Rus medyası YENİ Parti’yi muhalefeti yeniden kuran hamle olarak gördü

AHMET TAŞ | YEREL GÜNDEM

ANKARA, TÜRKİYE — Rus basınındaki yorumlarda, Özgür Özel ve beraberindeki 90 milletvekilinin CHP’den ayrılarak YENİ Parti’yi kurması, muhalefetin siyasi modelini yeniden şekillendirmeye yönelik stratejik bir hamle olarak değerlendirildi.

Yayınlarda yeni oluşumun Özel’e hukuki ve siyasi engeller karşısında alternatif bir platform sağlayabileceği belirtilirken, muhalefetteki bölünmenin kısa vadede Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile AK Parti’ye avantaj oluşturabileceği görüşü de öne çıktı.

Rus basınında iki temel değerlendirme öne çıktı

Rus medyasındaki haber ve analizlerde YENİ Parti’nin kuruluşu genel olarak iki farklı çerçevede ele alındı. İlk yaklaşım, yeni partiyi Özgür Özel’in siyasi varlığını korumasını sağlayacak ve muhalefeti daha geniş bir seçmen kitlesine açabilecek stratejik bir yapılanma olarak değerlendirdi.

İkinci yaklaşım ise CHP’nin bölünmesine odaklandı. Bu yorumlarda, aynı seçmen tabanına seslenen iki ayrı partinin ortaya çıkmasının muhalefetin seçim gücünü zayıflatabileceği ve iktidarın elini rahatlatabileceği savunuldu.

Medya Günlüğü yazarı Fuad Safarov’un derlediği değerlendirmeye göre Rusça yayınlarda, YENİ Parti’nin başarısının yalnızca milletvekili sayısına değil; seçmenlerin, belediye başkanlarının ve yerel parti örgütlerinin yeni yapıya ne ölçüde destek vereceğine bağlı olduğu görüşü dile getirildi.

Bu nedenle “Rus medyasının ortak görüşü” şeklinde tek bir sonuçtan söz etmek mümkün değil. Yayınlar yeni oluşumun önemli bir siyasi hamle olduğu konusunda büyük ölçüde birleşirken, bunun muhalefeti güçlendirip güçlendirmeyeceği konusunda farklı değerlendirmelere yer verdi.

Prohorov: Muhalefetin modelini yeniden kurma girişimi

Siyaset uzmanı Konstantin Prohorov, Rusça yayın yapan Vestnik Kavkaza’daki analizinde YENİ Parti’nin kurulmasını yalnızca CHP içindeki kişisel veya örgütsel bir anlaşmazlığın sonucu olarak değerlendirmedi.

Prohorov’a göre gelişme, Türkiye’de muhalefetin siyaset yapma biçimini yeniden kurma arayışının bir parçası. Analizde Kemal Kılıçdaroğlu’nun temsil ettiği geleneksel parti yönetimi ile Özgür Özel’in kitlesel mobilizasyona ve daha aktif sokak siyasetine dayanan çizgisi arasındaki farklılığa dikkat çekildi.

“CHP içinde yaşanan ayrışma, muhalefetin siyasi modelini yeniden kurma çabası.”

Prohorov, Özel’in 2024 yerel seçimlerinde CHP’nin elde ettiği başarının ardından Erdoğan karşısındaki en görünür muhalif aktörlerden biri hâline geldiğini belirtti. Ancak Ekrem İmamoğlu’nun tutuklanması ve CHP’nin 2023 kurultayına ilişkin mahkeme süreci sonrasında parti içindeki mücadelenin sertleştiğini kaydetti.

Özel’in genel başkan seçildiği 2023 kurultayının sonucu Mayıs 2026’da mahkeme tarafından iptal edilmiş, Kemal Kılıçdaroğlu yeniden CHP yönetimine getirilmişti. Özel ve destekçileri kararı siyasi müdahale olarak nitelendirirken hükümet, yargının bağımsız olduğunu savundu.

YENİ Parti “yedek siyasi platform” olarak görüldü

Vestnik Kavkaza’daki değerlendirmede YENİ Parti’nin, Özel’in CHP’deki hukuki mücadelesinin sonucundan bağımsız olarak siyaset yapmaya devam etmesini sağlayabilecek bir platform olduğu belirtildi.

Prohorov, Türkiye’de siyasi partilerin kapatılma, yönetimlerinin değiştirilmesi veya seçimlere katılmalarının engellenmesi ihtimaline karşı alternatif örgütlerin daha önce de kullanıldığını hatırlattı. YENİ Parti’nin bu bakımdan yalnızca yeni bir siyasi marka değil, muhalefetin parlamentodaki varlığını koruma aracı olarak da görülebileceğini ifade etti.

Reuters’ın aktardığına göre Özel ve 90 milletvekili, 24 Temmuz’da kuruluş belgelerini İçişleri Bakanlığına sundu. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kayıtlarında YENİ Parti aynı gün faal siyasi partiler arasında yer aldı.

Özel, yeni yapının yalnızca geleneksel sosyal demokrat veya CHP seçmenine hitap etmeyeceğini; Cumhuriyet ve Atatürk değerleriyle sorunu bulunmayan daha geniş kesimleri aynı siyasi çatı altında toplamayı amaçladığını açıkladı. Rusça yayınlar bu söylemi, merkez seçmene ulaşmaya yönelik bir genişleme girişimi olarak yorumladı.

