Ukrayna savaşta inisiyatifi alıyor mu? Cephede kırılma tartışması

Ahmet Taş | Yerel Gündem
KİEV, UKRAYNA — Ukrayna’da savaşın seyrine ilişkin yeni veriler, Rusya’nın cephedeki ilerleyişinin ciddi biçimde yavaşladığını ve Kyiv’in bazı bölgelerde inisiyatif kazandığını gösteriyor.

BBC Україна’nın analizine göre Batılı siyasetçiler, askeri gözlemciler ve medya kuruluşları, 2023’ten bu yana ilk kez savaşta “kırılma anı” ihtimalini daha yüksek sesle tartışıyor. Ukrayna yönetimi ise Rusya’nın çok sayıda cephede sonuç alamadığını, Ukrayna ordusunun bazı hatlarda karşı hamlelerle başarı elde ettiğini ve özellikle lojistik hedeflere yönelik saldırıların savaşın karakterini değiştirdiğini savunuyor.

Zelenskiy: Rusya bazı yönlerde inisiyatifi kaybetti

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 16 Haziran’da yaptığı açıklamada cephedeki durumun değiştiğini söyledi. Zelenskiy’ye göre Rus ordusu bazı yönlerde inisiyatifi kaybetti ve artık geniş cephe hattında aynı anda sonuç alabilen bir saldırı temposu kuramıyor.

Ukrayna lideri, Rusya’nın bu yıl 12 ayrı yönde saldırı denediğini ancak bu girişimlerin beklenen sonucu vermediğini belirtti. Zelenskiy’ye göre Moskova şu anda yalnızca 2-3 öncelikli hatta yoğunlaşabiliyor ve buralarda da çok yavaş ilerliyor.

Buna karşılık Ukrayna Genelkurmayı daha temkinli bir dil kullanıyor. Ukrayna Silahlı Kuvvetleri Başkomutanı Oleksandr Sırskiy, Ukrayna ordusunun stratejik inisiyatifi “ele geçirmesi gerektiğini” belirterek sürecin tamamlanmış değil, devam eden bir aşama olduğunu ima etti.

Rus ilerleyişi belirgin şekilde yavaşladı

Cephedeki en dikkat çekici veri, Rus ordusunun son aylardaki ilerleme hızında görülen düşüş. DeepState verilerine göre mayıs ayı, Rusya’nın Ekim 2023’ten bu yana Ukrayna topraklarında en düşük ilerleme kaydettiği dönemlerden biri oldu.

Rus güçlerinin mayıs ayında yalnızca 14 km² Ukrayna toprağını işgal ettiği bildirildi. Bu rakam, 2025 boyunca Rusya’nın yaklaşık 4.300 km² alanı kontrolüne aldığı tabloyla kıyaslandığında ciddi bir yavaşlamaya işaret ediyor.

Ukrayna tarafına göre aynı dönemde Ukrayna ordusu bazı bölgelerde kaybettiğinden daha fazla alanı geri aldı. Sırskiy, mayıs ayında Ukrayna birliklerinin kaybettiklerinden 100 km² daha fazla alanı özgürleştirdiğini, yıl başından bu yana ise toplam 600 km² alanın geri alındığını söyledi.

Cephede tablo tamamen Ukrayna lehine değil

Buna rağmen savaşta kesin bir kırılmadan söz etmek için erken görünüyor. Rusya’nın bazı yönlerde zorlandığı ve saldırı kalitesinin düştüğü belirtilse de cephe hattı hâlâ son derece hareketli.

Özellikle Pokrovsk, Gulyaypole ve Konstantinivka çevresi Rus ordusunun baskısını sürdürdüğü kritik bölgeler arasında gösteriliyor. Ukraynalı komutanlar, bazı noktalarda Rus saldırılarının sayısı azalsa bile ateş yoğunluğunun ve baskının devam ettiğini vurguluyor.

Bu nedenle askeri değerlendirmelerde “stratejik kırılma” yerine “savaşın karakterinde değişim” ifadesi öne çıkıyor. Dron teknolojisi, uzun menzilli saldırılar, lojistik hatların hedef alınması ve küçük piyade gruplarıyla yapılan sızmalar cephedeki mücadeleyi daha karmaşık hale getiriyor.

Konstantinivka en riskli cephelerden biri

BBC Україна’nın analizinde Konstantinivka, cephedeki en zor bölgelerden biri olarak öne çıkıyor. Rus güçlerinin kentin güney, doğu ve batı çevresine yaklaştığı; bazı küçük grupların şehir dokusuna sızdığı belirtiliyor.

