Cemil Tugay CHP’ye İzmir’de iktidarı kaybettirdi: Yeni partinin lideri mi oluyor?

Yusuf İnan

Gazeteci |Siyasi & Stratejik Analist

İZMİR, TÜRKİYE — Cemil Tugay’ın CHP’den istifası, yalnızca bir belediye başkanının parti üyeliğinden ayrılması değil; İzmir’den başlayarak Türkiye muhalefetinde yeni bir siyasi hattın doğuş işaretidir.

Uzun süredir siyasi kulislerde Cemil Tugay’ın istifa edeceği konuşuluyordu. Tugay ise bu iddiaları daha önce sert bir dille yalanlamış, böyle bir hazırlığın olmadığını söylemişti. Fakat siyasette bazen en sert yalanlamalar, yaklaşan kırılmanın habercisi olur. Nihayet beklenen oldu ve Cemil Tugay CHP üyeliğinden istifa etti.

Bu istifa, CHP içindeki bir tartışmanın sonucu gibi görünse de bana göre bundan çok daha derin bir anlam taşıyor. Tugay artık yalnızca İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı değildir. O, CHP’den kopacak yeni siyasi arayışların, yenilikçi kanadın ve muhalefet içindeki yeni merkez arayışının en önemli isimlerinden biri haline gelmiştir.

Cemil Tugay artık yalnızca İzmir’in belediye başkanı değil

Cemil Tugay’ın siyasi hikâyesi artık yerel yönetim sınırlarını aşmıştır. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı olması zaten onu Türkiye siyasetinde görünür kılmıştı. Fakat CHP’den istifası, Tugay’ı bir yerel aktörden ulusal siyasi figüre taşıdı.

Bu yönüyle Tugay için “ilklerin adamı” demek yanlış olmaz. Ekrem İmamoğlu’na açık destek vermesiyle dikkat çekmişti. CHP içindeki yenilikçi tartışmaların görünür isimlerinden biri olmuştu. Şimdi ise CHP’den istifa ederek İzmir gibi partinin en güçlü kalesinde tarihi bir kırılmanın merkezine yerleşti.

Bu istifa ile CHP, İzmir’de sembolik olarak çok ağır bir darbe aldı. Çünkü İzmir, CHP açısından sıradan bir şehir değildir. İzmir, partinin vitrinidir, kalesidir, moral üstünlük alanıdır. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı’nın CHP’den ayrılması, yalnızca bir üyelik kararı değil, partinin İzmir’deki iktidar algısını sarsan bir gelişmedir.

CHP İzmir’de iktidar görüntüsünü kaybetti

Cemil Tugay’ın istifasıyla birlikte CHP artık İzmir’de eski rahatlığıyla “iktidar benim” diyemez. Evet, belediye meclisi aritmetiği, ilçe belediyeleri ve örgüt yapısı ayrı ayrı değerlendirilmesi gereken başlıklardır. Fakat büyükşehir makamı siyasi sembol bakımından CHP dışına çıkmıştır.

Bu durumun psikolojik etkisi büyüktür. Çünkü CHP yıllardır İzmir’i yalnızca seçim kazandığı bir yer olarak değil, kendi siyasal kimliğinin merkezi olarak gördü. Tugay’ın istifası bu merkezi yerinden oynattı.

Bir başka ifadeyle, CHP İzmir’de belediyeyi teknik olarak değil ama siyasi sembol olarak kaybetti. İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı artık CHP üyesi değilse, CHP’nin İzmir’deki tartışmasız hakimiyet iddiası da zayıflamış demektir.

Bu tablo, muhalefet siyasetinde yeni bir dönemin kapısını açıyor.

Bu istifa Özgür Özel’in değil Tugay’ın önünü açtı

Cemil Tugay’ın istifasını yalnızca Özgür Özel yönetimine tepki olarak okumak eksik olur. Bu istifa, Özel’in önünü açan değil, tam tersine Tugay’ın önünü açan bir hamledir.

