Kurtulmuş süreç yasasını açıkladı: Genel ya da kişiye özel af yok

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA / TÜRKİYE — TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, “Terörsüz Türkiye” süreci için hazırlanacak düzenlemenin geçici ve müstakil bir kanun olacağını belirterek genel veya kişiye özel af içermeyeceğini açıkladı.

Siyasi partilerle yaptığı görüşmelerin ardından Meclis’te basın toplantısı düzenleyen Kurtulmuş, teklifin silah bırakma ve örgütsel yapının sona erdirildiğinin tespit edilmesine dayanan sınırlı bir geçiş düzenlemesi olarak hazırlanacağını söyledi. Kurtulmuş, siyasi partiler arasında ana çerçeve konusunda büyük ölçüde anlayış birliği bulunduğunu, teklifin gelecek hafta TBMM Başkanlığına sunulabileceğini bildirdi.

Yasa geçici ve müstakil olacak

Kurtulmuş, hazırlanacak kanunun mevcut yasalara dağılmış kalıcı hükümler yerine, yalnızca silah bırakma sürecini ve sonrasındaki geçiş dönemini düzenleyecek ayrı bir metin olması gerektiğini ifade etti.

“Bu geçici ve müstakil bir yasa olacaktır. Bu yasa bir kritik eşik tanımlayacaktır.”

Bu yaklaşım, Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun 18 Şubat 2026’da kabul ettiği raporla da örtüşüyor. Raporun “Sürece ilişkin yasal düzenleme önerileri” başlıklı altıncı bölümünde, silah bırakma ve sonrasını yönetecek, belirli bir amaca tahsis edilmiş, müstakil ve geçici bir kanuna ihtiyaç bulunduğu belirtiliyor.

Düzenlemenin geçici olması, hükümlerinin süresiz biçimde yürürlükte kalmayacağı anlamına geliyor. Ancak kanunun ne kadar süre uygulanacağı, başvuru veya teslim takviminin nasıl işleyeceği ve hangi tarihte sona ereceği henüz açıklanmış değil. Bu ayrıntılar, teklif metninin hazırlanması sırasında siyasi parti grupları tarafından belirlenecek.

Kritik eşik silah bırakmanın tespit edilmesi

Kurtulmuş, kanunun uygulanması için örgütün silah bıraktığının ve örgütsel varlığını sona erdirdiğinin tespit edilmesini temel koşul olarak gösterdi.

“Örgütün silahlarını bıraktığı ve münfesih hâle geldiğinin tespit ve teyidiyle ilgili bir mekanizma bu yasanın içinde mutlaka olmalıdır.”

Komisyon raporunda da en kritik eşik, PKK’nın bütün unsurlarıyla silah bıraktığının ve kendisini tasfiye ettiğinin devletin güvenlik birimlerince tespit ve teyit edilmesi olarak tanımlanıyor. Rapora göre bu süreç, devlet kurumları arasında eş güdüm içinde ve objektif, ölçülebilir, şeffaf ve denetlenebilir kriterlere göre yürütülmeli.

Buna göre hukuki düzenlemelerin yalnızca örgütün yaptığı bir açıklama üzerine otomatik olarak uygulanması öngörülmüyor. Silahların teslim edilmesi, örgütsel faaliyetlerin sona ermesi ve güvenlik birimlerinin bu durumu doğrulaması, yeni hukuki aşamaya geçişin ön koşulu olacak.

Genel af ve kişiye özel af reddedildi

Kurtulmuş, kamuoyunda tartışılan genel af ve belirli bir kişi için özel düzenleme iddialarına da açık yanıt verdi.

“Bu asla bir genel af ya da şahsa ait bir af niteliğinde olmamalıdır.”

TBMM Başkanı, düzenlemenin silah bırakan kişilerin örgütsel faaliyetlerini sona erdirmesini kolaylaştıracak “yol açıcı ve kapsayıcı” bir çerçeveye sahip olması gerektiğini söyledi. Ancak bu yaklaşımın bütün suçları ortadan kaldıran veya herkesi yargı sürecinin dışında bırakan bir af anlamına gelmeyeceğini vurguladı.

Komisyon raporu da örgüt mensupları hakkında mutlaka adli işlem yapılması gerektiğini belirtiyor. Raporda, ceza ve infaz hukukundaki mevcut hükümlerden yararlanılarak kişiler hakkında ayrı değerlendirmeler yapılabileceği, ancak düzenlemelerin toplumda cezasızlık veya af algısı oluşturmaması gerektiği kaydediliyor.

Bununla birlikte teklif henüz TBMM’ye sunulmadığı için silah bırakan örgüt mensuplarının hangi kategorilere ayrılacağı, hakkında ağır suç iddiası bulunan kişilerle yalnızca örgüt üyeliği kapsamında değerlendirilen kişilere nasıl farklı hükümler uygulanacağı ve infaz düzenlemelerinin kapsamı kesinleşmiş değil.

