Ukrayna’nın eski ABD Büyükelçisi Olha Stefanishyna, yargılanıyor

Ahmet Taş | Yerel Gündem

KİEV, UKRAYNA — Ukrayna’nın eski ABD Büyükelçisi, eski Başbakan Yardımcısı ve eski Adalet Bakanı Olha Stefanishyna, hakkında yürütülen yasa dışı zenginleşme ve gerçeğe aykırı mal varlığı beyanı soruşturmasında mahkemenin belirlediği 6 milyon grivnalık kefaleti süresinde yatırmadı.

Ukrayna Yüksek Yolsuzlukla Mücadele Mahkemesi’nden (VAKS) 12 Ağustos’ta verilen bilgiye göre kefaletin yatırılması için öngörülen süre 11 Ağustos’ta sona erdi. Stefanishyna’nın savunması ise aynı gün koruma tedbirine ilişkin mahkeme kararını VAKS Temyiz Dairesi’ne taşıdı. Kefaletin yatırılmaması üzerine Savcılık daha ağır bir koruma tedbiri uygulanması için mahkemeye başvurma hakkına sahip.

Dosya, soruşturulan kişinin yakın zamana kadar Ukrayna’nın Washington’daki en üst düzey diplomatik temsilcisi, ondan önce de ülkenin Avrupa Birliği ve NATO entegrasyon politikalarının merkezindeki isimlerden biri olması nedeniyle Kiev’de yakından izleniyor. Stefanishyna hakkında henüz kesinleşmiş bir mahkûmiyet kararı bulunmuyor ve VAKS da açıklamasında masumiyet karinesini özellikle hatırlatıyor.

6 milyon grivnalık kefalet yatırılmadı

VAKS, 6 Ağustos’ta Stefanishyna hakkında koruma tedbiri olarak 6 milyon grivna kefalet uygulanmasına karar verdi. Savcılık ise mahkemeden yaklaşık 13,3 milyon grivnalık daha yüksek bir kefalet talep etmişti.

Mahkeme ayrıca Stefanishyna’ya NABU dedektifleri, savcı veya mahkeme tarafından çağrıldığında hazır bulunma, ikamet adresindeki değişiklikleri bildirme ve kararda belirtilen kişilerle iletişim kurmama yükümlülükleri getirdi.

Stefanishyna daha önce belirlenen kefalet miktarını karşılayacak paraya sahip olmadığını, ancak gerekli kaynağı bulmaya çalışacağını söylemişti. Savunma ekibi daha sonra kararı temyize götürdü. VAKS Temyiz Dairesi’nin başvuruyu önümüzdeki süreçte değerlendirmesi bekleniyor.

Kefaletin yatırılmamış olması, Stefanishyna’nın otomatik olarak tutuklandığı anlamına gelmiyor. Ancak savcılığın mevcut koruma tedbirinin değiştirilmesini veya ağırlaştırılmasını talep edebilmesinin önünü açıyor.

Stefanishyna hakkında ne soruşturuluyor?

Ukrayna Ulusal Yolsuzlukla Mücadele Bürosu (NABU) ile Uzmanlaşmış Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (SAP), Stefanishyna’ya Ağustos başında yasa dışı zenginleşme ve gerçeğe aykırı mal varlığı beyanı şüphesi bildirdi.

Transparency International Ukraine tarafından takip edilen VAKS dosyasına göre soruşturma makamları, Stefanishyna’nın 2024–2025 döneminde 13,9 milyon grivnayı aşan miktarda yasa dışı zenginleştiğini ileri sürüyor. Dosya halen soruşturma aşamasında.

Soruşturmaya göre Stefanishyna’nın söz konusu dönemdeki resmî gelirleri yaklaşık 3,7 milyon grivna seviyesindeydi; buna karşın yalnızca banka hesaplarından yaklaşık 4,2 milyon grivnalık harcama yapıldığı belirtiliyor. Savcılık, bunun yanı sıra başka varlık ve harcamaların da yasal gelirlerle açıklanamadığını savunuyor.

Şüphe, Ukrayna Ceza Kanunu’nun yasa dışı zenginleşme ve mal varlığı beyanında gerçeğe aykırı bilgi verilmesine ilişkin hükümleri kapsamında değerlendiriliyor.

İki daire, nakit para ve Mercedes soruşturmanın merkezinde

Soruşturma makamlarının iddialarının önemli bölümünü Kiev’deki gayrimenkuller oluşturuyor.

VAKS dosyasındaki bilgilere göre savcılık, Kiev’deki “Fayna Taun” konut kompleksinde yaklaşık 6,9 milyon grivna değerinde iki dairenin Stefanishyna’nın yakın bir arkadaşı üzerine alınmasına rağmen gerçekte eski yetkilinin talimatıyla edinildiğini ileri sürüyor. Savunma ise söz konusu arkadaşının bu gayrimenkulleri kendi gelirleriyle ve kendisi için satın aldığını savunuyor.

