AP, Zelenskiy’nin UPA kararını eleştirdi: Polonya gerilimi büyüdü

Ahmet Taş | Yerel Gündem
BRÜKSEL / BELÇİKA — Avrupa Parlamentosu, Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy’nin seçkin bir askeri birliğe Ukrayna İsyan Ordusu’nun adını verme kararını eleştiren değişiklik önergesini kabul etti.

Euronews’in haberine göre önerge, Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyelik sürecine ilişkin rapora eklendi. Metinde Zelenskiy’nin kararı, Polonya ile Ukrayna arasında “gereksiz ve tahrik edilmemiş bir gerilim” doğuran bir adım olarak nitelendirildi. Karar, Varşova-Kiev hattında uzun süredir hassas olan tarih tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

Avrupa Parlamentosu’ndan Zelenskiy kararına eleştiri

Avrupa Parlamentosu üyelerinin büyük çoğunluğu, Zelenskiy’nin bir askeri birliğe İkinci Dünya Savaşı dönemindeki Ukrayna İsyan Ordusu’nun, yani UPA’nın adını verme kararını eleştiren değişiklik önergesi lehinde oy kullandı.

Önerge, Avrupa Halk Partisi üyesi Polonyalı milletvekili Andrzej Halicki ile Alman milletvekili Michael Gahler tarafından sunuldu. Metin, Ukrayna’nın AB üyelik sürecini değerlendiren rapora dahil edildi.

Parlamentoda kabul edilen ifadelerde, kararın Polonya’da yarattığı hassasiyetin dikkate alınmadığı belirtildi. Avrupa Parlamentosu üyeleri, Polonya’nın Rusya’nın Ukrayna’ya karşı başlattığı savaşta Kiev’e verdiği desteğe de dikkat çekti.

UPA tartışması Polonya’da neden hassas?

Ukrayna İsyan Ordusu, Ukrayna’da bazı kesimler tarafından Sovyet yönetimine karşı mücadelede ve ülkenin bağımsızlık arayışında oynadığı rol nedeniyle anılıyor. Ancak Polonya’da UPA, çok daha farklı ve acı bir tarihsel hafızayla ilişkilendiriliyor.

Polonya tarafı, örgütü özellikle 1943-1945 yılları arasında yaşanan Volhinya Katliamı ile birlikte değerlendiriyor. Bu dönemde on binlerce Polonyalının öldürüldüğü belirtiliyor. Polonya bu olayları soykırım olarak tanımlarken, Ukrayna bu nitelemeyi kabul etmiyor.

Bu nedenle Zelenskiy’nin askeri birliğe UPA kahramanlarının adını verme kararı, Polonya kamuoyunda ve siyasi çevrelerinde sert tepkiyle karşılandı. Varşova, bu adımı yalnızca sembolik bir isimlendirme olarak değil, tarihsel acıların göz ardı edilmesi olarak değerlendiriyor.

Karar AB üyelik raporuna eklendi

Avrupa Parlamentosu’nda kabul edilen değişiklik, Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyelik sürecini ele alan daha geniş kapsamlı raporun bir parçası oldu. Raporda Ukrayna’nın AB yolundaki ilerlemesi kabul edilirken, tarihsel anlaşmazlıkların da iyi komşuluk ilişkileri çerçevesinde ele alınması gerektiği vurgulandı.

Kabul edilen metinde, Zelenskiy’nin kararının “iyi komşuluk ilişkilerine zarar verdiği” ve “Avrupa değerleriyle bağdaşmadığı” ifade edildi. Parlamento üyeleri, Kiev ve Varşova’ya gerilimi düşürme ve uzlaşma arayışını güçlendirme çağrısı yaptı.

Buna rağmen rapor, Ukrayna’ya yönelik genel desteği geri çekmedi. Avrupa Parlamentosu, Rusya’nın saldırganlığı karşısında Ukrayna’nın yanında olduğunu yineledi ve ülkenin geleceğinin Avrupa Birliği içinde olduğu görüşünü korudu.

Polonya’dan sert siyasi tepki geldi

Zelenskiy’nin kararına en güçlü tepkilerden biri Polonya Cumhurbaşkanı Karol Nawrocki’den geldi. Nawrocki, Ukrayna liderini 2023 yılında verilen Polonya’nın en yüksek devlet nişanı olan Beyaz Kartal Nişanı’ndan mahrum bıraktı.

