CHP’de mutlak butlan kararı sonrası süreç nasıl işleyecek?

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — CHP’nin 38. Olağan Kurultayı davasında istinaf mahkemesinin verdiği “mutlak butlan” kararı, parti yönetimini, kurultay sonuçlarını ve muhalefet dengelerini doğrudan etkileyen tarihi bir süreci başlattı.

BBC Türkçe’den Ayşe Sayın’ın haberine göre karar, Türkiye’de ilk kez bir siyasi parti yönetiminin “mutlak butlan” gerekçesiyle düşürülmesi anlamına geliyor. Bu nedenle karar yalnızca Özgür Özel yönetiminin görevden alınmasıyla sınırlı görülmüyor; son üç yılda yapılan kurultay kararları, tüzük değişiklikleri, parti programı düzenlemeleri ve yeni kurumsal yapılar açısından da ciddi sonuçlar doğuruyor.

Karar ne anlama geliyor?

İstinaf mahkemesinin kararıyla birlikte, CHP’de 25-26 Temmuz 2020’de yapılan 37. Olağan Kurultay’da seçilen Genel Başkan Kemal Kılıçdaroğlu ile o dönemin Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerinin görevlerine dönüş yolu açıldı.

Bu karar, 38. Olağan Kurultay sonrasında oluşan Özgür Özel yönetimini hukuken tartışmalı hale getirirken, bu kurultaydan sonra yapılan olağanüstü kurultayların, tüzük değişikliklerinin ve parti programındaki düzenlemelerin de “yok hükmünde” sayılması sonucunu doğurdu.

Bu kapsamda, parti tüzüğüne göre oluşturulan Cumhurbaşkanlığı Aday Ofisi gibi yeni yapılar da kararın etkilediği başlıklar arasında yer alıyor. Dolayısıyla mesele sadece genel başkanlık koltuğu değil; CHP’nin son yıllarda kurduğu kurumsal ve siyasi mimarinin tamamı açısından önem taşıyor.

Özel yönetimi direnme kararı aldı

Kararı “siyasi darbe” olarak nitelendiren Özgür Özel yönetimi, parti genel merkezinde yapılan olağanüstü toplantıların ardından hukuki ve siyasi mücadeleyi sonuna kadar sürdüreceğini açıkladı.

CHP yönetiminin ilk yaklaşımı, kararı tanımama, partiyi terk etmeme ve toplumsal muhalefetle birlikte tepkiyi büyütme yönünde oldu. Özgür Özel, karara karşı Yargıtay’a temyiz başvurusu yaptıklarını, ayrıca Yüksek Seçim Kurulu’na da başvuracaklarını duyurdu.

Özel yönetimi açısından en kritik nokta, daha önce yapılan olağanüstü kurultaylar ile 39. Olağan Kurultay’ın geçerli olup olmadığına ilişkin YSK’nın yaklaşımı olacak. YSK’nın vereceği karar, CHP içindeki hukuki ve siyasi mücadelenin seyrini belirleyebilir.

Kılıçdaroğlu nasıl dönecek?

Kararla birlikte Kemal Kılıçdaroğlu’nun yeniden genel başkanlık görevine dönmesinin önü açılmış görünüyor. Ancak bu dönüşün nasıl gerçekleşeceği, parti içi dengeler nedeniyle kolay bir süreç olmayabilir.

Kılıçdaroğlu’na yakın çevreler, eski genel başkanın “partinin bölünmesine izin vermeyeceği” mesajını öne çıkarıyor. Kılıçdaroğlu’nun önce Özgür Özel yönetimiyle uzlaşma arayacağı, ancak hemen olağanüstü kurultay planlamadığı belirtiliyor.

Parti kulislerinde, Kılıçdaroğlu’nun göreve dönmesi halinde mahalle ve ilçe delegelerinden başlayarak olağan kurultay takvimini işletmesinin güçlü olasılık olduğu konuşuluyor. Bu senaryoda Kılıçdaroğlu yönetiminin partiyi olağan süreçle yeniden kurultaya taşıması beklenebilir.

Parti içi dengeler değişti

Mutlak butlan kararı, hukuken 37. Olağan Kurultay’da seçilen Parti Meclisi ve Yüksek Disiplin Kurulu üyelerini yeniden öne çıkarıyor. Ancak aradan geçen süreçte parti içi dengeler önemli ölçüde değişti.