Soruşturma ayrıca yaklaşık 7 milyon grivnalık nakit para ve dairelerin tadilatına yapılan harcamaları inceliyor. Savcılık, Stefanishyna’nın bazı konut kullanımlarını, kira ve seyahat harcamalarını, annesinin tedavi giderleriyle ilgili ödemeleri ve başka bazı varlıkları beyan etmediğini öne sürüyor.

Bir diğer önemli başlık ise Mercedes-Benz GLC 220D. Soruşturma makamları, aracın Stefanishyna’nın bir çalışanı adına kayıtlı olmasına rağmen gerçekte kendisi tarafından kullanıldığını iddia ediyor. Savcılık bu iddiayı trafik cezaları, kamera kayıtları ve otopark incelemeleri gibi verilere dayandırıyor.

Bütün bu unsurlar şu aşamada savcılık ve soruşturma makamlarının iddiaları niteliğinde. Stefanishyna ve avukatları suçlamaların dayanaksız olduğunu savunuyor.

Stefanishyna suçlamaları reddediyor

Stefanishyna soruşturmanın kamuoyuna yansımasının ardından suçlamaları kabul etmedi.

Reuters’ın aktardığına göre eski büyükelçi, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada saklayacak hiçbir şeyi olmadığını belirtti ve hakkındaki şüphe bildiriminin suçluluğunun kanıtlandığı anlamına gelmediğini savundu.

VAKS’taki koruma tedbiri görüşmelerinde savunma tarafı da suçlamaların temel dayanaklarına itiraz etti. Avukatlar, Stefanishyna’nın arkadaşı adına kayıtlı dairelerin gerçekte arkadaşına ait olduğunu ve bu kişinin söz konusu satın alımları karşılayabilecek yasal gelire sahip olduğunu ileri sürdü.

Savcılık ise Stefanishyna’nın yurtdışındaki bağlantıları nedeniyle ülkeden ayrılabileceği, tanıklar üzerinde etkide bulunabileceği veya soruşturmanın seyrini etkileyebileceği yönünde riskler bulunduğunu savundu. Stefanishyna ise ABD’den özellikle soruşturmayla iş birliği yapmak amacıyla Ukrayna’ya döndüğünü belirtti.

Mahkeme, savcılığın istediği kefalet tutarının tamamını kabul etmeyerek 13,3 milyon grivna yerine 6 milyon grivna belirledi.

Ukrayna’nın AB ve NATO dosyasını yıllarca yönetti

Olha Stefanishyna’nın dosyasını siyasi açıdan önemli hale getiren temel unsur, Ukrayna devlet yönetimindeki konumu.

Stefanishyna, 4 Haziran 2020’de Ukrayna Başbakan Yardımcılığına getirilerek Avrupa ve Avrupa-Atlantik entegrasyonundan sorumlu oldu. Beş yılı aşkın süre boyunca Ukrayna’nın Avrupa Birliği üyelik süreci ve NATO ile ilişkilerinde hükümetin en görünür isimlerinden biri olarak görev yaptı. Ukrayna hükümetinin Avrupa entegrasyonu portalı, onun görev döneminde AB üyelik başvurusundan adaylık statüsüne ve üyelik müzakerelerine uzanan süreçte aktif rol oynadığını belirtiyor.

5 Eylül 2024’te bu görevine Adalet Bakanlığı da eklendi ve Stefanishyna, Başbakan Yardımcısı–Adalet Bakanı olarak kabinede görev yaptı.

Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, 27 Ağustos 2025’te Stefanishyna’yı Ukrayna’nın ABD Büyükelçisi olarak atadı. Washington görevi, Rusya ile savaş sürerken ABD’den askeri ve siyasi desteğin korunması açısından Kiev’in en kritik diplomatik görevlerinden biriydi.

Washington görevinden ayrıldıktan günler sonra soruşturma gündeme geldi

Zelenskiy, 3 Ağustos 2026’da Stefanishyna’yı ABD Büyükelçiliği görevinden aldı. Stefanishyna ayrılma kararının kişisel koşullar nedeniyle kendi tercihi olduğunu söylerken, Zelenskiy’nin kendisinden istifa istemediğini de daha önce ifade etmişti.

Görevden ayrılmasından yalnızca günler sonra yolsuzluk soruşturması kamuoyunun gündemine taşındı ve 5 Ağustos’ta hakkında şüphe bildirildi. Bir gün sonra VAKS 6 milyon grivnalık kefalet kararı verdi.

Dosyanın bundan sonraki ilk önemli aşamalarından biri, Stefanishyna’nın kefalet kararına yaptığı itirazın VAKS Temyiz Dairesi tarafından değerlendirilmesi olacak.

Savcılık ayrıca kefaletin belirlenen sürede yatırılmamasını gerekçe göstererek koruma tedbirinin değiştirilmesini talep edebilir. Bununla birlikte soruşturma henüz iddianame ve nihai hüküm aşamasına ulaşmış değil.

VAKS’ın da kararında vurguladığı üzere, Ukrayna Anayasası uyarınca Stefanishyna mahkeme tarafından suçu sabit görülene kadar masum kabul ediliyor.

YerelGundem.com