Almanya’dan Türkiye’ye kayıt dışı transferde 4 yıl hapis

Ahmet Taş | Yerel Gündem

KÖLN / ALMANYA — Almanya’dan Türkiye’ye resmî bankacılık kanalları dışında en az 348 milyon euro aktarılmasına aracılık ettiği belirlenen 40 yaşındaki sanık, Köln Eyalet Mahkemesi tarafından 4 yıl 2 ay hapis cezasına çarptırıldı.

DW Türkçe’nin aktardığı mahkeme bilgilerine göre sanık, uluslararası bir yapılanma içinde izinsiz ödeme hizmeti sunmak ve suç örgütüne üye olmakla suçlandı. Geçen hafta açıklanan kararın henüz kesinleşmediği, sanığın karara karşı kanun yoluna başvurabileceği bildirildi. Kölner Stadt-Anzeiger da hükmün kesinleşmediğini doğruladı.

Köln mahkemesinden 4 yıl 2 ay hapis

Dava, Almanya ile Türkiye arasında “Hawala” olarak adlandırılan gayriresmî sistem üzerinden gerçekleştirilen yüz milyonlarca euroluk para transferlerini kapsıyor.

Savcılık iddianamesine göre sanık, en geç 2019 yılında uluslararası para transferi yapılanmasına katıldı. Köln-Mülheim ve Bergisch Gladbach bölgelerinde para kabul noktaları işlettiği belirtilen sanığın, müşterilerden alınan nakit paraların Türkiye’deki alıcılara ulaştırılmasını sağlayan sistem içinde etkin görev üstlendiği kaydedildi.

Mahkemenin, sanığı suç örgütüne üyelik ve izinsiz ödeme hizmetlerine katılım suçlarından mahkûm ettiği bildirildi. Ceza belirlenirken sanığın daha önce hakkında verilmiş ertelenmiş bir hükmünün de dikkate alındığı aktarıldı.

Kararın kesinleşmemiş olması nedeniyle sanığın hukuken suçluluğuna ilişkin nihai süreç henüz tamamlanmış değil. Karara karşı istinaf veya temyiz yoluna başvurulması hâlinde dosya üst mahkemeler tarafından yeniden incelenebilecek.

348 milyon euro nasıl transfer edildi?

Savcılığın hesaplamalarına göre yapılanma, Mayıs 2019 ile Aralık 2020 arasındaki yaklaşık 20 aylık dönemde Almanya’dan Türkiye’ye en az 348 milyon euro aktardı.

Söz konusu rakamın sanığın kişisel kazancı olmadığı, para kabul noktaları üzerinden yürütüldüğü öne sürülen toplam işlem hacmini ifade ettiği belirtildi. Sanığın bu işlemlerin yaklaşık 150 milyon euroluk bölümünün yönetiminde doğrudan rol aldığı değerlendirildi.

Sistemde Almanya’daki müşterilerin nakit paralarını aracılara veya belirli kabul noktalarına teslim ettiği, Türkiye’deki alıcıların ise kendilerine verilen bir şifre ya da kod aracılığıyla parayı başka bir aracıdan aldığı aktarıldı.

Para Almanya’dan Türkiye’ye klasik anlamda banka havalesiyle gönderilmiyordu. Almanya’da toplanan nakdin dengelenmesi için altın ve diğer değerli madenlerin kullanıldığı, bunların Türkiye’ye götürülerek satıldığı ve Türkiye’de yapılacak nakit ödemeler için kaynak oluşturulduğu belirtildi.

150 milyon euroluk işlem ve 750 bin euro komisyon

İddianameye göre sanık, toplam transfer hacminin yaklaşık 150 milyon euroluk kısmıyla kişisel olarak ilgilendi.

Sanığın bu hizmetler karşılığında yaklaşık 750 bin euro komisyon aldığı kaydedildi. Bu tutar, toplam işlem hacminin yalnızca küçük bir bölümünü oluştursa da faaliyetlerin ticari ve süreklilik taşıyan bir yapı içinde yürütüldüğüne ilişkin deliller arasında değerlendirildi.

Savcılık ayrıca sanığın çoğunlukla İtalya’daki satıcılardan hurda altın satın aldığını ve bu altının Türkiye’ye taşınmasını organize ettiğini ileri sürdü.

Hawala ağlarında fiziksel paranın her işlemde sınırdan geçirilmesi gerekmiyor. Farklı ülkelerdeki aracılar kendi aralarındaki borç ve alacakları altın, değerli madenler, ticari ürünler veya karşılıklı ödemeler üzerinden dengeleyebiliyor.

Bu yapı, banka hesap hareketi oluşmadan yüksek miktarlarda para aktarılmasına imkân sağladığı için işlemlerin kaynağı, göndericisi ve nihai alıcısının tespitini güçleştiriyor.

Hawala sistemi nasıl çalışıyor?

Hawala, yüzyıllardır kullanılan, büyük ölçüde güven ve aracılar arasındaki ilişkilere dayanan gayriresmî bir para transfer yöntemidir.

Örneğin Almanya’daki bir kişi, Türkiye’ye 10 bin euro göndermek istediğinde parayı Almanya’daki Hawala aracısına nakit olarak teslim ediyor. Aracı, Türkiye’de bağlantılı olduğu kişiye ödeme talimatı veriyor. Türkiye’deki alıcı ise kendisine iletilen şifreyi söyleyerek parayı yerel aracının elinden alıyor.