İzleme mekanizması kurulacak

Kurtulmuş, kanunda bir gözlem, denetim ve raporlama mekanizmasının da yer alacağını belirtti. Bu mekanizmanın hem silah bırakma sürecini hem de düzenlemeden yararlanan kişilerin tabi olacağı işlemleri takip etmesi bekleniyor.

Komisyon raporu, izleme ve raporlamanın yürütme bünyesinde oluşturulacak bir mekanizma tarafından gerçekleştirilmesini öneriyor. Kamu kurumları arasında eş güdüm sağlanması, uygulamaların etkinliğinin ölçülmesi ve gerektiğinde yeni tedbirler alınması öngörülüyor. Yürütme tarafından hazırlanacak raporların da TBMM’ye sunulması isteniyor.

Bu nedenle güvenlik birimlerinin görevi silah bırakma ve fesih durumunu tespit ve teyit etmek olacak; sürecin genel uygulamasına ilişkin raporlamanın ise yürütme tarafından Meclise sunulması planlanıyor.

Kanunun kapsamı, yetkili kurumlar, raporlama aralıkları ve kamuoyuna yapılacak bilgilendirmelerin biçimi teklif metniyle netleşecek.

Teklif gelecek hafta Meclise gelebilir

Kurtulmuş, parti grup başkanları ve grup başkanvekillerinin kısa süre içinde bir araya gelerek teklifin ayrıntıları üzerinde çalışacağını açıkladı.

Gerekli görülmesi durumunda, Mecliste temsil edilen bütün partilerin katılacağı ortak bir çalışma grubu kurulabileceğini belirten Kurtulmuş, metnin mümkün olan en geniş siyasi mutabakatla hazırlanmasını istediklerini söyledi.

TBMM Başkanı, yasama takvimiyle ilgili beklentisini şöyle açıkladı:

“Ümit ediyorum önümüzdeki hafta Meclis Başkanlığına gelir, komisyona havale edilir. Yetişirse önümüzdeki hafta bunu Meclis müzakere ederek bitirir.”

Kurtulmuş, teklifin Meclis tatile girmeden kabul edilmesini arzu ettiklerini belirtti. Ancak bu takvim kesin bir yasalaşma tarihi değil; siyasi partilerin teklif metninde uzlaşmasına, ilgili komisyonun çalışma süresine ve Genel Kurul gündemine bağlı bir hedef niteliği taşıyor.

Toplumsal bütünleşme de kanunun parçası olacak

Hazırlanacak düzenlemenin yalnızca silahların teslimi ve örgüt mensuplarının hukuki durumuyla sınırlı kalmaması planlanıyor.

Komisyon raporunda, silah ve şiddeti reddeden kişilerin topluma yeniden kazandırılması, kamu düzenine uyumlarının desteklenmesi ve sosyal hayatta yaşamlarını sürdürebilmeleri için ekonomik ve sosyal programların geliştirilmesi öneriliyor. Bununla birlikte kanunun kamu vicdanını gözetmesi, kapsamının yorum yoluyla genişletilemeyecek kadar açık ve anlaşılır olması gerektiği vurgulanıyor.

Kurtulmuş da meselenin yalnızca bir kanun çıkarılması olarak görülmemesi gerektiğini, asıl hedefin silahlı dönemin tamamen kapanması ve siyasi mücadelenin demokratik rekabet içerisinde yürütülmesi olduğunu ifade etti.

Yeni siyasi oluşumla da görüşülebilecek

Kurtulmuş, Özgür Özel’in yeni bir siyasi parti kurması hâlinde bu yapının süreçle ilgili görüşlerini de alabileceğini söyledi.

Milli Dayanışma, Kardeşlik ve Demokrasi Komisyonunun çalışmalarına dönemin CHP yönetiminin güçlü katkı sunduğunu belirten Kurtulmuş, Özel ve CHP Grup Başkanvekili Murat Emir’in süreçte rol aldığını hatırlattı.

“Bu kadar katkıda bulunan bir grup, eğer yeni bir parti kurarsa onların da bu sürece ilişkin görüşlerini almak Meclis Başkanı olarak vazifemdir diye düşünürüm.”

Bu açıklama, teklifin yalnız mevcut parti yönetimleriyle değil, komisyon çalışmalarında yer alan ve daha sonra farklı bir siyasi yapı altında örgütlenebilecek milletvekilleriyle de müzakere edilebileceğini gösteriyor.

Sürecin bundan sonraki aşamasında gözler, siyasi parti gruplarının hazırlayacağı teklif metnine çevrildi. Metnin TBMM’ye sunulmasıyla kimlerin düzenleme kapsamında değerlendirileceği, hangi adli işlemlerin uygulanacağı, izleme mekanizmasının yapısı ve kanunun yürürlük süresi ilk kez somut biçimde ortaya çıkacak.

YerelGundem.com