Diplomatik gerilim, Ukrayna’nın yeniden inşasına ilişkin toplantılara da yansıdı. Gdansk’ta düzenlenen son Ukrayna’nın Yeniden İnşası Konferansı’na Zelenskiy yerine Ukrayna Başbakanı Yulia Svyrydenko katıldı.

Bu gelişmeler, iki ülke arasındaki stratejik ortaklığın tarihsel meseleler nedeniyle zaman zaman zorlandığını gösteriyor. Polonya, savaşın başından bu yana Ukrayna’ya askeri, insani ve siyasi destek veren en önemli ülkelerden biri oldu. Ancak Volhinya meselesi, Polonya kamuoyunda Ukrayna’ya ilişkin tartışmaların en hassas başlıklarından biri olmayı sürdürüyor.

Halicki: Ukrayna makamlarına güçlü bir mesaj

Oylamanın ardından Euronews’e konuşan Polonyalı milletvekili Andrzej Halicki, kararın Ukrayna makamları için açık bir uyarı niteliği taşıdığını söyledi.

Halicki, Ukrayna’nın Avrupa Birliği’nin parçası olmak istiyorsa ortak kurallara ve Avrupa değerlerine saygı göstermesi gerektiğini belirtti. Polonyalı milletvekili, bu tür sembolik adımların olumsuz duygular üretebileceğini ve Ukrayna’nın AB sürecini zorlaştırabileceğini savundu.

Avrupa Parlamentosu’ndaki eleştiriler, Kiev’in AB üyelik hedefini doğrudan durdurmaya yönelik bir karar anlamına gelmiyor. Ancak bu tür tarihsel ve diplomatik gerilimlerin, üyelik sürecinde siyasi atmosferi etkileyebileceği değerlendiriliyor.

Polonya kamuoyunda destek azalabilir

Anlaşmazlığın, Ukrayna’nın AB üyeliğine Polonya’daki kamuoyu desteğini olumsuz etkileyebileceği belirtiliyor. Yakın tarihli bir ankete göre Polonyalıların yüzde 60’ı Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyeliğine karşı çıkıyor.

Bu oran, savaşın ilk döneminde Ukrayna’ya yönelik güçlü dayanışma havasının zaman içinde daha karmaşık bir tabloya dönüştüğünü gösteriyor. Polonya’da Ukraynalı mülteciler, ekonomik etkiler, tarım ürünleri tartışmaları ve tarihsel meseleler kamuoyundaki tutumu etkileyen başlıklar arasında yer alıyor.

Zelenskiy ise kısa süre önce Ukrayna ile Polonya arasında “tarihimizdeki zorluklardan” kaynaklanan bazı iç meseleler bulunduğunu kabul etti. Ukrayna lideri, iki ülkenin Rusya karşısında birlikte durması ve geçmişten çok geleceğe odaklanması gerektiğini söyledi.

Ukrayna’ya destek sürüyor, gerilim dikkatle izleniyor

Avrupa Parlamentosu’nun kabul ettiği metin, Zelenskiy’nin UPA kararını eleştirse de Ukrayna’nın AB perspektifine verilen desteği ortadan kaldırmadı. Milletvekilleri, Ukrayna’nın geleceğinin Avrupa Birliği’nde olduğunu ve ülkenin Avrupa ile bütünleşmesinin stratejik öncelik taşıdığını belirtti.

Bu nedenle karar, Kiev’e yönelik genel bir siyasi kopuş değil, daha çok Polonya’nın tarihsel hassasiyetlerini dikkate alan diplomatik bir uyarı olarak değerlendiriliyor.

Ancak Ukrayna’nın AB üyelik süreci ilerledikçe, yalnızca reformlar ve güvenlik başlıkları değil, komşu ülkelerle tarihsel uzlaşma konuları da daha fazla gündeme gelebilir. Varşova ve Kiev’in bu krizi nasıl yöneteceği, hem ikili ilişkiler hem de Ukrayna’nın Avrupa yolundaki siyasi atmosferi açısından önem taşıyacak.

YerelGundem.com