Fidan’dan ‘KAAN’ mesajı: “Yaptırım sürerse motoru başka yerden alırız”

YEREL GÜNDEM / ANKARA, TÜRKİYE

TRT yayınında net çıkış: “Engelleri kaldırmak benim görevim”

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Türkiye’nin “milli muharip savaş uçağı” KAAN programına ilişkin TRT’de soruları yanıtlarken, tedarik ve lisans süreçlerinde yaşanan kısıtlamalara dikkat çekti. “Türkiye’ye uygulanan açık ve örtülü engellemeler var. Bu yaptırımları kaldırmak benim görevim” diyen Fidan, ilgili kurumların talebi doğrultusunda diplomatik girişimlerin sürdüğünü vurguladı.

“Mantıklı izah gelmezse alternatif ararız”

Programda “KAAN” özelinde motor ve kritik alt sistemler gündeme gelirken Fidan, stratejik kalemlerde dışa bağımlılığı azaltmanın “ulusal güvenlik önceliği” olduğunun altını çizdi. “Karşı taraf bana mantıklı bir izah getiremezse benim milli güvenliğim bunu başka yerden almayı gerektirir. Bunlar yüksek devlet konularıdır” ifadesiyle, tedarikte çok kanallı bir yaklaşımın kapısını araladı. Mesaj, yaptırım ve lisans kısıtlamaları devam ederse Ankara’nın alternatif kaynaklara yönelebileceği şeklinde yorumlandı.

New York’ta işaret fişeği: F-35/KAAN motor lisansları tartışması

Bakan Fidan’ın daha önce New York’taki Türkevi’nde yaptığı açıklamalarda, “Almayı beklediğimiz F-35 ve KAAN’ın motorları var. ABD Kongresi’nde bekletiliyor ve lisansları durmuş durumda” sözleri dikkat çekmişti. Fidan, lisans dosyalarının harekete geçmesinin hem mevcut uçak programları hem de KAAN’ın seri üretim takvimi için kritik olduğunu belirtmiş; ABD ile ilişkilerdeki sınırlamaların Türkiye’yi “uluslararası sistemde farklı arayışlara” ittiğini söylemişti.

İktidar cephesinde iç polemik: “90 motor” iddiası ve yalanlamalar

Fidan’ın çıkışlarının ardından kamuoyunda motor tedariki üzerine yoğun bir tartışma yaşandı. Medyada, “TSK envanterine girecek 45 KAAN için 90 motor” anlaşmasına dair iddialar gündem olurken, bu bilgiye ilişkin saray ve Savunma Sanayii Başkanlığı kanadından yalanlama geldiği hatırlatıldı. Tartışma, KAAN’ın ilk beş prototipinde kullanılan motorlardan, seri üretimdeki çözüm ortaklıklarına ve yerli güç grubunun devreye giriş takvimine kadar pek çok başlıkta soru işaretlerini artırdı.

Bölgesel vizyon: “İstikrar paktı” önerisi

Fidan, yayın sırasında yalnızca savunma tedariki değil, Türkiye’nin güvenlik mimarisine dair yaklaşımını da anlattı. “Orta Doğu” yerine “bölgemiz” kavramını tercih eden Fidan, “Bölgesel bir istikrar paktına, platformuna, anlaşmasına ihtiyacımız var” diyerek, önceliğin ülkeler arasında güven tesis etmek olduğunu söyledi. “Caydırıcılık ikinci amaç” vurgusuyla, dış müdahalelere zemin oluşturan güvensizlik ikliminin ortadan kaldırılmasının hedeflendiğini belirtti ve bu yaklaşımın “Cumhurbaşkanı’nın öncülüğünde” ilerlediğini ifade etti.

Ne anlama geliyor?

Diplomasi ve savunma sanayi arasında eşgüdüm arayan mesaj seti, Ankara’nın KAAN’ın takvimini riske atacak dış kısıtlamalara karşı esneklik payını büyüttüğünü gösteriyor. Alternatif tedarik ihtimali, kısa vadede geçiş çözümlerini; orta-uzun vadede ise yerli motor geliştirme programının hızlandırılmasını gündeme getiriyor. Bu süreçte:

• Lisans ve ihracat izni dosyalarının seyrine göre üretim planlaması güncellenebilir.

  
  

• Prototip–ön seri–seri üretim aşamalarında karma (yabancı/yerli) konfigürasyonlar gündeme gelebilir.

• Diplomatik müzakere kanalları ile sanayi-teknoekonomi araçları eşzamanlı işletilecek; tedarik zinciri güvenliği kritik başlık olmaya devam edecek.

Son tablo: Yüksek devlet meselesi, yüksek şeffaflık beklentisi

Fidan’ın “yüksek devlet konuları” vurgusu, karar süreçlerinin güvenlik hassasiyetleri gereği sınırlı kamu bilgisiyle yürütüldüğüne işaret ediyor. Bununla birlikte, kamuoyundaki çelişik beyan ve iddialar, program yönetiminde şeffaflık beklentisini de artırıyor. KAAN’ın yerlileşme oranı, motor takvimi, ihracat lisansları ve tedarik ortaklıkları gibi başlıklarda netleşecek her adım, hem savunma ekosistemi hem de Türkiye’nin uluslararası konumlandırması açısından belirleyici olacak.

www.yerelgundem.com