Rusya’nın nükleer tehdidi kendi iç çöküşünü tetikleyebilir

Yusuf İnan

Gazeteci |Siyasi & Stratejik Analist

Rusya’nın Ukrayna savaşında giderek daha sık başvurduğu nükleer tehdit dili, Moskova’nın gücünden çok stratejik çaresizliğini ve derinleşen güvenlik açığını gösteriyor.

Ukrayna’nın Rusya’nın derinliklerine, özellikle de sembolik öneme sahip St. Petersburg çevresine kadar ulaşan insansız hava aracı saldırıları, Kremlin’in uzun süredir korumaya çalıştığı “savaş Rusya halkından uzakta sürüyor” algısını zedeliyor. Bu nedenle Moskova, her büyük sarsıntıdan sonra yeniden nükleer söyleme sarılıyor. Ancak bu söylemin gözden kaçırdığı çok önemli bir gerçek var: Ukrayna’ya karşı nükleer silah kullanma ihtimali, Rusya açısından yalnızca dış politika krizi değil, içeride devleti sarsabilecek bir intihar senaryosudur.

Nükleer tehdit güç değil, çaresizlik işareti

Rusya’nın nükleer silah söylemi, teorik olarak Batı’yı ve Ukrayna’yı caydırmayı amaçlıyor. Kremlin, bu tehditle Ukrayna’ya verilen askeri desteği sınırlamayı, NATO başkentlerinde tereddüt oluşturmayı ve Kiev üzerinde psikolojik baskı kurmayı hedefliyor.

Fakat savaşın geldiği aşamada nükleer söylemin arkasında başka bir zayıflık daha görülüyor: Rusya artık kendi arka hattını güvenli tutmakta zorlanıyor. Ukrayna dronları, enerji tesislerinden yakıt terminallerine, askeri altyapıdan sembolik kentlere kadar geniş bir alanda Rusya’nın savunma kapasitesini test ediyor.

St. Petersburg gibi Putin’in siyasi geçmişiyle özdeşleşen bir şehrin hedef alınması, Kremlin için sıradan bir askeri gelişme değildir. Bu, Rusya’nın savaşın yükünü yalnızca Ukrayna şehirlerine taşıyamayacağını, savaşın artık Rusya’nın içine de döndüğünü gösteren sembolik bir kırılmadır.

Ukrayna’ya nükleer saldırı Rusya’nın iç meselesine dönüşür

Kremlin’in en büyük yanılgısı, Ukrayna’yı tamamen dış bir düşman gibi görmesidir. Oysa Ukrayna ile Rusya arasında milyonlarca insanı ilgilendiren akrabalık, kültür, dil, aile ve göç bağları vardır. Savaş bu bağları zayıflattı, hatta birçok yerde kopardı; ancak demografik gerçeklik hâlâ ortadadır.

Rusya’da milyonlarca kişinin Ukrayna’da akrabası, kökeni, aile geçmişi veya duygusal bağı bulunuyor. Aynı şekilde Ukrayna’da da Rus kökenli, Rusça konuşan veya Rusya’da akrabaları olan milyonlarca insan yaşıyor. Bu nedenle Ukrayna’ya karşı nükleer silah kullanılması, Rus toplumunun önemli bir bölümü tarafından yalnızca “düşmana saldırı” olarak algılanmaz.

Böyle bir saldırı, birçok Rus vatandaşı için kendi akrabalarının, çocukluk şehirlerinin, aile mezarlarının, köklerinin ve geçmişinin yok edilmesi anlamına gelir. Kremlin propaganda makinesi, konvansiyonel saldırıları “askeri hedef” söylemiyle perdeleyebilir. Ancak bir nükleer patlamanın yarattığı kitlesel yıkım ve siviller üzerindeki sonuçları gizlemek mümkün değildir.

Propagandanın açıklayamayacağı eşik

Rus televizyonları yıllardır Ukrayna’ya yönelik saldırıları farklı gerekçelerle meşrulaştırmaya çalışıyor. “Askeri hedef”, “terörle mücadele”, “özel operasyon” gibi kavramlar, Rus kamuoyunun bir kısmında belirli bir etki oluşturdu.

Ancak nükleer silah farklıdır. Nükleer saldırı, klasik savaş propagandasının kaldırabileceği bir yük değildir. Bir şehrin, bir bölgenin ya da yüz binlerce sivilin yok edildiği bir senaryoda, halkın zihninde tek bir soru belirir: “Devletimiz bunu kime yaptı?”

Eğer cevap “Ukrayna’daki akrabalarımıza, ailelerimize, eski komşularımıza, soydaşlarımıza” ise, Kremlin açısından psikolojik zemin çöker. Bu durumda nükleer saldırı yalnızca Ukrayna’yı değil, Rus devletinin kendi toplumsal meşruiyetini de hedef almış olur.

