Sırbistan seçimleri: Öğrenci Listesi 140 sandalye kazandı, Vucic yenildi

Ahmet Taş | Yerel Gündem

BELGRAD, SIRBİSTAN — Sırbistan’da 25 Ekim’de yapılan erken parlamento seçimlerinde Öğrenci Listesi, seçim komisyonunun ön verilerine göre 140 sandalye kazandı; eski Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, kendi ittifakının yenilgisini kabul etti.

Sonuçların kesinleşmesi halinde öğrenci hareketinin desteklediği adaylar, 250 sandalyeli parlamentoda hükümet kurmak için gereken 126 sandalyelik çoğunluğu aşmış olacak. Seçim, Novi Sad’daki tren garı faciasından sonra başlayan ve yaklaşık iki yıl boyunca ülke geneline yayılan protestoların ardından yapıldı.

Seçim komisyonunun ön sonuçları ne gösteriyor?

Sırbistan Seçim Komisyonu’nun açıkladığı ön sonuçlara göre, 26 Ekim saat 20.00 itibarıyla işlenen 8.187 sandıkta Öğrenci Listesi 2 milyon 267 bin 615 oy aldı. Bu, oyların %52,71’ine ve mevcut hesaplamayla 140 milletvekilliğine karşılık geliyor.

“Aleksandar Vucic – Birleşik Sırbistan” listesi ise 1 milyon 685 bin 22 oyla %39,17’ye ve 104 sandalyeye ulaştı. Komisyonun ön dağılımında ulusal azınlıkları temsil eden dört listeye toplam altı sandalye ayrılıyor.

Komisyon Başkanı Vladimir Dimitrijević’in paylaştığı verilere göre, işlenen sandıklarda 4 milyon 301 bin 985 seçmen oy kullandı. Bunların 4 milyon 246 bin 513’ü geçerli sayıldı. Oy sayımı ve itiraz süreçleri tamamlanmadan sandalye dağılımı kesin sonuç olarak değerlendirilmiyor.

Vucic seçim gecesi yenilgiyi kabul etti

Sırp İlerleme Partisi lideri Vucic, sandıklar kapandıktan sonra yaptığı açıklamada, ellerindeki örneklemenin yenilgiyi gösterdiğini söyledi. Euronews’in aktardığı seçim gecesi açıklamasında Öğrenci Listesi’nin 135 ila 140, kendi ittifakının ise yaklaşık 105 sandalye kazanacağını tahmin etmişti.

Bu rakamlar, sandıkların tamamı işlenmeden önce Vucic’in ekibince yapılan hesaplamalardı. Seçim Komisyonu’nun bir gün sonra yayımladığı ön tabloda iki büyük listenin sandalye sayıları sırasıyla 140 ve 104 olarak yer aldı. Dolayısıyla seçim gecesi tahmini ile daha sonra açıklanan ön sonuç birbirine karıştırılmamalı.

Vucic’in açıklaması, 2012’den bu yana ülke siyasetinde belirleyici olan Sırp İlerleme Partisi açısından ağır bir yenilginin kabulü anlamına geliyor. Bununla birlikte iktidar devri, seçim sonucunun kesinleşmesi ve yeni parlamentonun hükümet oluşturma süreciyle tamamlanacak.

Öğrenci protestoları nasıl başladı?

Hareketin çıkış noktası, 1 Kasım 2024’te Novi Sad tren garında giriş saçağının çökmesi ve 16 kişinin yaşamını yitirmesiydi. Facianın ardından öğrenciler, yapım ve denetim süreçlerine ilişkin belgelerin açıklanmasını ve sorumluların hesap vermesini istedi.

Gösteriler zamanla farklı kentlere yayıldı. Protestocular, tren garı faciasının yanı sıra kamu kurumlarının işleyişi, yolsuzluk iddiaları ve hesap verebilirlik konularını gündeme taşıdı. İktidar ise protesto hareketinin siyasi hedeflerini eleştirdi.

Yaklaşık iki yıl süren eylemlerin ardından öğrencilerin desteklediği adaylar seçim yarışına girdi. Böylece sokakta örgütlenen hareket, ilk kez ülke çapındaki bir parlamento seçiminde çoğunluk elde etme olanağına kavuştu.

Öğrenci Listesi nasıl bir siyasi yapı?

Öğrenci Listesi, geleneksel bir partinin tek lider etrafında kurduğu seçim kampanyasından farklı bir örgütlenmeyle ortaya çıktı. Sırbistan Seçim Komisyonu, “Öğrenci Listesi – Öğrenciler Kazanıyor” adlı aday listesini eylül ayında seçimlere katılmak üzere onayladı.

Listede öğrenci hareketinin desteklediği farklı mesleklerden adaylar bulunuyor. Euronews’in haberine göre hareket, üniversite çevrelerinin dışına çıkarak yerleşik muhalefet partilerine mesafeli duran seçmenlere de ulaşmayı başardı. Sandık sonucu, bu desteğin ülke çapında çoğunluğa dönüşebildiğini gösteriyor.

Ancak listeyi destekleyen grupların yeni parlamentoda nasıl karar alacağı, başbakanlık için kimi önereceği ve ortak bir hükümet programını nasıl oluşturacağı henüz açıklığa kavuşmadı. Çoğunluğu elde etmek, bu soruların yanıtını kendiliğinden vermiyor.

Yeni yönetimin önündeki başlıklar

Öğrenci hareketi, protestolar boyunca hesap verebilirlik ve kamu kurumlarının bağımsızlığı taleplerini öne çıkardı. Hükümet kurması halinde bu talepleri yasal düzenlemelere ve uygulanabilir politikalara dönüştürmesi beklenecek.

Ekonomi ve kamu maliyesi de yeni yönetimin gündeminde olacak. Bunun yanında Sırbistan’ın Avrupa Birliği üyelik süreci, Kosova ile ilişkileri ve Rusya ile Çin’e yönelik dış politikası konusunda kararlar alınması gerekecek. Öğrenci Listesi’nin bu alanlarda nasıl bir ortak tutum belirleyeceği henüz net değil.

Seçim sonucu, mevcut yönetim çizgisine karşı güçlü bir seçmen desteğini ortaya koyuyor. Yeni dönemin yönünü ise yalnızca sandıktaki çoğunluk değil, kurulacak hükümetin bileşimi ve açıklayacağı program belirleyecek.

Bundan sonra ne olacak?

Seçim Komisyonu’nun kesin sonuçları ilan etmesiyle milletvekili dağılımı netleşecek. Ardından parlamentonun oluşması ve hükümet kurma görüşmeleri izlenecek. Öğrenci Listesi’nin ön sonuçlarda ulaştığı 140 sandalye, mevcut dağılım korunursa tek başına çoğunluk için yeterli.

Vucic’in ittifakının muhalefette nasıl konumlanacağı da yeni parlamentonun önemli sorularından biri. Seçim gecesi yaptığı yenilgi açıklaması sonucu kabul ettiğini gösterse de Sırp İlerleme Partisi ülke siyasetindeki etkisini sürdürmeye çalışacak.

Sırbistan’da seçmenlerin verdiği karar, yaklaşık iki yıllık protesto hareketini parlamentonun en büyük gücüne taşıdı. Kesin sonuçların ardından gözler, bu hareketin hükümet kurup kuramayacağına ve ilan ettiği değişim taleplerini nasıl uygulayacağına çevrilecek.

YerelGundem.com