Yalçın Bayer Hürriyet’e veda etti: Sansür ve yönetim eleştirileri

AHMET TAŞ | YEREL GÜNDEM

İSTANBUL / TÜRKİYE — Gazeteci Yalçın Bayer, 1993’ten bu yana görev yaptığı Hürriyet’e veda ederek yazılarının kendisine haber verilmeden yayından kaldırıldığını ve editoryal müdahalelerden rahatsız olduğunu açıkladı.

Bayer’in Hürriyet’te yayımlanmayan veda metni, farklı haber kuruluşları tarafından kamuoyuyla paylaşıldı. Yaklaşık 64 yıllık meslek hayatını ve Hürriyet’te geçirdiği dönemi değerlendiren Bayer; sansür olarak nitelendirdiği uygulamalardan yönetim sorunlarına, çalışanların ücretlerinden gazetenin yayın hiyerarşisine kadar çeşitli eleştiriler yöneltti.

Ayrılık öncesinde yayımlanan haberlerde, Bayer’in son iki köşe yazısının gazetede yer almadığı ve ayrılık kararının kurum içi bir tasarruf olarak aktarıldığı belirtilmişti. Hürriyet yönetiminin Bayer’in sonradan açıkladığı iddialara ilişkin kamuya açık bir yanıtına haberin hazırlandığı sırada rastlanmadı.

Yazılarının haber verilmeden kaldırıldığını söyledi

Bayer, son dönemde kendisini en fazla rahatsız eden konunun yazılarına yapılan müdahaleler olduğunu belirtti. Bazı metinlerin kendisine bilgi verilmeden yayından çıkarıldığını ve oluşan boşluğa farklı haberlerin yerleştirildiğini ifade etti.

“Sık sık haber verilmeden yazılar yayından çıkarılıyor, onların yerine başka haberler konuluyordu.”

Deneyimli gazeteci, bu uygulamaların mesleki etik açısından kabul edilebilir olmadığını savundu. Bayer’in açıklamaları, kendi gözlemlerini ve iddialarını yansıtıyor; yazıların hangi tarihlerde, hangi gerekçelerle veya kimlerin kararıyla kaldırıldığına ilişkin ayrıntılı bir belge veda metninde paylaşılmadı.

Metindeki “sansür” tanımı da Bayer’e ait. Bu nedenle söz konusu uygulamaların bağımsız biçimde doğrulanmış bir sansür vakası olarak değil, Bayer’in Hürriyet’in son dönem yayın yönetimine yönelik eleştirisi olarak aktarılması gerekiyor.

Yayın hiyerarşisi dışında müdahale iddiası

Bayer, bir televizyon yöneticisinin gazetenin genel yayın yönetmeninin yetkisini aşarak “iktidar karşıtı” değerlendirmesi yaptığı bazı yazıların çıkarılmasını istediğini öne sürdü.

Veda yazısına göre bu taleplerin gazetenin olağan yazı işleri hiyerarşisinin dışından iletilmesi ve metinlerin sessizce kaldırılması, Bayer’in ayrılığa giden süreçte rahatsızlık duyduğu başlıca uygulamalardan biriydi.

Bayer, söz konusu yöneticinin adını açıklamadı. Hangi yazıların bu yöntemle çıkarıldığına, kararların yazılı mı yoksa sözlü mü iletildiğine ve gazete yönetiminin sürece nasıl yaklaştığına ilişkin ayrıntılar da kamuoyuyla paylaşılmadı.

Bu nedenle iddia, Bayer’in kişisel tanıklığı çerçevesinde değerlendiriliyor. Hürriyet yönetiminin konuya ilişkin açıklama yapması hâlinde yayın müdahalesi tartışmasının diğer tarafının görüşü de ortaya çıkabilecek.

Ücretler ve çalışma koşulları konusunda eleştiriler

Veda metni yalnızca yayın politikasına ilişkin değerlendirmelerden oluşmadı. Bayer, gazetedeki çalışanların ücretleri ve sosyal hakları konusunda da belirsizlik yaşandığını savundu.

Toplu sözleşme kapsamında yapılacak zamların netleşmediğini, yöneticilerin çalışanlara bilgi veremediğini ve personelin gelişmeleri birbirinden aldığı duyumlarla takip etmeye çalıştığını yazdı.

