G20'de Rusya krizi: Avrupalılar Siluanov'lu fotoğrafı reddetti

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ASHEVILLE / ABD — ABD’nin dört yıl aradan sonra Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov’u G20 Maliye Bakanları ve Merkez Bankası Başkanları toplantısına yüz yüze katılmaya davet etmesi, Washington ile Avrupalı müttefikleri arasında yeni bir Rusya gerilimine yol açtı.

Kuzey Carolina’nın Asheville kentindeki toplantıda Avrupalı temsilciler, Ukrayna savaşı sürerken Rusya ile ilişkilerin normalleştiği izlenimi verilmesine karşı çıktı. Gerilim, bazı Avrupa ülkelerinin Siluanov’un bulunacağı geleneksel “aile fotoğrafına” katılmayacağını bildirmesiyle görünür hale geldi. Sonuçta grup fotoğrafı Rus bakan ve Rus heyeti olmadan çekildi.

Rus bakan dört yıl sonra yeniden G20 masasında

ABD, 2026 yılı G20 dönem başkanlığını yürütüyor. Washington yönetimi, yıl boyunca yapılacak maliye toplantılarından birini 31 Ağustos-1 Eylül tarihlerinde Asheville’de düzenleme kararı almıştı.

ABD Hazine Bakanı Scott Bessent’in ev sahipliğindeki toplantıya G20 ülkelerinin maliye bakanları, merkez bankası başkanları ve üst düzey ekonomi yetkilileri davet edildi.

Toplantının siyasi açıdan en dikkat çekici katılımcısı ise Rusya Maliye Bakanı Anton Siluanov oldu.

Siluanov’un G20 maliye toplantısına bizzat katılması, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya karşı geniş çaplı savaşı başlatmasından bu yana bir ilk niteliğinde. Siluanov, Nisan 2022’deki G20 toplantısına video bağlantısıyla katılmış; bazı Batılı temsilciler o dönemde protesto amacıyla salonu terk etmişti.

Washington’ın 2026’daki daveti bu nedenle Avrupa başkentlerinde yalnız diplomatik bir protokol kararı değil, Rusya’ya yönelik yaklaşımda olası bir değişimin işareti olarak değerlendirildi.

Avrupalılardan ortak fotoğraf resti

Gerilim toplantı salonundan geleneksel G20 aile fotoğrafına taşındı.

DW’nin aktardığına göre Almanya Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Lars Klingbeil, Siluanov’un ortak fotoğrafta yer alması halinde kendisinin fotoğrafa katılmayacağını Avrupalı meslektaşlarına bildirdi.

Diğer bazı Avrupa ülkelerinin temsilcileri de aynı tutumu benimseyince organizasyonda değişikliğe gidildi ve fotoğraf Rusya Maliye Bakanı olmadan çekildi.

Klingbeil, Rusya’yla aynı toplantı salonunda görüşmenin diplomatik açıdan mümkün olduğunu ancak Ukrayna’daki savaş devam ederken ortak bir fotoğraf verilmesinin normalleşme mesajı yaratabileceğini savundu.

Alman bakanın yaklaşımında temel ayrım, diplomatik temas ile sembolik normalleşme arasında çizildi.

Avrupalı heyetlerin tavrı da bu nedenle toplantıyı boykot etmek yerine, Rusya’nın yeniden olağan bir uluslararası ortak gibi gösterilebileceği sembolik görüntüye karşı çıkmak şeklinde gelişti.

Klingbeil: Rusya savaşı sona erdirmeli

Klingbeil, tepkisini yalnız aile fotoğrafıyla sınırlı tutmadı.

Alman Maliye Bakanı toplantı sırasında Siluanov’a doğrudan hitap ederek Rus hükümetinin Ukrayna’daki savaşı sona erdirmesi gerektiğini söylediğini ve Almanya’nın Kiev’e desteğinin devam edeceğini ifade etti.

Klingbeil ayrıca Siluanov’un G20’de olağan bir konuk gibi ağırlanmasının yanlış bir siyasi mesaj verebileceğini savundu.

Bu yaklaşım, Avrupa ile Trump yönetimi arasındaki Rusya politikasına ilişkin daha geniş ayrışmayı da ortaya koyuyor.

