Belarus, Polonya ve Litvanya sınırında 4 günlük tatbikata başladı

Ahmet Taş | Yerel Gündem

MİNSK, BELARUS — Belarus, Polonya ve Litvanya sınırları yakınında mekanize birlikler ile tank taburlarının katıldığı dört günlük askeri tatbikata başlarken, Minsk yönetimi faaliyetin savunma amaçlı olduğunu bildirdi ancak katılımcı asker sayısını açıklamadı.

Euronews’ün Belarus Savunma Bakanlığına dayandırdığı haberine göre eğitimlerin bir bölümü, Baltık ülkelerinin NATO’nun diğer üyeleriyle kara bağlantısı açısından önem taşıyan Suwalki Geçidi yakınlarında yürütülüyor. Sınır güvenliği, sabotajla mücadele ve hava tehditlerine karşı savunma başlıklarını kapsayan faaliyet, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşı sürerken Belarus’un askeri hazırlıklarını yeniden gündeme taşıdı.

Tank ve mekanize birliklerle eğitim

Belarus Savunma Bakanlığının aktarılan açıklamasında, tatbikat kapsamında mekanize birlikler ile tank taburlarının farklı görev senaryoları üzerinde çalıştığı belirtildi. Askerlerin sınır güvenliğini sağlama ve sabotaj girişimlerine karşı operasyon düzenleme becerilerinin sınandığı ifade edildi.

Eğitim programı, insansız hava araçları ve hafif uçaklardan gelebilecek saldırılara karşı savunma çalışmalarını da içeriyor. Bakanlığın açıkladığı senaryolar, kara birliklerinin faaliyetleriyle hava tehditlerine verilecek karşılığın aynı program içinde ele alındığını gösteriyor. Ancak kullanılan İHA modelleri, hava savunma sistemleri ve araç sayıları hakkında ayrıntılı bir döküm paylaşılmadı.

Euronews, tatbikat alanları arasında Litvanya sınırındaki Hoża eğitim sahasını saydı. Polonya sınırına yaklaşık 15 km uzaklıktaki Brzeski ile yaklaşık 60 km mesafedeki Różański poligonlarının da kullanıldığı bildirildi.

Bu mesafeler eğitim alanlarının sınıra yakınlığını ifade ediyor. Haberde birliklerin Polonya veya Litvanya topraklarına geçtiğine ilişkin bir bilgi bulunmuyor. Açıklanan faaliyet, Belarus topraklarında yürütülen ve dört gün sürmesi planlanan askeri eğitim olarak tanımlanıyor.

Suwalki Geçidi’nin stratejik konumu

Tatbikatın dikkat çeken yönlerinden biri, bazı faaliyetlerin Suwalki Geçidi çevresinde gerçekleştirilmesi. Polonya ile Litvanya arasındaki sınır bölgesi, Baltık ülkelerinin NATO’nun geri kalanına uzanan kara bağlantısını oluşturuyor. Aynı bölge, Belarus ile Rusya’nın Baltık Denizi kıyısındaki Kaliningrad bölgesini birbirinden ayırıyor.

Euronews’ün aktardığı 104 km uzunluk, Polonya-Litvanya sınır hattına ilişkin. Bu sayı, bütün tatbikatın tek bir noktada yapıldığı veya birliklerin bu hattın tamamı boyunca konuşlandırıldığı anlamına gelmiyor. Haberde adı geçen poligonlar, Belarus’un batısındaki farklı eğitim alanlarını kapsıyor.

Koridorun konumu, Baltık ülkelerine karadan ulaşım ve askeri takviye bakımından önem taşıyor. Dolayısıyla burada söz konusu olan coğrafi bağlantı, yalnızca iki komşu ülke arasındaki sınır geçişinden daha geniş bir savunma bağlamına sahip.

Minsk’in savunma vurgusuna karşın, asker sayısının açıklanmaması tatbikatın büyüklüğü konusunda belirsizlik bırakıyor. Euronews’ün aktardığı bilgiler, birliklerin eğitim sonrasında nerede tutulacağına veya sınır çevresinde kalıcı bir konuşlandırma yapılıp yapılmayacağına ilişkin ayrıntı içermiyor.

Minsk’ten savunma ve bildirim açıklaması

Belarus Savunma Bakanlığı, tatbikatları “tamamen savunma amaçlı” olarak nitelendirdi. Bakanlık ayrıca katılımcı ve silah sistemi sayılarının, 2011 tarihli Viyana Belgesi kapsamında diğer devletlere önceden bildirim yapılmasını gerektiren eşiklerin altında kaldığını savundu.

Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Teşkilatının yayımladığı Viyana Belgesi, belirli askeri faaliyetler için önceden bilgi verilmesini düzenliyor. İlgili kara tatbikatlarında, aynı operasyonel komuta altında tümen yapısı veya en az iki tugay ya da alay düzeyindeki birlikler için 9.000 asker, 250 muharebe tankı veya 500 zırhlı muharebe aracı gibi ayrı bildirim eşikleri bulunuyor.