Bu işlem sırasında para, çoğu zaman Almanya’daki bankadan Türkiye’deki bir banka hesabına doğrudan gönderilmiyor. Aracılar daha sonra kendi aralarındaki hesapları ticaret, nakit taşıma, altın veya karşılıklı transferlerle dengeliyor.

Sistem özellikle bankacılık altyapısının zayıf olduğu bölgelerde veya hızlı ve düşük maliyetli para transferine ihtiyaç duyan kişiler tarafından kullanılabiliyor. Ancak işlemlerin belge, hesap ve kimlik doğrulaması olmadan yürütülmesi sistemi kara para aklama, vergi kaçakçılığı, uyuşturucu gelirlerinin aktarılması ve terörün finansmanı açısından riskli hâle getiriyor.

BaFin, Hawala tipi işlemlerin “belgesiz, hesapsız ve bankasız” yürütülebildiğine; resmî mali denetimden kaçınmaya elverişli olduğuna dikkat çekiyor.

Almanya’da neden suç sayılıyor?

Almanya’da kişilerin ailelerine para göndermesi suç değil. Ancak başkaları adına, ücret veya komisyon karşılığında ve sürekli biçimde para transferi hizmeti sunmak için gerekli mali izinlerin alınması gerekiyor.

BaFin’in açıklamalarına göre ödeme hizmetinin başka bir ticari faaliyetin yanında yan iş olarak sunulması da izin veya kayıt yükümlülüğünü kendiliğinden ortadan kaldırmıyor. Bir kuyumcu, market, telefoncu veya başka bir işletme resmî izin almadan düzenli para transferi yaparsa ödeme hizmetleri mevzuatını ihlal edebiliyor.

Yasal ödeme kuruluşları; müşterinin kimliğini tespit etmek, işlemleri kayıt altına almak, şüpheli hareketleri incelemek ve gerekli durumlarda yetkililere bildirmek zorunda bulunuyor. Bu yükümlülükler para aklama ve terörün finansmanıyla mücadele sisteminin temelini oluşturuyor.

Hawala sisteminde ise gönderenin ve alıcının gerçek kimliği, paranın kaynağı ve işlemin amacı çoğu zaman resmî kayıtlarda görünmüyor. Almanya’daki hukuki sorun, sistemin adından çok gerekli izinler ve mali denetim olmadan ticari ödeme hizmeti sunulmasından kaynaklanıyor.

Almanya Federal Yüksek Mahkemesi de daha önceki Hawala davalarında, izinsiz ödeme hizmetleri yürüten uluslararası yapılanmaların şartları oluştuğunda suç örgütü kapsamında değerlendirilebileceğine ilişkin mahkûmiyetleri onadı.

Paranın tamamının suç geliri olduğu açıklanmadı

Dosyada geçen 348 milyon euroluk tutar, soruşturma makamlarının tespit ettiği toplam transfer hacmini ifade ediyor.

Bu durum, aktarılan paranın tamamının otomatik olarak uyuşturucu ticareti, dolandırıcılık veya başka bir suçtan elde edildiği anlamına gelmiyor. Hawala sistemleri, yasal geliri bulunan ancak resmî kanallar yerine kayıt dışı yöntem kullanan kişiler tarafından da tercih edilebiliyor.

Bununla birlikte paranın kaynağı ve alıcısı belgelenmediği için yasal gelirlerle suç gelirlerini birbirinden ayırmak zorlaşıyor. Bu nedenle Alman makamları, lisanssız ve kayıt dışı para transferi ağlarını mali güvenlik açısından yüksek riskli yapılar arasında değerlendiriyor.

Davanın 2024 yılında başladığı, o tarihte 38 yaşında olan sanığın yaklaşık iki yıl süren yargılama sonunda 40 yaşında hüküm giydiği anlaşılıyor. İlk duruşmalar sırasında da transfer hacminin yaklaşık 348 milyon euro, sanığın doğrudan ilgilendiği bölümün 150 milyon euro ve aldığı komisyonun 750 bin euro olduğu açıklanmıştı.

Karar henüz kesinleşmedi

Köln Eyalet Mahkemesinin verdiği 4 yıl 2 aylık hapis cezası henüz kesin hüküm niteliği taşımıyor.

Savunmanın karara itiraz etmesi durumunda dosya, hukuki ve usule ilişkin yönlerden üst mahkeme tarafından değerlendirilecek. Üst mahkeme hükmü onaylayabilir, bozabilir veya belirli konuların yeniden incelenmesine karar verebilir.

Yargılama süreci tamamlanıncaya kadar masumiyet karinesi geçerliliğini korurken dava, Almanya’dan Türkiye’ye yönelen kayıt dışı para hareketlerinin ulaştığı büyüklüğü göstermesi bakımından dikkat çekiyor.

Yaklaşık 20 ay içinde 348 milyon euroluk işlem hacmine ulaşıldığı iddiası, kabul noktaları, kuryeler, kuyumcular ve değerli maden ticareti üzerinden çalışan sistemlerin geleneksel banka transferlerinin çok ötesinde kapsamlı bir organizasyona dönüşebildiğini ortaya koyuyor.

Alman güvenlik ve mali denetim kurumlarının, resmî bankacılık sisteminin dışında faaliyet gösteren benzer ağlara yönelik soruşturmalarını sürdürmesi bekleniyor.

YerelGundem.com