İngiltere Başbakanı Burnham’dan Zelenskiy’e yüzde 100 destek sözü

Ahmet Taş | Yerel Gündem

PORTSMOUTH, BİRLEŞİK KRALLIK — İngiltere Başbakanı Andy Burnham, Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy ile gerçekleştireceği ilk resmî görüşme öncesinde, ülkesinin Ukrayna’ya desteğinin “sarsılmaz ve yüzde 100” süreceğini açıkladı.

Burnham’ın 20 Temmuz’da başbakanlık görevini devralmasının ardından ağırlayacağı ilk yabancı lider Zelenskiy olacak. Görüşmenin, Londra yerine İngiltere’nin güney kıyısındaki Portsmouth kentinde bulunan bir deniz üssünde gerçekleştirilmesi planlandı.

İki liderin görüşmesinde Ukrayna’ya askerî destek, Karadeniz güvenliği, Rusya’ya yönelik baskının sürdürülmesi ve İngiltere tarafından geliştirilen Stone Cloak elektronik harp teknolojisinin Ukrayna’ya devredilmesi ele alınacak.

Burnham’dan yüzde 100 destek mesajı

BBC’ye değerlendirmelerde bulunan Birleşik Krallık Başbakanı Andy Burnham, hükümet değişikliğinin Londra’nın Ukrayna politikasında bir gerilemeye yol açmayacağını söyledi.

Burnham, Ukrayna halkının ihtiyaç duyduğu ve doğru olduğunu düşündüğü alanlarda üzerine düşeni yapacağını belirterek desteğinin “sarsılmaz ve yüzde 100” olacağını ifade etti.

“Ukrayna’ya desteğim sarsılmaz ve yüzde 100 olacak. Ukrayna halkının ihtiyaç duyduğu ve doğru gördüğü her konuda üzerime düşeni yapacağım.”

Başbakanlık tarafından daha önce yayımlanan açıklamalarda da Burnham yönetiminin, Rusya üzerindeki baskının sürdürülmesi dâhil Ukrayna’ya yönelik mevcut yaklaşımı değiştirmeyeceği belirtilmişti.

Burnham, Rusya’nın Birleşik Krallık’ın kararlılığı konusunda şüpheye düşmemesi gerektiğini savunarak, Ukrayna için adil ve kalıcı bir barış sağlanana kadar desteğin devam edeceğini kaydetti.

Zelenskiy ilk yabancı lider konuğu olacak

Zelenskiy’in ziyareti, Burnham’ın göreve başlamasından yaklaşık bir hafta sonra gerçekleşiyor.

Ukrayna Cumhurbaşkanı, yeni başbakanı ziyaret eden ilk yabancı devlet lideri olacak. Bu tercih, Birleşik Krallık’ın Ukrayna’ya verdiği desteğin yeni hükümet döneminde de dış politikanın temel başlıklarından biri olarak korunacağı mesajını taşıyor.

Burnham ile Zelenskiy, 20 Temmuz’da gerçekleştirdikleri ilk telefon görüşmesinde iki ülke arasındaki savunma ve güvenlik iş birliğinin geliştirilmesi konusunda mutabık kalmıştı.

Zelenskiy görüşmede, Ukrayna ile Birleşik Krallık arasında iki ülke tarihinin en güçlü ortaklıklarından birinin kurulduğunu söylemiş ve bu ilişkinin daha da genişletilmesini istediğini belirtmişti.

Burnham ise Ukrayna halkına yönelik desteğin güçlü biçimde devam edeceğini ifade etmiş, son Rus saldırılarında hayatını kaybedenlerin yakınlarına başsağlığı dilemişti.

Stone Cloak teknolojisi Ukrayna’ya devredilecek

Görüşmenin öne çıkan başlıklarından biri, İngiltere tarafından geliştirilen Stone Cloak elektronik harp sistemi olacak.

İngiliz hükümetinin, sistemin fikrî mülkiyet haklarını Ukrayna ile paylaşması planlanıyor. Bu adım, Kiev yönetiminin Stone Cloak cihazlarını kendi savunma sanayisi içinde daha geniş ölçekte üretmesine ve geliştirmesine imkân sağlayacak.

Tablet veya küçük bir dizüstü bilgisayar büyüklüğünde olduğu belirtilen sistem, Ukrayna’nın insansız hava araçlarının Rus hava savunma sistemleri tarafından tespit ve takip edilmesini zorlaştırmayı amaçlıyor.

İngiltere’nin daha önce binlerce Stone Cloak cihazını Ukrayna’ya gönderdiği, sistemlerin sahadaki insansız hava araçlarına entegre edildiği bildirildi.

Fikrî mülkiyet devriyle Ukrayna’nın yalnızca İngiltere’den gelecek teslimatlara bağlı kalmadan cihazları seri biçimde üretebilmesi hedefleniyor.

Burnham, sistemi İngiliz savunma sanayisinin cephede etkinliği kanıtlanan önemli yeniliklerinden biri olarak nitelendirerek Stone Cloak’ın hem Ukrayna’nın hem de Birleşik Krallık’ın güvenliğinde kritik rol oynayacağını söyledi.

Yeni nesil silah sistemlerinde de kullanılacak

Stone Cloak teknolojisinin yalnızca Ukrayna’ya verilen mevcut destek kapsamında kullanılmayacağı belirtiliyor.