Bayer ayrıca maaş farkları ile yemek ücretlerinin aylarca ödenmediğini ve çalışanlar arasında ücret dengesizliğinin büyüdüğünü ileri sürdü. Bu durumun kurum içindeki adalet duygusunu ve çalışma huzurunu olumsuz etkilediğini belirtti.

Söz konusu ücret ve ödeme iddiaları da Bayer’in açıklamasına dayanıyor. Gazete yönetiminin ödeme takvimi, toplu sözleşme süreci veya çalışan ücretleri hakkında karşı açıklaması habere yansımadı.

Cumhuriyet’ten Hürriyet’e uzanan meslek hayatı

Bayer, gazeteciliğe lise yıllarında Cumhuriyet’in Çorlu muhabiri olarak başladı. İstanbul’a geldikten sonra gazetenin Yurt Haberleri Servisi’nde görev aldı; daha sonra istihbarat ve yazı işleri bölümlerinde çalıştı.

Cumhuriyet’te İlhan Selçuk, Turhan Selçuk ve Uğur Mumcu gibi Türk basınının tanınmış isimleriyle birlikte çalışan Bayer, farklı servislerde yöneticilik yaptı. Cumhuriyet’te yaklaşık 29 yıl görev yaptıktan sonra 1993’te Hürriyet’e geçti.

Bayer, Cumhuriyet’ten ayrıldığı dönemde Hürriyet, Sabah ve Milliyet’ten teklifler aldığını; gazeteler arasındaki transfer görüşmeleri nedeniyle basında “karaborsadaki gazeteci” olarak anıldığını aktardı.

Ertuğrul Özkök ve Doğan Hızlan’ın ısrarıyla Hürriyet’i tercih ettiğini belirten Bayer, gazetenin güçlü bir haber ve yazı işleri kadrosuna sahip olduğunu söyledi. Ayrılık gerekçelerini sıralarken Hürriyet’in çalışanlarını ve kurumsal değerini ayrı tuttu.

“Yeter Söz Milletin” köşesinde yaklaşık 10 bin yazı

Bayer, Hürriyet’te yayımlanan “Yeter Söz Milletin” köşesinde bugüne kadar 10 bine yakın yazı kaleme aldığını açıkladı. Bu rakam, Bayer’in kendi hesabına dayanıyor ve bağımsız biçimde doğrulanmış bir dünya rekoru niteliği taşımıyor.

Deneyimli gazeteci, buna rağmen söz konusu üretimin Türk basınında ve dünya gazeteciliğinde ender görülebilecek bir sürekliliği temsil ettiğini savundu. Köşelerin gazeteler açısından “lokomotif” işlevi gördüğünü belirterek sayfa ve kâğıt tasarrufu gerekçesiyle daraltılmalarını eleştirdi.

Bayer’in köşesi; okur şikâyetlerinden yerel yönetim sorunlarına, siyasi kulislerden kamu kurumlarına yöneltilen taleplere kadar farklı başlıkları bir araya getirmesiyle tanındı.

Yaklaşık 33 yıllık Hürriyet döneminde Bayer, gazetenin en uzun süreli köşe yazarlarından biri hâline geldi.

Eleştirilerinin yanında Hürriyet’e sahip çıktı

Bayer, veda metninde gazetenin yayın yönetimine sert eleştiriler yöneltmesine rağmen Hürriyet’in kurumsal değerinin korunması gerektiğini de vurguladı.

Gazetenin söylentiler ve yönetim sorunlarıyla değersizleştirilmemesi gerektiğini belirten Bayer, Hürriyet’in “iyi ellerde” liderliğini sürdürmesini istedi. Çalışanlar arasındaki ekip ruhu ile gazetenin haber kadrosunu öven Bayer, eleştirilerinin kurumun yıkılması için değil, güçlenmesi amacıyla yapıldığı mesajını verdi.

Meslek hayatı boyunca haksızlıkları, yanlışları ve kamu kurumlarına yönelik uyarıları dile getirmeyi görev bildiğini ifade eden Bayer; okurlarına, çalışma arkadaşlarına ve meslektaşlarına teşekkür ederek yazısını tamamladı.

Yalçın Bayer’in Hürriyet’ten ayrılması, yalnızca uzun süreli bir köşe yazarlığının sona ermesi değil; editoryal bağımsızlık, kurum içi yetki, çalışan hakları ve geleneksel gazete köşelerinin geleceği üzerine yeni bir tartışmanın da başlangıcı oldu.

YerelGundem.com