerin anlaşmalara bütün resmî AB dillerinde ulaşabilmesinin demokratik denetimin bir parçası olduğu yönünde.

Bu nedenle tartışma bir ölçüde İngilizcenin kullanımından çok, çevirinin hangi aşamada zorunlu olması gerektiği üzerine yoğunlaşıyor.

Komisyon: Tüm çeviriler Parlamento oylamasından önce hazır olacak

Avrupa Komisyonu, Fransa’nın endişelerine karşı çeviri sürecinin kaldırılmadığını, yalnızca sırasının değiştirildiğini savunuyor.

Gill’in açıklamasına göre anlaşma önce müzakerelerin yürütüldüğü dil olan İngilizce üzerinden imzalanabilecek.

Daha sonra bütün resmî AB dili versiyonları hazırlanacak ve bu süreç Avrupa Parlamentosu anlaşma hakkında oy kullanmadan önce kesinlikle tamamlanacak.

Anlaşma yürürlüğe girdikten sonra da AB Resmî Gazetesi’nde bütün resmî dil versiyonlarının yayımlanması öngörülüyor.

Dolayısıyla Komisyonun önerisi “AB-Hindistan anlaşması yalnız İngilizce olacak” anlamına gelmiyor. Tartışılan konu, çevirilerin Konsey’in imza kararından önce mi yoksa imza sürecinden sonra ve Parlamento oylamasından önce mi tamamlanacağı.

Ocak ayında müzakerelerin sona erdiği sırada Komisyonun kamuya açıkladığı standart takvim ise metinlerin hukuki kontrolden geçirilmesi ve bütün resmî AB dillerine çevrilmesinin ardından imza önerisinin Konsey’e sunulması yönündeydi. Bu nedenle 11 Eylül’de izlenen hızlandırılmış yöntem, Fransa açısından prosedürel bir değişiklik anlamına geliyor.

Anlaşma yaklaşık 2 milyarlık bir pazarı kapsıyor

Dil tartışmasının arkasında AB açısından oldukça büyük bir ekonomik dosya bulunuyor.

Avrupa Komisyonuna göre Hindistan, dünyanın en hızlı büyüyen büyük ekonomilerinden biri. AB ile Hindistan arasındaki mal ticareti 2025 yılında 118 milyar avroya ulaştı. AB, Hindistan’ın üçüncü büyük ticaret ortağı olurken Hindistan AB’nin dokuzuncu büyük mal ticareti ortağı konumunda.

Hizmet ticaretinin hacmi 2024’te 67 milyar avro seviyesindeydi. AB şirketlerinin Hindistan’daki doğrudan yatırım stoku ise aynı yıl 132,8 milyar avroya ulaştı. Yaklaşık 6 bin Avrupalı şirket Hindistan pazarında faaliyet gösteriyor.

Komisyon, mal ve hizmet ticaretinin toplamının yıllık 180 milyar avroyu aştığını ve ekonomik ilişkinin AB’de yaklaşık 800 bin işi desteklediğini belirtiyor.

Anlaşma, yaklaşık 2 milyar tüketiciyi kapsayan iki büyük ekonomiyi birbirine daha fazla açmayı hedefliyor.

Ocak ayında tamamlanan müzakerelerde AB şirketleri açısından otomobil, makine, kimya, ilaç ve diğer sanayi ürünlerinde Hindistan’ın yüksek gümrük vergilerinin azaltılması temel kazanımlar arasında gösterildi.

Reuters’ın anlaşmanın ayrıntılarına ilişkin haberine göre AB ihracatının %90’ından fazlasında tarifelerin azaltılması veya kaldırılması hedeflenirken Hindistan’ın tekstil, deniz ürünleri, mücevher ve bazı kimyasal ürünlerde Avrupa pazarına erişimi genişleyecek. Hassas tarım ürünleri ve otomotiv gibi bazı alanlarda ise tam serbestleşme uygulanmıyor.

AB-Hindistan anlaşması neden stratejik önem taşıyor?

Anlaşmanın önemi yalnız gümrük vergilerinden kaynaklanmıyor.

