Rusya’da yeni seferberlik olacak mı? Medvedev’den yeni açıklama

Ahmet Taş | Yerel Gündem

MOSKOVA, RUSYA — Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev, Ukrayna savaşının sürdüğü ve yeni asker toplama iddialarının yeniden gündeme geldiği bir dönemde ülkede ek seferberliğe ihtiyaç bulunmadığını açıkladı.

Medvedev, Rusya ordusunun personel ihtiyacının sözleşmeli askerler ve gönüllüler üzerinden karşılandığını savunarak, “Seferberliğe ihtiyacımız yok” dedi. Rus yetkililer son aylarda olası yeni bir seferberlik dalgasına ilişkin iddiaları birçok kez reddederken, konu Rusya’da 18–20 Eylül 2026’da yapılacak parlamento seçimleri öncesinde yeniden kamuoyunun önemli gündemlerinden biri haline geldi.

Medvedev’in açıklaması, Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko’nun ülkesinin bütün silahlı kuvvetlerinde kapsamlı hazırlık kontrollerinin sürdürüleceğini ve bunların “seferberliğe kadar” uzanabileceğini açıklamasıyla aynı döneme rastladı. Belarus’taki açıklama bir seferberlik ilanı değil, ordunun seferberlik kabiliyetinin de test edileceği bir hazırlık sürecini ifade ediyor.

Medvedev: Yeni seferberliğe ihtiyaç yok

Rusya Güvenlik Konseyi Başkan Yardımcısı Dmitriy Medvedev’in son açıklamasındaki temel mesaj, Moskova’nın şu anda zorunlu yeni bir kitlesel asker toplama sürecine ihtiyaç duymadığı yönünde.

Rus basınına yansıyan açıklamalara göre Medvedev, ordunun insan gücü ihtiyacının sözleşmeli askerler ve gönüllüler aracılığıyla karşılandığını söyledi.

“Seferberliğe ihtiyaç yok.”

Medvedev daha önce de aynı yönde açıklamalar yapmıştı. Mart 2026’da yılın ilk aylarında 80 binden fazla kişinin sözleşmeli askerlik için başvurduğunu söylemiş, bu nedenle yeni bir seferberlik dalgasına gerek bulunmadığını savunmuştu. Rusya Savunma Bakanı Andrey Belousov da nisan ayında sözleşmeli asker alımlarının planların önünde gittiğini belirtmişti.

Eylül ayındaki son açıklamalarda ise Rusya kaynakları, yılbaşından bu yana yaklaşık 200 bin kişinin Savunma Bakanlığı ile sözleşme imzaladığı ve yaklaşık 16 bin kişinin gönüllü birliklere katıldığı yönünde rakamlar aktardı. Bu sayılar Moskova’nın, zorunlu geniş çaplı seferberliğe başvurmadan savaştaki personel ihtiyacını karşılayabildiği tezinin temel dayanağı olarak sunuluyor.

2022’deki kısmi seferberlik kararı hâlâ önemli bir ayrıntı

Medvedev’in açıklamasında kullanılan “yeni seferberliğe ihtiyaç yok” ifadesi, 2022’de alınan karardan ayrı değerlendirilmek zorunda.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 21 Eylül 2022’de 647 sayılı kararnameyle kısmi seferberlik ilan etmişti. Kararnamede yedek statüsündeki vatandaşların askerî hizmete çağrılması, seferber edilen kişilerin sözleşmeli asker statüsünde değerlendirilmesi ve bazı sektörlerde çalışanlara erteleme hakkı verilmesi öngörülüyordu.

Resmî Rus hukuk veri tabanlarında 647 sayılı kararname halen yer alıyor. Bu nedenle bugün yürütülen tartışma çoğunlukla “yeni veya ikinci bir kitlesel seferberlik dalgası” üzerine yoğunlaşıyor.

2022 sonbaharındaki aktif kitlesel çağrı uygulaması sona ermiş olsa da söz konusu kararname çevresindeki hukuki tartışmalar yıllardır devam ediyor.

Bu ayrım önemli; çünkü “Rusya’da seferberlik yok” ile “Rusya yeni bir seferberlik dalgası başlatmıyor” ifadeleri hukuki ve siyasi olarak aynı şeyi anlatmıyor.

Seçimler öncesinde söylentiler neden arttı?

Yeni seferberlik tartışmalarının yeniden yoğunlaşmasının bir nedeni Rusya’daki yaklaşan parlamento seçimleri.

Reuters’ın 10 Eylül tarihli haberine göre Rusya’da 18–20 Eylül’de yapılacak seçimler öncesinde savaşın toplum üzerindeki etkisi ve yeni asker alma ihtimali konusunda kaygı artmış durumda. Ukrayna’nın Rusya topraklarına yönelik insansız hava aracı saldırılarının sıklaşması da savaşın günlük yaşamda daha görünür hale gelmesine yol açıyor.

Rus sosyal medya kanallarında son aylarda seçimlerin ardından yeni bir seferberlik dalgası başlatılabileceğine yönelik iddialar yayıldı.

Kremlin ve Rus yetkililer ise bu haberleri defalarca reddetti.

Rusya Devlet Duması Savunma Komitesi üyesi Andrey Kolesnik de 9 Eylül’de yeni bir seferberliğe ihtiyaç görmediğini söyledi. Medvedev’in açıklaması da aynı resmî çizgiyi sürdürüyor.

Bununla birlikte mevcut açıklamalar gelecekte koşullar değişirse hiçbir karar alınamayacağı anlamına gelmiyor. Bunlar Rus yönetiminin mevcut askerî ve personel durumu hakkındaki bugünkü değerlendirmesini yansıtıyor.

