Akneyi artıran günlük alışkanlıklar: Dermatologdan 10 etkili öneri

Ahmet Taş | Yerel Gündem

İSTANBUL, TÜRKİYE — Yüzü gereğinden fazla yıkamak, sivilceleri sıkmak, terli kıyafetlerle kalmak ve gözenekleri tıkayan ürünler kullanmak, akneye eğilimli ciltlerde yeni lezyonları ve tahrişi artırabiliyor.

Acıbadem Ataşehir Hastanesi Dermatoloji Uzmanı Dr. Ayşenur Şam Sarı, hormonlar ve genetik yatkınlığın yanı sıra yanlış kozmetik kullanımı, stres, beslenme düzeni ve günlük bakım alışkanlıklarının da mevcut aknenin şiddetlenmesinde etkili olabileceğini belirtiyor. Şam Sarı, cildi tamamen kurutmaya çalışmak yerine nazik, düzenli ve cilt tipine uygun bir bakım rutini oluşturulmasını öneriyor.

Akne yalnızca ergenlik döneminde görülmüyor

Akne, kıl folikülleri ve yağ bezlerini etkileyen iltihaplı bir deri hastalığı olarak tanımlanıyor. Foliküllerin yağ ve ölü deri hücreleriyle tıkanması, ciltte doğal olarak bulunan bakteriler ile iltihaplanma süreçleri akne lezyonlarının gelişiminde rol oynuyor.

Siyah ve beyaz noktalar, kızarık sivilceler, iltihaplı kabarıklıklar ve derin nodüller şeklinde görülebilen akne yalnızca yüzde oluşmuyor. Göğüs, sırt, omuz ve boyun bölgesinde de ortaya çıkabiliyor. Ergenlik döneminde daha yaygın görülmekle birlikte yetişkinlerde de devam edebiliyor.

Aknenin temelinde hormonlar, genetik özellikler ve ciltteki biyolojik süreçler yer alıyor. Stres, sert cilt temizliği, bazı kozmetik ürünler, sürtünme, yoğun nem ve sivilceleri sıkmak ise akneyi doğrudan oluşturmaktan çok mevcut tabloyu kötüleştirebiliyor.

1. Yüzü sık yıkamayın, 2. sivilceleri sıkmayın

1. Yüzünüzü gereğinden fazla yıkamayın

Ciltteki yağlanma nedeniyle yüzü gün içinde defalarca yıkamak yararlı gibi görünse de sert temizleyiciler, kese, sünger ve yüz fırçaları cildi tahriş edebiliyor. Tahriş edilen ciltte kızarıklık, yanma ve mevcut sivilcelerde alevlenme görülebiliyor.

Amerikan Dermatoloji Akademisi, akneye eğilimli yüzün sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez, ayrıca yoğun terleme sonrasında nazik bir temizleyiciyle yıkanmasını öneriyor. Temizleyici parmak uçlarıyla uygulanmalı, ılık suyla durulanmalı ve cilt havluyla ovalanmadan kurulanmalı.

Alkol oranı yüksek, aşındırıcı veya ciltte belirgin kuruluk oluşturan ürünlerden kaçınılmalı. Cilt kuruyorsa “non-komedojenik” veya “gözenekleri tıkamaz” ibareli bir nemlendirici kullanılabilir.

2. Sivilcelerinizi sıkmayın

Sivilceleri sıkmak, iltihabın çevredeki dokulara yayılmasına ve iyileşmenin gecikmesine neden olabiliyor. Bu davranış, özellikle derin ve ağrılı lezyonlarda kalıcı iz ve koyu leke riskini artırabiliyor.

Şam Sarı, büyük ve ağrılı sivilcelerin evde iğneyle açılmaması veya tırnakla sıkılmaması gerektiğini belirtiyor. Dermatoloji rehberleri de sivilceyle oynamanın iz ve iltihap sonrası renk değişikliği riskini yükselttiğini bildiriyor.

3. Makyajı temizleyin, 4. güneşten korunun

3. Makyajı cildinizde uzun süre bırakmayın

Bazı fondötenler, kapatıcılar, güneş koruyucular ve yağ bazlı bakım ürünleri gözeneklerin tıkanmasına katkıda bulunabiliyor. Akneye eğilimli kişilerin ambalajında “non-komedojenik”, “oil-free” veya “gözenekleri tıkamaz” ifadeleri bulunan ürünleri tercih etmesi öneriliyor.

Makyaj gün sonunda nazik bir temizleyiciyle çıkarılmalı. Makyaj fırçaları ve süngerleri düzenli olarak yıkanmalı, ürünler başkalarıyla ortak kullanılmamalı. Saç ve cilt bakımında kullanılan çok sayıda ürünü aynı anda değiştirmek de hangi ürünün tahrişe yol açtığını anlamayı zorlaştırabilir.

4. Güneş koruyucusuz dışarı çıkmayın

Yoğun güneş maruziyeti bazı kişilerde mevcut akneyi ve akne sonrasında oluşan koyu lekeleri belirginleştirebiliyor. Ayrıca retinoid gibi bazı akne tedavileri cildin güneşe duyarlılığını artırabiliyor.

Dışarı çıkarken geniş spektrumlu, suya dayanıklı, en az SPF 30 korumaya sahip ve non-komedojenik bir güneş koruyucu kullanılmalı. Ürün, terleme ve yüzme sonrasında veya ambalajındaki kullanım talimatına uygun olarak yenilenmeli.