Belge, bildirim kapsamına giren planlı faaliyetler için genel olarak en az 42 gün önceden haber verilmesini öngörüyor. Birliklere önceden duyurulmadan başlatılan faaliyetler için ise ayrıca düzenlenmiş istisnalar var. Dolayısıyla yalnızca asker sayısına bakılarak bütün bildirim koşullarının değerlendirilmesi mümkün değil.

Mevcut tatbikatta kesin personel ve teçhizat sayıları açıklanmadığından, Minsk’in eşiklerin altında kalındığı yönündeki beyanı yayımlanan verilerle bağımsız olarak kontrol edilemiyor.

Lukaşenko’nun denetimi ve geçmiş tatbikatlar

Euronews’e göre sınır bölgelerindeki eğitimler, Belarus silahlı kuvvetlerinin hazırlık düzeyini değerlendirmeyi amaçlayan daha geniş bir faaliyet dizisinin parçası. Belarus lideri Aleksandr LUKAŞENKO, 11 Eylül’de Baranoviçi yakınlarındaki Obuz-Lesnowski poligonunu ziyaret etti.

Lukaşenko, ziyareti sırasında ülkenin güvenlik sektörünün tamamının işleyişini gözden geçirmek istediğini söyledi. Bu açıklama, askeri hazırlıkların yalnızca belirli bir poligondaki faaliyetlerle sınırlı tutulmadığını gösteren siyasi çerçeve olarak aktarıldı.

Belarus, NATO sınırları yakınında daha önce de tatbikatlar düzenledi. Euronews, geçmiş örnekler arasında 2020’de Brest bölgesindeki “Slav Kardeşliği” tatbikatını ve 2021’deki Zapad 21 eğitimlerini hatırlattı. Önceki dönemlerde Rus askerleri de Belarus’taki ortak faaliyetlere katılmıştı.

Ancak geçmişteki ortak tatbikatlar, mevcut dört günlük eğitime de Rus birliklerinin katıldığını göstermiyor. İncelenen haberde bu faaliyet için doğrulanmış bir Rus katılımcı sayısı veya ortak komuta yapısı açıklanmış değil.

Ukrayna savaşı ve NATO’nun değerlendirmesi

Belarus’un Rusya ile yakın askeri ilişkileri, sınır yakınındaki faaliyetlerin değerlendirilmesinde temel arka planı oluşturuyor. Minsk, Şubat 2022’de Rus birliklerinin Ukrayna’ya yönelik geniş çaplı saldırısında Belarus topraklarını ve altyapısını kullanmasına izin verdi.

NATO’nun Belarus ile ilişkilere dair 28 Ağustos 2024 tarihli değerlendirmesinde, Minsk yönetimi Rusya’nın savaşını kolaylaştırmakla eleştiriliyor. İttifak, Belarus toprakları ve altyapısının Rus kuvvetlerinin kullanımına açılmasının bölgesel güvenlik üzerindeki etkilerine dikkat çekiyor.

Aynı açıklamada NATO, Belarus ile sivil ve askeri alanlardaki pratik işbirliğinin Kasım 2021’de askıya alındığını, gerektiğinde diyaloğun korunduğunu belirtiyor. Bu değerlendirme, mevcut tatbikata verilmiş yeni bir yanıt değil; ittifakın Belarus’a ilişkin daha önce yayımladığı tutumu yansıtıyor.

Euronews’ün haberinde Belarus’un kendi silahlı kuvvetlerini Ukrayna’daki doğrudan çatışmalara göndermediği belirtiliyor. Ancak bu durum, Rusya’ya sağlanan toprak, altyapı ve lojistik desteğin bulunmadığı anlamına gelmiyor. Doğrudan birlik katılımı ile savaşı mümkün kılan destek faaliyetleri birbirinden ayrı olgular olarak ele alınıyor.

İHA’lar için Belarus altyapısı iddiası

Euronews’ün aktardığına göre Ukrayna Sınır Muhafızları, 14 Eylül Pazartesi günü Rus birliklerinin Belarus’taki röle istasyonlarını kullandığını bildirdi. Ukrayna tarafı, bu altyapının ülkenin batısındaki hedeflere saldıran insansız hava araçlarının yönlendirilmesinde kullanıldığını öne sürdü.

Bu iddia, Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik füze ve İHA saldırıları bağlamında Belarus altyapısının rolüne ilişkin yeni bir açıklama niteliğinde. Bununla birlikte, aktarılan haberde istasyonların konumları, teknik özellikleri veya iddiayı bağımsız olarak doğrulayacak ayrıntılı veriler yer almıyor.

Röle istasyonları açıklamasıyla sınır yakınındaki tatbikat arasında doğrudan bir operasyonel bağlantı da ortaya konmuş değil. Dört günlük eğitim konusunda kamuya açık bilgiler, kullanılan poligonlar ve genel görev senaryolarıyla sınırlı kalırken, asker sayısı ve teçhizat dökümü açıklığa kavuşmayı bekliyor.

YerelGundem.com