DeepState, mevcut koşullarda Konstantinivka’nın düşme riskinin ciddi olduğunu değerlendiriyor. Kentin önemi, Slovyansk-Kramatorsk hattına açılan bir kapı olarak görülmesinden kaynaklanıyor. Eğer Konstantinivka düşerse, sıradaki baskı noktalarının Drujkivka ve ardından Kramatorsk olabileceği değerlendiriliyor.

Ukrayna tarafındaki bazı kaynaklar ise bu bölgedeki zorluğun yalnızca Rus ordusunun gücünden değil, Ukrayna komuta yapısındaki bazı planlama sorunlarından da kaynaklandığını savunuyor. Buna rağmen Ukraynalı komutanlar, Rus birliklerinin başarısının kısa vadede sınırlanabileceğini ve cephedeki baskının birkaç ay içinde durdurulabileceğini öne sürüyor.

Ukrayna’nın yeni avantajı: Lojistiğe saldırılar

Savaşın seyrini etkileyen en önemli başlıklardan biri, Ukrayna’nın Rus lojistik hatlarına yönelik saldırıları oldu. Kyiv, özellikle orta menzilli ve uzun menzilli dronlarla Rus ordusunun cephe gerisindeki yakıt, mühimmat, ulaşım ve ikmal hatlarını hedef alıyor.

Bu saldırılar Kırım’da daha görünür hale geldi. Ukrayna birlikleri, Rusya’nın Kırım’a ve güney cephelerine uzanan kara yollarında askeri araçları, yakıt tankerlerini ve lojistik unsurları hedef alıyor.

Özellikle Taganrog’dan Mariupol, Berdyansk ve Melitopol üzerinden Kırım’a uzanan güzergâh ile Kırım Köprüsü’nden Simferopol ve Sivastopol yönüne giden hatlar askeri açıdan kritik kabul ediliyor. Ukrayna’nın bu güzergâhlarda baskı kurması, Rusya’nın güney cephesindeki ikmal kabiliyetini zorlayabilir.

Kırım’ın askeri rolü değişiyor

Kırım, savaşın ilk döneminde Rusya için güney cephesine yönelik ana lojistik merkezlerden biriydi. Ancak Ukrayna’nın deniz, hava savunma ve lojistik hedeflere yönelik saldırıları bu rolü zayıflattı.

Karadeniz Filosu’nun önemli kısmının daha güvenli limanlara çekilmesi, Kırım Köprüsü’nün sınırlı kullanılması ve kara ikmal hatlarının Ukrayna dronlarının hedefi haline gelmesi Rusya açısından ciddi sorunlar doğuruyor.

Bugün Kırım yalnızca bir ikmal merkezi değil, aynı zamanda sürekli korunması ve beslenmesi gereken büyük bir askeri üs haline gelmiş durumda. Bu da Rusya’nın kaynaklarını daha fazla zorlamasına neden oluyor.

Ancak uzmanlara göre Kırım’daki lojistik baskının cephede hemen sonuç üretmesini beklemek gerçekçi değil. Bu tür operasyonlar daha çok Rus ordusunun hareket kabiliyetini azaltır, ikmal maliyetini artırır ve gelecekteki Ukrayna hamleleri için zemin hazırlar.

Kırılma için zaman ve sürdürülebilirlik gerekiyor

Mevcut tablo Ukrayna açısından önemli bir fırsata işaret ediyor. Rus ilerleyişi yavaşladı, saldırı kalitesi düştü, Ukrayna bazı bölgelerde alan geri aldı ve Rus lojistiği daha yoğun hedef alınmaya başladı.

Ancak bu göstergeler tek başına savaşta kesin bir kırılma anlamına gelmiyor. Rusya hâlâ cepheye asker, mühimmat ve hava saldırı kapasitesi sürebiliyor. Ayrıca Moskova da Ukrayna’nın demiryolu, enerji, askeri üretim ve lojistik altyapısını hedef alarak karşı baskı kurmaya çalışıyor.

Bu nedenle önümüzdeki 3-4 ay kritik görülüyor. Ukrayna’nın teknolojik üstünlüğünü artırması, Rusya’nın adaptasyon kabiliyetini sınırlaması ve lojistik baskıyı cephede somut kazanıma dönüştürmesi halinde savaşta gerçek bir stratejik kırılmadan söz edilebilir.

Şimdilik en doğru değerlendirme şu olabilir: Ukrayna cephede daha güçlü bir fırsat penceresi yakaladı, Rus ordusunun ilerleyişini belirgin biçimde yavaşlattı; ancak savaşın kaderini değiştirecek kalıcı kırılma henüz kesinleşmiş değil.

www.yerelgundem.com