Ordu ve bürokraside kırılma ihtimali

Rus devlet yapısı da Ukrayna ile bağlardan bağımsız değildir. Orduda, güvenlik bürokrasisinde, kamu yönetiminde ve ekonomik elitler içinde Ukrayna kökenli veya Ukrayna’da yakınları bulunan çok sayıda kişi vardır.

Bir Rus subayının, emri veren devletin Ukrayna’daki ailesini yok ettiğini düşünmesi, askeri disiplin üzerinde yıkıcı bir etki yaratabilir. Nükleer saldırı emri, yalnızca dış dünyayı değil, emri uygulamakla yükümlü mekanizmayı da ahlaki ve psikolojik olarak parçalayabilir.

Bu nedenle nükleer seçenek, askeri anlamda “son çare” gibi görünse de, siyasi anlamda Kremlin için kendi sistemini içeriden patlatabilecek bir düğmeye dönüşebilir. Sabotaj, itaatsizlik, kurumsal çözülme ve elitler arası çatışma ihtimali böyle bir senaryoda hızla artar.

Rusya’nın parçalanma korkusu

Nükleer saldırı sonrası oluşacak uluslararası baskı da Rusya için ağır olur. Ancak Moskova açısından daha tehlikeli olan, içeride başlayacak meşruiyet krizidir.

Rusya gibi geniş, çok etnikli, çok bölgeli ve merkezden yönetilen bir devlette, federal merkezin akıl dışı bir nükleer karar alması, bölgesel elitleri de harekete geçirebilir. Sibirya’dan Kafkasya’ya, Uzak Doğu’dan ulusal cumhuriyetlere kadar birçok bölge, kendisini Moskova’nın felaket kararından ayırma ihtiyacı hissedebilir.

Böyle bir durumda mesele yalnızca protesto olmaz; devletin bütünlüğü tartışmaya açılır. Kremlin’in nükleer saldırı kararı, Rusya’nın uluslararası yalnızlığını artırmakla kalmaz, içeride “bu merkez bizi de yok edecek” korkusunu büyütür.

Kremlin’in stratejik çıkmazı

Rusya bugün bir paradoksun içindedir. Ukrayna’ya boyun eğdiremediği ölçüde tehdidi artırıyor; tehdidi artırdıkça da kendi kırılganlığını daha görünür hale getiriyor. Nükleer söylem, kısa vadede korku üretebilir; fakat uzun vadede Moskova’nın çaresizliğini açık eder.

Çünkü Ukrayna’ya karşı nükleer silah kullanmak, Rusya’nın zaferini değil, Rus devlet aklının iflasını ilan eder. Böyle bir adım, Batı’yı geri çekmek yerine daha sert bir karşılık üretir; Ukrayna’yı teslim almak yerine dünyayı Moskova’ya karşı birleştirir; Rus halkını konsolide etmek yerine derin bir iç şok yaratır.

Sonuç: Nükleer düğme Rusya’nın temeline bağlı

Kremlin’in anlaması gereken temel gerçek şudur: Ukrayna’ya karşı nükleer silah kullanmak, yalnızca Ukrayna şehirlerini hedef almak değildir. Bu, Rusya’nın kendi tarihsel, toplumsal ve ailevi bağlarını da hedef almak anlamına gelir.

Rusya’nın nükleer tehdidi, dışarıya yönelmiş bir güç gösterisi gibi sunulsa da, gerçekte Kremlin’in kendi devlet yapısını yıkabilecek en tehlikeli seçenektir. Bu nedenle Moskova’nın nükleer söylemi bir stratejik üstünlük değil, stratejik çıkmaz göstergesidir.

Ukrayna savaşı uzadıkça Rusya’nın askeri, ekonomik ve psikolojik maliyeti artıyor. St. Petersburg’a kadar ulaşan saldırılar, Kremlin’in artık savaşın etkilerini Rus halkından gizleyemediğini gösteriyor. Moskova bu baskıya nükleer tehditle cevap verirse, belki dünyayı korkutmaya çalışır; ama asıl olarak kendi içindeki çöküş mekanizmasını tetikleme riskiyle karşı karşıya kalır.

Nükleer düğme yalnızca Ukrayna’ya yönelmiş değildir. O düğme, aynı zamanda Rusya’nın iç düzenine, devlet bütünlüğüne ve Kremlin’in kendi geleceğine bağlıdır. Basılması halinde patlama yalnızca Ukrayna’da değil, Rusya’nın kendi içinde de hissedilir.

Yusuf İnan

www.yerelgundem.com

Yusuf İnan, gazeteci ve yazardır. UAPresa.com, WiseNewsPress.com, SehitlerOlmez.com, Yerelgundem.com ve SiyasetinSesi.com Genel Yayın Yönetmenliği görevlerini yürütmektedir. Türkiye ve dünya gündemiyle ilgili stratejik ve siyasi analizler konusunda uzmanlaşmıştır.