Avrupa hükümetlerinin önemli bölümü Moskova üzerindeki siyasi ve ekonomik baskının sürdürülmesini isterken, Washington yönetimi Rus yetkililerle doğrudan temas kurmanın Ukrayna savaşını sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimlerin bir parçası olduğunu savunuyor.

Washington: Rusya ile konuşmak savaşı bitirme çabasının parçası

ABD yönetimi ise Rus heyetinin davet edilmesini Moskova’ya siyasi bir ödül olarak değerlendirmiyor.

Trump yönetiminin yaklaşımı, savaşın sona erdirilmesi için Rusya ile temasın gerekli olduğu yönünde.

Nitekim ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ile Anton Siluanov, Asheville’de G20 toplantısının marjında ikili görüşme gerçekleştirdi. Rusya Maliye Bakanlığı, görüşmede Rusya-ABD ekonomik ilişkileri ile G20 çerçevesindeki konuların ele alındığını açıkladı. DW’nin Reuters’a dayandırdığı habere göre Bessent, Moskova’ya savaş sona ermeden ekonomik baskının gevşetilmesini beklememesi gerektiği mesajını da verdi.

Bu durum Washington’ın politikasındaki iki yönlü yaklaşımı gösteriyor: Bir yandan Rusya ile doğrudan görüşme kanalları açılırken diğer yandan yaptırım baskısının savaş bitmeden kaldırılmayacağı mesajı veriliyor.

G20 toplantısı basın özgürlüğü tartışmasına da sahne oldu

Asheville toplantısındaki tartışma Rusya ile sınırlı kalmadı.

Bazı büyük uluslararası medya kuruluşlarının gazetecilerinin toplantı için yaptıkları akreditasyon başvurularının kabul edilmemesi de Avrupa’da tepki yarattı.

DW’nin aktardığı bilgilere göre New York Times, Wall Street Journal ve Bloomberg’den bazı gazeteciler toplantıya erişim konusunda sorun yaşadı. Alman hükümeti de bu durum üzerine ABD makamları nezdinde girişimde bulundu.

Klingbeil, belirli gazetecilerin veya medya kuruluşlarının dışlanmasına karşı olduğunu açıkça dile getirerek konuyu Amerikan tarafıyla görüştüğünü belirtti.

ABD Hazine Bakanlığı ise toplantı öncesinde yayımladığı resmî duyuruda medya mensuplarının akreditasyon için başvurabileceğini, ancak başvuruların güvenlik incelemesi ve onaya tabi olduğunu açıklamıştı.

Rusya ile ‘normalleşme’ tartışması büyüyebilir

Asheville’deki aile fotoğrafı tartışması tek başına protokol düzeyinde küçük bir olay gibi görünse de Rusya’nın uluslararası sisteme yeniden hangi koşullarda dahil edileceğine ilişkin daha büyük bir soruyu gündeme taşıyor.

Rusya G20’nin üyesi olmaya devam ediyor. Ancak Ukrayna savaşının başlamasından bu yana özellikle Batılı ülkeler, Moskova’nın üst düzey uluslararası toplantılardaki görünürlüğünü sınırlandırmaya çalıştı.

ABD’nin Siluanov’u yeniden yüz yüze toplantıya davet etmesi bu çizgide önemli bir değişiklik olarak görülüyor.

Trump yönetimi bunu müzakere kanallarının açık tutulması olarak savunurken Avrupalı hükümetler, diplomatik temasın Rusya’nın savaş sürerken siyasi olarak rehabilite edilmesine dönüşmemesi gerektiğini düşünüyor.

Asheville’de ortaya çıkan uzlaşma da bu hassas dengenin bir yansıması oldu: Siluanov toplantıya katıldı ve Amerikalı yetkililerle görüştü, ancak Rus heyeti G20’nin sembolik aile fotoğrafında yer almadı.

Bu ayrışmanın yılın ilerleyen dönemlerinde daha da önem kazanması bekleniyor. ABD’nin G20 dönem başkanlığı, 14-15 Aralık’ta Miami’de yapılması planlanan liderler zirvesiyle tamamlanacak.

Dolayısıyla Asheville’de yaşanan fotoğraf krizi, Aralık ayındaki liderler zirvesinde Rusya’nın hangi düzeyde temsil edileceği ve Avrupa ülkelerinin buna nasıl yaklaşacağı konusunda ilk ciddi işaretlerden biri olarak değerlendiriliyor.

YerelGundem.com