Yağlı ciltlerde jel, sıvı veya hafif dokulu güneş koruyucular daha rahat kullanılabilir. Ancak ürün seçiminin yalnız kıvamına değil, kişinin cilt tipi ve kullandığı tedavilere göre yapılması gerekiyor.

5. Telefonu temizleyin, 6. terli kalmayın

5. Telefon ekranınızı temiz tutun

Telefon ekranında gün boyunca cilt yağı, makyaj kalıntısı ve çevresel kirler birikebiliyor. Telefonun yanağa uzun süre bastırılması, özellikle terleme ve sürtünmeyle birleştiğinde mevcut sivilceleri tahriş edebilir.

Telefon ekranının üretici talimatına uygun biçimde temizlenmesi, uzun görüşmelerde kulaklık veya hoparlör kullanılması ve telefonun terli cilde bastırılmaması yararlı olabilir. Bununla birlikte telefon ekranı, aknenin tek veya temel nedeni olarak görülmemeli.

6. Terledikten sonra cildinizi temizleyin

Ter tek başına akne oluşturmaz. Ancak terin cilt yağı, dar kıyafet, makyaj, güneş koruyucu ve sürtünmeyle birleşmesi özellikle sırt, omuz ve göğüs bölgesindeki akneleri artırabilir.

Egzersiz sonrasında mümkün olan en kısa sürede duş alınmalı, terli kıyafetler değiştirilmeli ve nefes alabilen kumaşlar tercih edilmeli. Yüzdeki ter, havluyla sertçe silinmemeli; temiz bir havluyla hafifçe alınmalı. Dermatologlar yoğun terleme sonrasında cildin nazikçe temizlenmesini öneriyor.

7. Tekstilleri değiştirin, 8. saç ürünlerine dikkat edin

7. Yastık kılıfı ve yüz havlusunu düzenli değiştirin

Yastık kılıflarında zamanla cilt yağı, ter, saç bakım ürünü kalıntıları ve ölü deri hücreleri birikebiliyor. Bu durum tek başına akne nedeni sayılmasa da ciltle uzun süreli temas ve sürtünmeyle birlikte tahrişi artırabilir.

Şam Sarı, yastık kılıflarının haftada bir veya iki kez değiştirilmesini, yüz havlularının sık yıkanmasını ve havluların ortak kullanılmamasını öneriyor. Yüz kurularken havlu cilde sürtülmemeli.

8. Saç bakım ürünlerini yüzünüzden uzak tutun

Saç yağları, pomatlar, şekillendirici kremler ve yoğun bakım ürünleri özellikle alın, saç çizgisi ve şakaklardaki gözenekleri tıkayabiliyor. Amerikan Dermatoloji Akademisi, akneye eğilimli kişiler için saç ürünlerinde de non-komedojenik seçeneklerin değerlendirilmesini öneriyor.

Saç ürünleri uygulanırken yüzle teması sınırlandırılmalı. Saçların gece boyunca yüze yapışması önlenmeli ve saç çizgisinde ürün birikiyorsa bölge nazikçe temizlenmeli.

9. Beslenmeyi dengeleyin, 10. stres ve uykuyu önemseyin

9. Yüksek glisemik besinleri sınırlandırın

Şekerli içecekler, beyaz unlu ürünler ve bazı ultra işlenmiş besinler kan şekerinin hızla yükselmesine yol açabiliyor. Bazı araştırmalarda düşük glisemik yüklü beslenmenin akne belirtilerinde iyileşmeyle ilişkili olduğu görülürken, bazı çalışmalarda anlamlı fark bulunmadı.

NICE rehberi, mevcut kanıtların akne tedavisi amacıyla herkese özel bir diyet önermek için yeterli olmadığını belirtiyor. Bu nedenle katı ve dengesiz diyetler yerine sebze, lif, tam tahıl ve yeterli protein içeren dengeli beslenme tercih edilmeli; beslenme değişikliği tıbbi tedavinin yerine geçirilmemeli.

10. Stres ve uyku düzenini ihmal etmeyin

Stres ve yetersiz uyku aknenin tek nedeni değil. Bununla birlikte bazı araştırmalar stres düzeyindeki artış ile akne şiddeti arasında bağlantı bulunabileceğini gösteriyor. Aknenin kendisi de kişinin stresini, öz güvenini ve yaşam kalitesini olumsuz etkileyebiliyor.

Düzenli uyku, yürüyüş, egzersiz ve nefes çalışmaları stres yönetimine katkıda bulunabilir. Ancak yaşam tarzı önerileri reçeteli veya reçetesiz akne tedavisinin alternatifi olarak değerlendirilmemeli.

Ne zaman dermatoloji uzmanına başvurulmalı?

Derin ve ağrılı nodüller, hızla yayılan iltihaplı lezyonlar, kalıcı izler veya aylar boyunca düzelmeyen akne durumunda dermatoloji uzmanına başvurulması gerekiyor.

Aknenin sosyal yaşamı, öz güveni veya ruh sağlığını belirgin biçimde etkilemesi de profesyonel destek için önemli bir neden. Tedavinin amacı yalnızca mevcut sivilceleri azaltmak değil, yeni lezyonları ve kalıcı izleri önlemek olarak tanımlanıyor.

Hamilelik, emzirme, düzenli ilaç kullanımı veya hormonal hastalık şüphesi varsa akne ürünleri hekime danışılmadan kullanılmamalı. Bir kişide işe yarayan ürünün başka bir kişide tahrişe yol açabileceği unutulmamalı.

YerelGundem.com