Özgür Özel yönetimi, CHP içindeki krizleri yönetmekte zorlanıyor. Parti, mutlak butlan tartışmaları, görevden almalar, disiplin süreçleri ve liderlik çekişmeleriyle yıpranıyor. Ekrem İmamoğlu’nun cezaevinde olması, muhalefetin en güçlü adaylarından birinin sahada fiilen hareket kabiliyetini sınırlıyor. Mansur Yavaş ise her zamanki gibi daha temkinli, daha mesafeli ve suya sabuna dokunmayan bir çizgide duruyor.

İşte böyle bir ortamda Cemil Tugay’ın istifası, yeni bir siyasi boşluğu doldurma ihtimalini doğuruyor.

Tugay artık sadece tepki veren bir belediye başkanı değildir. O, CHP’den kopacak yeni bir siyasi hattın taşıyıcı aktörü haline gelmiştir. Bu hattın adı bugün netleşmemiş olabilir. Ama yönü bellidir: CHP’nin mevcut krizinden yeni bir sol merkez çıkarmak.

Yeni partinin taşıyıcı figürü Tugay olabilir

Türkiye’de yeni parti tartışmaları genellikle Ankara merkezli okunur. Oysa bu kez süreç İzmir’den başlayabilir. Çünkü İzmir, muhalefet psikolojisinin en güçlü sembol şehridir. İzmir’de başlayan bir kopuş, Türkiye genelinde yeni bir siyasi dalgaya dönüşebilir.

Cemil Tugay’ın istifası, yeni parti senaryolarını artık soyut kulis olmaktan çıkardı. Bu istifa, yeni oluşum için güçlü bir psikolojik eşik oluşturdu.

Tugay’ın bu yeni oluşumda tek başına lider olması şart değildir. Fakat taşıyıcı liderlerden biri olacağı açıktır. Hatta İmamoğlu’nun cezaevinde bulunduğu, Özgür Özel’in parti içi krizlerle boğuştuğu, Mansur Yavaş’ın ise daha güvenli alanda beklediği bir denklemde Tugay’ın önemi daha da artıyor.

Bu yüzden Tugay’ın istifası, İmamoğlu ve Özel’in önünü açmıyor; aksine onların siyasi alanını daraltıyor. Çünkü artık muhalefet içinde “CHP içinden dönüşüm” çizgisi kadar “CHP dışında yeni merkez” çizgisi de güçleniyor.

Bu hamle Kılıçdaroğlu’na karşı değil, onun planına uygun olabilir

Cemil Tugay’ın istifasını Kemal Kılıçdaroğlu’na karşı bir hamle olarak okumuyorum. Tam tersine, bu sürecin Kılıçdaroğlu’nun uzun vadeli siyaset aklıyla uyumlu ilerlediğini düşünüyorum.

Kılıçdaroğlu siyaseti hiçbir zaman sadece bugünün hamlesiyle okumaz. O, sabırla bekleyen, aktörleri yıpratmadan konumlandıran ve zamanı geldiğinde sahaya süren bir siyaset tarzına sahiptir.

Tugay’ın CHP içinde kalması, onu mevcut parti krizinin içinde yıpratabilirdi. CHP’den ayrılması ise onu daha geniş bir siyasi alana taşıyor. Bu, Kılıçdaroğlu açısından da yeni bir kanal anlamına gelebilir.

Kılıçdaroğlu’nun “evladım” dediği isimlerle kurduğu siyasi ilişki, yalnızca duygusal değil, stratejik bir bağdır. Cemil Tugay’ın yeni süreçte Kılıçdaroğlu’na doğrudan karşı değil, onun açtığı uzun vadeli hatta paralel bir çizgide yürümesi şaşırtıcı olmaz.

Aytun Çıray’ın eleştirisi neden eksik kalıyor?

Cemil Tugay’ın istifasına en sert tepkilerden biri Aytun Çıray’dan geldi. Çıray, Tugay’ın belediye başkanlığından da istifa etmesi gerektiğini savundu ve belediye başkanlığı performansı üzerinden sert eleştiriler yöneltti.

