Ukrayna’da 6.500 rahip seferberlikten muaf: Kimler erteleme aldı?

Ahmet Taş | Yerel Gündem
KİEV, UKRAYNA — Ukrayna’da rezervasyon mekanizması kapsamında 6.500 din görevlisi seferberlikten muaf tutulurken, erteleme hakkının kritik öneme sahip dini kuruluşların rahiplerine tanındığı açıklandı.

Interfax’ın aktardığına göre, Devlet Etnopolitika ve Vicdan Özgürlüğü Servisi Başkanı Viktor Yelensky, Kiev’de düzenlediği basın toplantısında seferberlikten muaf tutulan din görevlilerine ilişkin bilgi verdi. Yelensky, ülkede yaklaşık 35 bin dini kuruluşun faaliyet gösterdiğini, bunların 10 binden fazlasının ekonomi ve devletin işleyişi açısından kritik öneme sahip kabul edildiğini söyledi.

6.500 rahip için seferberlik ertelemesi

Viktor Yelensky, Ukrayna’da seferberlikten muafiyet mekanizması kapsamında 6.500 rahibin “rezervasyon” sistemiyle askerlikten ertelendiğini açıkladı.

Ukrayna’da savaş koşullarında belirli meslek grupları ve kurumlar, devletin işleyişi, kritik hizmetlerin devamı ve toplumsal ihtiyaçlar dikkate alınarak seferberlikten geçici olarak muaf tutulabiliyor. Bu uygulama, ülkede “rezervasyon” mekanizması olarak biliniyor.

Yelensky, söz konusu mekanizmanın din görevlileri için de uygulandığını belirterek, “Bu şekilde ayrılmış 6.500 rahip var” dedi.

Bu açıklama, savaş döneminde din hizmetlerinin devamı ile seferberlik yükümlülükleri arasındaki denge tartışmasını yeniden gündeme taşıdı.

Kritik dini kuruluşlar nasıl belirleniyor?

Yelensky’nin verdiği bilgilere göre Ukrayna’da yaklaşık 35 bin dini kuruluş faaliyet gösteriyor. Bu kuruluşların 10 binden fazlası, ekonomi ve devletin işleyişi açısından kritik öneme sahip kurumlar arasında değerlendiriliyor.

Kritik statüye sahip dini kuruluşlarda görev yapan din adamları, seferberlikten erteleme hakkından yararlanabiliyor. Bu statü, dini hizmetlerin savaş koşullarında sürdürülebilmesi, toplumun manevi destek ihtiyacının karşılanması ve belirli kurumsal işleyişlerin devamı açısından önem taşıyor.

Mayıs ayında Ukrayna Devlet Etnopolitika ve Vicdan Özgürlüğü Servisi, ülke ekonomisinin ve devletin işleyişinin devamı açısından kritik öneme sahip olduğu kabul edilen 10.922 dini kuruluşun güncellenmiş listesini onaylamıştı.

Erteleme hakkı kimlere tanınıyor?

Seferberlikten erteleme hakkı, her din görevlisine otomatik olarak tanınmıyor. Bu hak, kritik öneme sahip olarak kabul edilen dini kuruluşlarda görev yapan din adamları için geçerli oluyor.

Buna göre, bir din görevlisinin ertelemeden yararlanabilmesi için bağlı olduğu dini kurumun devlet tarafından kritik öneme sahip kuruluşlar listesinde yer alması gerekiyor.

Bu uygulama, savaş sırasında kamu kurumları, stratejik işletmeler ve temel hizmet sağlayan yapılar için uygulanan erteleme mekanizmasına benzer bir mantıkla yürütülüyor. Ancak din görevlileri açısından karar, dini kuruluşun statüsü ve görev alanı üzerinden değerlendiriliyor.

Moskova Patrikhanesi bağlantılı kuruluşlar kapsam dışında

Yelensky’nin açıklamasında dikkat çeken başlıklardan biri de Moskova Patrikhanesi’ne bağlı Ukrayna Ortodoks Kilisesi ile ilgili oldu.

Yelensky, Moskova Patrikhanesi’ne bağlı dini kuruluşların stratejik öneme sahip statüsü alamayacağını belirtti. Bu nedenle söz konusu yapılara bağlı din adamlarının aynı muafiyet mekanizmasından yararlanamayacağı ifade edildi.