Kılıçdaroğlu döneminde Parti Meclisi’nde yer alan bazı isimler daha sonra Özgür Özel yönetimiyle hareket etti veya 38. Kurultay’da “değişim” cephesinde yer aldı. Bazı isimler belediye başkanı seçildi, bazıları partiden ayrıldı, bazıları ise Meclis görevleri nedeniyle farklı pozisyonlara geçti.

Bu nedenle Kılıçdaroğlu göreve dönse bile Parti Meclisi ve delege dengeleri nedeniyle istediği tüm kararları kolayca alması beklenmiyor. Parti içinde iki taraf da kendisine yakın isimlerin çoğunlukta olduğunu savunuyor.

Olağanüstü kurultay gündeme gelebilir

CHP’de en güçlü tartışma başlıklarından biri olağanüstü kurultay ihtimali olacak.

Mahkeme kayyum atamak yerine mutlak butlan kararı verdiği için Kılıçdaroğlu’nun partiyi hemen olağanüstü kurultaya götürme zorunluluğu bulunmuyor. Ancak Özgür Özel yönetiminin, Kılıçdaroğlu’nun göreve dönüşü halinde olağanüstü kurultay seçeneğini zorlaması bekleniyor.

CHP tüzüğüne göre genel başkan, Parti Meclisi veya delegelerin salt çoğunluğu olağanüstü kurultay kararı alabiliyor. Parti kulislerinde, Özel yönetiminin delege imzasıyla olağanüstü kurultayı gündeme taşımasının güçlü seçeneklerden biri olduğu değerlendiriliyor.

Yeni parti seçeneği masada mı?

CHP kulislerinde bir süredir, hukuki sürecin uzaması halinde Özgür Özel ve destekçilerinin “yedek parti” seçeneğini gündeme alabileceği konuşuluyordu.

Ancak Özel, bu seçeneğin daha çok olası bir parti kapatma davası ihtimaline karşı yedekte tutulduğunu belirterek, “Ev sahibiyiz, kiracılar gider ev sahipleri kalır” mesajıyla mücadeleyi CHP içinde sürdüreceğini vurguladı.

Buna rağmen temyiz sürecinin uzaması ve seçim takviminin yaklaşması halinde, Özel cephesinin kendi cumhurbaşkanı adayını çıkarabilmek için farklı formülleri tartışması ihtimal dışı görülmüyor.

Disiplin süreci tartışması

CHP içinde konuşulan bir diğer başlık ise Kılıçdaroğlu’nun göreve dönmesi halinde disiplin mekanizmasının işletilip işletilmeyeceği.

Kılıçdaroğlu’na yakın bazı çevrelerde, hakkında yolsuzluk veya usulsüzlük iddiaları bulunan bazı belediye başkanları, parti yöneticileri veya milletvekilleri için “üyeliğin askıya alınması” gibi formüllerin gündeme gelebileceği konuşuluyor.

Ancak bu konuda hızlı bir adım beklenmiyor. Çünkü Yüksek Disiplin Kurulu ve Parti Meclisi’nde iki kanada yakın isimler arasında hassas bir denge bulunduğu belirtiliyor.

Muhalefet kararı nasıl karşıladı?

Muhalefet partilerinin büyük bölümü kararı yalnızca CHP’nin iç meselesi olarak değil, demokratik siyaset alanına müdahale olarak değerlendirdi. Özgür Özel de muhalefetin CHP’ye değil, demokrasi zeminine sahip çıktığını söyledi.

En dikkat çekici açıklamalardan biri ise MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’den geldi. Bahçeli, CHP yönetiminin “yargı kararını tanımıyoruz” yaklaşımını doğru bulmadığını belirtti ancak Kılıçdaroğlu ile Özel arasında ortak formül bulunması çağrısı yaptı.

Bahçeli’nin açıklaması, iktidar bloğu içinde de kararın siyasi sonuçlarının dikkatle izlendiğini gösteriyor.

CHP için belirsiz dönem başladı

Mutlak butlan kararı, CHP açısından yalnızca hukuki değil, aynı zamanda siyasi bir dönüm noktası niteliğinde.

Önümüzdeki süreçte Yargıtay, YSK, Parti Meclisi, delegeler ve iki liderin atacağı adımlar belirleyici olacak. Kılıçdaroğlu’nun dönüş biçimi, Özel yönetiminin direniş hattı, olağanüstü kurultay ihtimali ve muhalefet partilerinin tutumu CHP’nin yeni yol haritasını şekillendirecek.

Karar, Türkiye’de siyasi partilerin iç işleyişi, yargı denetimi, kurultay meşruiyeti ve muhalefetin geleceği açısından uzun süre tartışılacak sonuçlar doğurabilir.

www.yerelgundem.com