Vedomosti örgütsel güce ve belediye başkanlarına odaklandı

Rusya’nın ekonomi ve siyaset gazetelerinden Vedomosti, gelişmeyi “Kemalistlerden ayrılan Yeni Parti, Türkiye’de ana muhalefeti geride bıraktı” çerçevesiyle haberleştirdi.

Gazete, yeni partinin yalnızca Meclisteki milletvekili grubuyla değil, CHP’de görev yapmış belediye başkanlarını ve eski milletvekillerini kendi bünyesine çekme çabasıyla da değerlendirilmesi gerektiğini yazdı. Vedomosti, Türk basınındaki haberlere dayanarak çok sayıda yerel yöneticinin geçiş ihtimalini değerlendirdiğini aktardı; ancak bu sayıların tamamı ilgili kişiler veya YENİ Parti tarafından topluca doğrulanmış değil.

Haberde, YENİ Parti’nin erken seçim ihtimaline karşı yerel teşkilatlarını hızla kurmak zorunda olduğu değerlendirmesine de yer verildi. Rus uzman Alina Vernigora, yeni bir partinin seçimlere hazırlanabilmesi için yeterli sayıda ilde örgütlenmesinin zaman alacağını ve sürecin çeşitli idari güçlüklerle karşılaşabileceğini söyledi.

Bu değerlendirme, yeni partinin parlamentoda güçlü bir başlangıç yapmasının tek başına yeterli olmayacağına işaret ediyor. Seçim başarısı için il ve ilçe örgütleri, belediyeler, finansman, aday belirleme süreci ve sandık güvenliği gibi alanlarda işleyen bir parti yapısının kurulması gerekiyor.

Meclis aritmetiği nasıl değişti?

Özgür Özel ile birlikte CHP’den ayrılan 90 milletvekili, YENİ Parti’ye toplam 91 sandalye kazandırdı. Böylece parti, 600 sandalyeli TBMM’de 277 milletvekili bulunan AK Parti’nin ardından ikinci büyük siyasi grup ve en büyük muhalefet grubu konumuna geldi.

Ayrılıklar öncesinde 135 milletvekiline sahip olan CHP’de 44 milletvekili kaldı. Bu tablo, YENİ Parti’ye Meclis çalışmaları, grup toplantıları, komisyon temsili ve yasama faaliyetleri bakımından önemli bir görünürlük sağladı.

Bununla birlikte parlamento grubu ile seçmen desteği aynı anlama gelmiyor. Milletvekillerinin önemli bölümünün yeni partiye geçmesi, CHP seçmenlerinin de aynı ölçüde Özel’in arkasından gideceğini garanti etmiyor.

Rus yayınlarında bu nedenle YENİ Parti’nin önündeki temel sınavın, milletvekili transferleriyle oluşan parlamenter gücü kalıcı seçmen desteğine dönüştürmek olduğu vurgulandı.

Muhalefetteki bölünme Erdoğan’a avantaj sağlar mı?

Vestnik Kavkaza ve Reuters’ın analizlerinde, YENİ Parti’nin güçlü bir muhalefet alternatifi oluşturabileceği ancak CHP ile aynı seçmen tabanı için rekabete girmesinin kısa vadede Erdoğan’a avantaj sağlayabileceği değerlendirmesi yer aldı.

Bu yorum bir seçim sonucu veya kesinleşmiş siyasi gerçek değil, mevcut bölünmenin muhtemel etkilerine ilişkin bir değerlendirme niteliğinde. Etkinin yönü, CHP ile YENİ Parti arasındaki ilişkinin rekabete mi yoksa seçim iş birliğine mi dönüşeceğine bağlı olacak.

Özel, yeni partinin tutuklu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun cumhurbaşkanı adaylığını desteklemeyi sürdüreceğini açıkladı. Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş’ın da gelecekteki siyasi karar süreçlerine dâhil edilmesi planlanıyor.

Bu tutum, YENİ Parti’nin CHP’den tamamen kopuk bir muhalefet hattı kurmak yerine, İmamoğlu merkezli daha geniş bir ittifakı sürdürmeye çalışabileceğini gösteriyor. Bu, mevcut açıklamalardan hareketle yapılan bir değerlendirmedir.

Belirleyici unsur seçmen desteği olacak

Rus medyasındaki analizlerin ortaklaştığı temel nokta, YENİ Parti’nin geleceğinin kuruluş anındaki milletvekili sayısından çok, seçmenlerin yeni siyasi markaya göstereceği güvenle belirleneceği oldu.

Özel ve ekibi bir taraftan CHP’nin tarihsel Cumhuriyetçi ve laik tabanını korumaya, diğer taraftan merkeze ve farklı muhalif kesimlere ulaşmaya çalışıyor. Ancak CHP’nin Atatürk tarafından kurulmuş köklü bir parti olması, seçmen bağlılığının bütünüyle yeni oluşuma taşınmasını zorlaştırabilir.

YENİ Parti’nin önündeki diğer sınavlar, yerel teşkilatların kurulması, belediye başkanlarının tercihi, parti programının seçmene anlatılması ve CHP ile yürütülecek ilişkinin niteliği olacak.

Rus basınının genel yaklaşımı, yeni oluşumu Türk muhalefetinin geleceğini etkileyebilecek önemli bir hamle olarak görmekle birlikte sonucunu kesin kabul etmiyor. Partinin muhalefeti yeniden birleştiren bir merkeze mi dönüşeceği, yoksa mevcut bölünmeyi daha da derinleştirip iktidarın işini mi kolaylaştıracağı önümüzdeki dönemde ortaya çıkacak.

YerelGundem.com