Bu başlık, Ukrayna’da savaş sonrası daha da derinleşen dini kurumlar, ulusal güvenlik ve Rusya etkisi tartışmaları açısından önem taşıyor.

Ukrayna yönetimi, Rusya ile bağlantılı kurumların kamu düzeni, güvenlik ve toplumsal dayanıklılık açısından oluşturabileceği riskleri yakından izliyor. Moskova Patrikhanesi bağlantılı dini yapılar da bu tartışmaların merkezinde yer alıyor.

Ukrayna toplumunda görüşler farklı

Din adamlarının seferberlikten muaf tutulması konusu, Ukrayna toplumunda farklı görüşlere neden oluyor.

Yelensky, din adamlarının orduda görev yapmasına yönelik kamuoyu tutumlarını ölçen sosyolojik araştırmalara da değindi. Anketlere göre Ukraynalıların yüzde 25’i din görevlilerinin diğer vatandaşlarla aynı şartlarda orduda görev yapması gerektiğini düşünüyor.

Buna karşılık katılımcıların yüzde 44’ü din görevlilerine özel statü ve istisna tanınmasını, özellikle de savaştan muaf tutulmalarını destekliyor.

Bu veriler, savaşın üçüncü yılına yaklaşan Ukrayna’da toplumun hem seferberlik yükü hem de dini hizmetlerin devamı konusunda hassas bir denge aradığını gösteriyor.

Dini hizmetlerin savaş dönemindeki rolü

Ukrayna’da savaş koşulları, yalnızca askeri ve ekonomik alanlarda değil, toplumsal ve manevi destek mekanizmalarında da büyük baskı oluşturuyor.

Din görevlileri, cenaze törenleri, asker ailelerine destek, yerinden edilmiş kişilere moral yardımı, hastaneler, sığınaklar ve cephe gerisindeki topluluklarda manevi rehberlik gibi alanlarda önemli roller üstleniyor.

Bu nedenle bazı dini kuruluşların kritik kabul edilmesi, yalnızca ibadet hizmetleriyle sınırlı bir değerlendirme değil; savaş döneminde toplumun psikolojik ve sosyal dayanıklılığını koruma ihtiyacıyla da bağlantılı görülüyor.

Ancak bu durum, seferberlik yükünü taşıyan diğer vatandaşlar açısından adalet ve eşitlik tartışmalarını da beraberinde getiriyor.

Seferberlik kuralları değişiyor

Ukrayna’da seferberlikten muafiyet ve kaynakların rezervasyonu konusunda kurallar zaman zaman güncelleniyor.

Hatırlatıldığı üzere Bakanlar Kurulu, seferberlikten muaf tutulacak personel ve kritik işletmelere ilişkin kurallarda değişikliğe gitmişti. Yeni düzenlemelerin 1 Eylül 2026’dan itibaren kritik öneme sahip işletmeleri ve kuruluşları etkilemesi bekleniyor.

Bu kapsamda dini kuruluşların statüsü, kritik kurum listeleri, çalışanların erteleme hakkı ve devletin savaş koşullarındaki öncelikleri yeniden değerlendirilebilir.

Din görevlilerine ilişkin son açıklama, Ukrayna’da seferberlik sisteminin yalnızca askeri değil, kurumsal, sosyal ve dini boyutlarıyla da tartışılmaya devam ettiğini gösteriyor.

Tartışma devam edecek

Ukrayna’da 6.500 rahibin seferberlikten muaf tutulması, savaş döneminde devletin insan kaynağını nasıl yönettiğine ilişkin daha geniş bir tartışmanın parçası.

Bir yanda cephede personel ihtiyacı ve seferberlik yükü bulunuyor. Diğer yanda toplumun dini, manevi ve sosyal destek ihtiyacının sürdürülmesi gerekiyor.

Kritik dini kuruluşlara tanınan muafiyet, bu iki ihtiyaç arasında denge kurma çabasının sonucu olarak değerlendiriliyor. Ancak Moskova Patrikhanesi bağlantılı kuruluşların kapsam dışında bırakılması, konunun aynı zamanda güvenlik ve ulusal kimlik boyutu taşıdığını gösteriyor.

Önümüzdeki dönemde seferberlik kurallarında yapılacak değişiklikler, din görevlileri ve kritik kuruluşlara yönelik uygulamaların nasıl şekilleneceğini belirleyecek.

www.yerelgundem.com