Rusya sözleşmeli asker sistemine ağırlık veriyor

Moskova, 2022’deki kısmi seferberliğin ardından personel politikasında büyük ölçüde sözleşmeli asker alımını öne çıkardı.

Rusya’nın farklı bölgelerinde sözleşme imzalayanlara federal ödemenin yanı sıra yerel yönetimler tarafından ek ödemeler ve sosyal haklar sağlandı.

Bu sistemin temel amacı, savaş için ihtiyaç duyulan yeni personeli geniş çaplı zorunlu mobilizasyona başvurmadan toplamak.

Savunma Bakanı Belousov, nisan ayında personel alımlarının planların ilerisinde olduğunu belirtirken yeni askerî birliklerin de oluşturulduğunu söyledi. Özellikle insansız sistem birliklerinin eğitimi ve personel yapısı Moskova’nın son dönemde öncelik verdiği alanlardan biri.

Ancak Rusya’nın savaş alanındaki gerçek personel ihtiyacını bağımsız biçimde doğrulamak güç. Moskova ve Kiev, karşı tarafın kayıpları konusunda birbirinden çok farklı rakamlar açıklıyor.

Bu nedenle sözleşmeli personelin bütün ihtiyaçları karşılayıp karşılamadığına ilişkin değerlendirmelerde resmî Rus açıklamaları ile bağımsız analizleri birbirinden ayırmak gerekiyor.

Belarus ordusunda ‘seferberliğe kadar’ hazırlık kontrolü

Rusya’daki tartışmalar devam ederken Belarus Cumhurbaşkanı Aleksandr Lukaşenko’dan gelen açıklamalar da dikkat çekti.

Lukaşenko, 11 Eylül’de ülkenin bütün ordusunun hazırlık seviyesinin kontrol edileceğini söyledi.

“Herkesi kontrol edeceğiz. Seferberliğe kadar.”

Belarus lideri, hâlihazırda bir topçu tugayının denetlendiğini, daha önce tank ve motorize piyade birliklerinin de kontrolden geçirildiğini belirtti. Tatbikat ve kontrollerin modern savaşların deneyimleri dikkate alınarak gerçekleştirildiğini söyledi.

Lukaşenko ayrıca ülkesinin yaklaşımını “Savaş olmasın diye savaşa hazırlanıyoruz” sözleriyle açıkladı.

Ancak bu açıklama Belarus’ta genel seferberlik ilan edildiği anlamına gelmiyor.

Belarus’ta 2026 boyunca farklı bölgelerde askerî ve seferberlik hazırlıklarının kontrol edildiği biliniyor. Minsk, bu çalışmaların muhtemel kriz halinde ordunun ve askerlik şubelerinin hazırlığını test etmeyi amaçladığını belirtiyor.

Rusya’da yeni seferberlik kararı var mı?

11 Eylül 2026 itibarıyla kamuya açıklanmış yeni bir Rusya seferberlik kararı bulunmuyor.

Medvedev’in açıklaması da mevcut durumda ek seferberliğe ihtiyaç olmadığı yönünde.

Buna karşılık üç farklı konuyu birbirinden ayırmak gerekiyor: Rusya’nın 2022 tarihli kısmi seferberlik kararnamesi, devam eden olağan askerlik sistemi ve sözleşmeli personel alımı ile gelecekte ilan edilebilecek olası yeni bir seferberlik dalgası.

Bunlardan yalnız sonuncusu açısından Rus yönetiminin güncel mesajı net: Moskova şu anda buna ihtiyaç olmadığını söylüyor.

Rusya’nın 2026 yılı için yayımladığı ayrı askerlik kararnamesi kapsamında ise 18–30 yaş arasındaki ve yedekte bulunmayan 261 bin kişinin yıl boyunca olağan askerlik hizmetine çağrılması öngörülüyor. Bu uygulama seferberlikten hukuken farklı bir süreç.

Dolayısıyla olağan zorunlu askerlik, sözleşmeli asker alımı ve mobilizasyon aynı başlık altında değerlendirilmemeli.

Savaşın seyri gelecekteki kararları belirleyecek

Rus yetkililerin açıklamaları şimdilik yeni bir seferberliğin gündemde olmadığını gösteriyor.

Ancak Ukrayna’daki savaşın süresi, cephedeki kayıplar, yeni birliklerin kurulması ve sözleşmeli asker alımlarının devam edip etmeyeceği, Moskova’nın gelecekteki personel politikası açısından belirleyici olacak.

Bu nedenle Medvedev’in sözlerini “Rusya hiçbir koşulda yeniden seferberlik yapmayacak” biçiminde değil, “mevcut durumda yeni bir seferberlik ihtiyacı görülmüyor” şeklinde okumak daha doğru.

Belarus’taki askerî hazırlıklar da bölgede güvenlik endişelerinin sürdüğünü gösteriyor. Lukaşenko’nun sözleri bir mobilizasyon ilanından ziyade ordunun bu senaryoya kadar uzanan hazırlık kapasitesinin sınanacağını ifade ediyor.

Sonuç olarak Moskova’dan gelen son mesaj yeni bir kitlesel çağrı ihtimalini reddediyor; ancak yaklaşık beş yıldır devam eden savaş ve değişen cephe koşulları nedeniyle askerî personel konusu hem Rus yönetiminin hem de Rus toplumunun en hassas gündemlerinden biri olmayı sürdürüyor.

YerelGundem.com