İngiliz savunma yetkililerinin, sistemin ilerleyen dönemde geliştirilecek yeni nesil uzun menzilli silahlara ve seyir füzelerine de entegre edilmesini değerlendirdiği aktarıldı.

Bu yaklaşım, Ukrayna’daki savaş deneyiminin Birleşik Krallık’ın kendi savunma teknolojilerinin geliştirilmesinde de kullanıldığını gösteriyor.

Ukrayna’nın Rus hava savunma sistemlerine karşı geliştirdiği yöntemler, insansız hava araçları ve elektronik harp teknolojileri bakımından Avrupa ülkeleri için önemli bir tecrübe alanı oluşturuyor.

Stone Cloak’ın fikrî mülkiyetinin paylaşılması, geleneksel silah ve mühimmat teslimatlarından farklı bir destek modeli anlamına geliyor. Ukrayna’nın üretim kapasitesini artırmayı hedefleyen bu model, savaşın uzaması hâlinde Kiev’in ihtiyaç duyduğu sistemleri daha hızlı ve daha düşük maliyetle elde etmesine yardımcı olabilir.

Portsmouth’ta Ukraynalı askerlerle buluşacaklar

Burnham ve Zelenskiy’in Portsmouth’taki görüşmede Birleşik Krallık’ta eğitim alan Ukraynalı askerî personelle de bir araya gelmesi bekleniyor.

İki yüzden fazla Ukraynalı askerin, İngiltere’de yaklaşık üç hafta süren deniz harekâtı ve mayınlara karşı önlem eğitimlerine katıldığı bildirildi.

Eğitimlerin Karadeniz’deki askerî kapasitenin geliştirilmesi, deniz yollarının korunması ve mayın tehdidine karşı hazırlığın artırılması amacıyla düzenlendiği belirtildi.

Program, çok sayıda ülkenin katıldığı Sea Breeze tatbikatının bir parçası olarak yürütüldü.

Ukrayna açısından Karadeniz güvenliği, tahıl ve diğer ürünlerin ihracatı, limanların korunması ve Rus deniz kuvvetlerinin faaliyetlerinin sınırlandırılması bakımından önem taşıyor.

Birleşik Krallık da Ukrayna’ya sağladığı desteğin kara ve hava savunmasıyla sınırlı kalmadığını, denizcilik alanındaki eğitim ve teknoloji paylaşımının da sürdürüleceğini vurguluyor.

İngiltere’nin Ukrayna desteği 25 milyar sterline ulaştı

Birleşik Krallık hükümetinin verilerine göre, Rusya’nın Şubat 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Ukrayna’ya sağlanan toplam destek yaklaşık 25 milyar sterline ulaştı.

Bu miktarın yaklaşık 16 milyar sterlinini askerî yardımlar oluşturuyor. Mali, insani ve diğer askerî olmayan desteklerin toplamının ise yaklaşık 5,6 milyar sterlin olduğu bildiriliyor.

Birleşik Krallık yalnızca 2026 yılı için Ukrayna’ya 3,75 milyar sterlin askerî destek taahhüt etti. Londra ayrıca ihtiyaç devam ettiği sürece yıllık en az 3 milyar sterlinlik askerî yardım sağlama politikasını sürdürmeyi planlıyor.

Burnham’ın selefi Keir Starmer da görevden ayrılmadan önce Kiev’i ziyaret etmiş ve Ukrayna’ya desteğin devam edeceğini açıklamıştı.

Zelenskiy, Starmer’a iki ülke arasındaki ilişkilere yaptığı katkılar nedeniyle Ukrayna’nın yabancı devlet vatandaşlarına verebildiği en yüksek nişan olan Özgürlük Nişanı’nı takdim etmişti.

Yeni hükümetin dış politika sınavı

Burnham’ın Zelenskiy’i ilk yabancı lider olarak kabul etmesi, yeni İngiliz hükümetinin dış politikadaki ilk önemli sınavlarından biri olarak değerlendiriliyor.

Manchester Belediye Başkanlığı görevinden başbakanlığa gelen Burnham’ın dış politika alanındaki deneyimi, önceki görevlerine kıyasla daha sınırlı bulunuyor. Buna karşılık Ukrayna desteği konusunda mevcut devlet politikasını koruması bekleniyor.

Birleşik Krallık, Fransa ve Almanya ile birlikte Ukrayna’ya yönelik güvenlik garantilerinin ve “Gönüllüler Koalisyonu” çalışmalarının önde gelen aktörlerinden biri olmayı sürdürüyor.

Londra ayrıca hava savunma sistemlerinin güçlendirilmesi, balistik füzelere karşı önleme kapasitesinin artırılması ve Rusya’ya uygulanan ekonomik baskının devam ettirilmesini destekliyor.

Burnham’ın “yüzde 100 destek” açıklaması, hükümet değişikliğinin Ukrayna’ya verilen askerî, teknolojik ve diplomatik desteğin temel yönünü değiştirmeyeceğini gösteriyor.

Stone Cloak sistemine ilişkin teknoloji devri ise iki ülke arasındaki ilişkinin yardım sağlayan ve yardım alan devlet modelinin ötesine geçerek ortak üretim ve savunma sanayisi iş birliğine dönüştüğüne işaret ediyor.

YerelGundem.com