Çıray’ın eleştirisi anlaşılabilir. Çünkü yerel yönetim performansı, siyasi liderlik iddiasının en önemli sınavlarından biridir. Karşıyaka dönemi, İzmir Büyükşehir yönetimi, belediye borçları, kentsel hizmetler ve siyasi ilişkiler elbette tartışılacaktır.

Ancak Çıray’ın atladığı nokta şudur: Türk siyasetinde bazen başarısızlık iddiasıyla eleştirilen aktörler, doğru zamanda doğru siyasi boşluğu yakalayarak çok daha büyük rollere yürür.

Cemil Tugay da bugün tam olarak böyle bir eşiğin üzerindedir. Çıray’ın “belediye başkanlığından da istifa etmeliydi” dediği Tugay, belki de belediye başkanlığını yeni siyasi yürüyüşünün ana dayanağı olarak kullanacaktır.

Bu nedenle mesele yalnızca belediye performansı değildir. Mesele, Tugay’ın muhalefet siyasetindeki boşluğu doldurup dolduramayacağıdır.

Tugay solun yeni liderliğine yürüyebilir

Cemil Tugay’ın istifası, onu yalnızlaştırmadı; aksine yeni bir siyasi iddianın merkezine taşıdı. CHP küçülürken, parti içi krizler büyürken ve mevcut liderlik yapısı tartışılırken Tugay, solun yeni liderlik denkleminde öne çıkabilir.

Bu iddia bugün bazılarına fazla erken gelebilir. Fakat siyasette büyük yürüyüşler çoğu zaman önce küçük kırılmalarla başlar. Bir istifa, bazen yeni bir partinin önsözü olur. Bir belediye başkanının kopuşu, bazen ülke siyasetinde yeni bir dönemin işaret fişeğine dönüşür.

Cemil Tugay’ın önünde artık iki yol yok; tek bir yol var: İzmir’den Türkiye’ye uzanan daha büyük bir liderlik iddiası kurmak.

Yeni parti kurulursa Tugay bu oluşumun çevresinde değil, merkezinde olacaktır. Hatta süreç doğru yönetilirse, Tugay yalnızca yeni partinin liderlerinden biri değil, ileride cumhurbaşkanlığı denklemine girebilecek bir figür haline gelebilir.

Sonuç: İzmir’den başlayan kopuş Türkiye’ye yayılabilir

Cemil Tugay’ın CHP’den istifası, CHP için basit bir kayıp değildir. Bu istifa İzmir’de CHP’nin psikolojik iktidarını sarsmış, muhalefetin liderlik tartışmasını büyütmüş ve yeni parti ihtimalini çok daha gerçek hale getirmiştir.

Bu hamle Özgür Özel’in elini güçlendirmiyor. İmamoğlu’nun alanını genişletmiyor. Mansur Yavaş’ı doğrudan sahaya çekmiyor. Asıl olarak Cemil Tugay’ın önünü açıyor.

Bundan sonra Tugay’ın atacağı her adım, yalnızca İzmir siyaseti açısından değil, Türkiye muhalefetinin geleceği açısından da dikkatle izlenecek.

Cemil Tugay artık CHP’den ayrılmış bir belediye başkanı değildir. O, yeni dönemin sol liderlik denkleminde adı daha fazla konuşulacak bir aktördür.

Ve belki de yıllar sonra bugüne bakıldığında, Türk siyasetinde yeni bir sayfanın İzmir’den açıldığı söylenecektir.

Yusuf İnan

www.yerelgundem.com

Yusuf İnan, gazeteci ve yazardır. UAPresa.com, WiseNewsPress.com, SehitlerOlmez.com ve Yerelgundem.com  Genel Yayın Yönetmenliği görevlerini yürütmektedir. Türkiye ve dünya gündemiyle ilgili stratejik ve siyasi analizler konusunda uzmanlaşmıştır.