27 Ocak’taki AB-Hindistan Zirvesi’nde taraflar ticaret anlaşması müzakerelerinin tamamlanmasının yanı sıra güvenlik ve savunma ortaklığına da imza attı.

Avrupa Konseyi Başkanı António Costa, zirvede AB ve Hindistan’ın birlikte dünya ticaretinin yaklaşık beşte birini ve küresel nüfusun dörtte birini temsil ettiğini vurguladı. Brüksel ve Yeni Delhi ilişkilerini değişen uluslararası düzen içinde “stratejik ve güvenilir ortaklık” çerçevesinde tanımladı.

AB açısından Hindistan anlaşması, ABD ve Çin’e aşırı ekonomik bağımlılığı azaltmaya yönelik ticari çeşitlendirme politikasının da parçası.

Almanya Başbakanı Friedrich Merz de ocak ayında Yeni Delhi ziyaretinde anlaşmayı güçlü biçimde desteklemiş ve küresel korumacılık ile tedarik zinciri risklerinin AB’yi yeni ticaret ortaklıkları kurmaya zorladığını söylemişti.

Bu çerçevede Paris’in itirazı, Fransa’nın Hindistan’la yakınlaşmaya karşı çıktığı anlamına gelmiyor. Aksine sorun, stratejik açıdan desteklenen bir anlaşmanın AB’nin kurumsal ve dilsel standartlarından taviz verilmeden nasıl hızlı biçimde yürürlüğe sokulacağı.

Mercosur’dan farklı bir Fransa itirazı

Fransa daha önce AB-Mercosur ticaret anlaşmasına karşı yürütülen muhalefetin de merkezindeki ülkelerden biriydi.

Ancak iki dosyanın niteliği farklı.

Mercosur konusunda Paris’in temel itirazları tarım, çevre standartları ve Avrupalı çiftçilerin Latin Amerika’dan gelecek daha ucuz ürünler karşısında rekabet gücüyle ilgiliydi.

AB-Hindistan anlaşmasında ise Fransa’nın bu aşamadaki itirazı ticari içerikten ziyade süreç ve dil rejimine ilişkin.

Bu nedenle mevcut anlaşmazlığın uzlaşmayla çözülmesi Mercosur’a kıyasla daha kolay olabilir.

Komisyon bütün çevirilerin Avrupa Parlamentosu oylamasından önce hazır olacağını taahhüt ediyor. Fransa açısından belirleyici soru ise bunun demokratik ve hukuki inceleme için yeterli olup olmadığı.

Onay sürecinde şimdi ne olacak?

AB-Hindistan anlaşmasının yürürlüğe girmesi için henüz tamamlanması gereken birkaç aşama bulunuyor.

Öncelikle AB Konseyi’nin Komisyonun önerisini değerlendirmesi ve imza için gerekli yetkilendirmeyi vermesi gerekiyor.

Anlaşma imzalandıktan sonra Avrupa Parlamentosunun onayı gerekecek. Daha sonra Konsey’in anlaşmanın sonuçlandırılmasına ilişkin nihai kararını vermesi ve Hindistan’ın da kendi iç onay sürecini tamamlaması gerekiyor.

Anlaşmanın hukuki kapsamına bağlı olarak belirli ulusal süreçlerin devreye girmesi ihtimali de ayrıca değerlendirilecek.

Komisyonun siyasi hedefi süreci mümkün olduğunca 2026 içinde ilerletmek.

Fransa’nın İngilizce metne ilişkin itirazının Konsey’de süreci yavaşlatıp yavaşlatmayacağı ise henüz belli değil.

Ancak tartışma şimdiden daha geniş bir soruyu gündeme getirmiş durumda: AB küresel ticaret anlaşmalarını hızlandırırken 24 resmî dil üzerine kurulu çok dillilik sistemini hangi aşamada devreye sokmalı?

AB-Hindistan anlaşmasının ekonomik büyüklüğü nedeniyle bu dosyada bulunacak çözüm, gelecekte Brüksel’in başka ticaret anlaşmalarında kullanacağı yönteme de örnek oluşturabilir.

YerelGundem.com