Ay'ın çevresini dolaşan Artemis II mürettebatı Dünya'ya döndü

Ahmet Taş | Yerel Gündem

HOUSTON / ABD — İnsanlığı Dünya'dan en uzağa götüren ve Ay yörüngesinde gerçekleştirilen tarihi Artemis II görevi, dört astronotu taşıyan Orion kapsülünün Pasifik Okyanusu'na güvenli bir şekilde inmesiyle başarıyla tamamlandı.

BBC Dünya Servisi'nin aktardığı bilgilere göre, "Integrity" adını taşıyan uzay aracı, ABD Doğu Saati ile 10 Nisan Cuma günü saat 20.07 civarında (Türkiye Saati ile 11 Nisan 03.07) Kaliforniya eyaletindeki San Diego açıklarında suya iniş yaptı. Dokuz gün, bir saat ve 32 dakika süren bu çetin yolculuğun ardından astronotların sağlık durumlarının çok iyi olduğu ve NASA'nın operasyonu "tam anlamıyla örnek bir iniş" olarak nitelendirdiği bildirildi.

"Atmosferden ateş topunun içinde geçmek etkileyiciydi"

Okyanusa inen kapsülün stabilitesini sağlamak amacıyla beş adet hava yastığı devreye girdi ve kapı açılmadan önce aracın soğuması beklendi. Görevin en riskli aşamalarından biri olan atmosfere giriş ve iniş süreci, teknik bir aksaklık yaşanmadan atlatıldı.

Artemis II pilotu Victor Glover, uzaydan basına yaptığı açıklamada duygularını şu sözlerle ifade etti:

"Bu göreve atandığımız 3 Nisan 2023'ten beri aslında Dünya'ya yeniden dönüş üzerine düşünüyorum. Yaşadıklarımı henüz tam olarak sindiremedim. Atmosferden bir ateş topunun içinde geçmek de başlı başına çok etkileyici."

Dünya'ya dönüşün dakika dakika anatomisi

Artemis II mürettebatının Dünya'ya dönüş yolculuğu, saniyelerin bile kritik önem taşıdığı bir mühendislik harikası olarak kayıtlara geçti:

• TSİ 02.33: Orion kapsülü, onu Ay'ın etrafında yönlendiren servis modülünden ayrıldı.

  
  

• TSİ 02.53: Kapsül, saatte ses hızının 35 katına ulaşarak Dünya atmosferine giriş yaptı. Sürtünme kaynaklı plazma birikimi nedeniyle beklenen altı dakikalık iletişim kesintisi yaşandı.

• TSİ 03.03: Aracı dengelemek ve yavaşlatmak için 7.132 metre irtifada ilk fren paraşütleri açıldı.

• TSİ 03.04: Üç ana paraşüt devreye girerek Orion'un hızını saniyede 61 metrenin altına düşürdü.

• TSİ 03.07: Planlanan zamanda ve hedef noktanın sadece bir mil yakınına Pasifik Okyanusu'na başarılı bir suya iniş gerçekleştirildi.

• TSİ 03.56: Astronotlar, şişme botlarla USS John P. Murtha gemisine alınarak ilk tıbbi kontrollerden geçirildi.

Astronotların sağlık durumu ve kas kaybı riski

Gemiye alınan astronotlar, askeri ve sivil sağlık ekiplerinin ilk müdahalesinin ardından helikopterle karaya, oradan da uçakla NASA'nın Houston'daki Johnson Uzay Merkezi'ne nakledildi.

Yerçekimsiz ortamda geçirilen dokuz gün, insan bedeni üzerinde ciddi fizyolojik etkiler yaratıyor. Uzmanlar, uzayda kas ve kemik kütlesinin hızla azaldığını, özellikle sırt, boyun ve baldır kaslarının duruşu korumakta zorlandığını belirtiyor. Astronotlar katı egzersiz programları uygulasalar da, iki haftalık bir görevde kas kütlesinde yüzde 20'ye varan kayıplar yaşanabildiği biliniyor.

Ateşten bir kalkan: 2700 derecelik sınav

İnişin başarısı, büyük ölçüde Orion'un ısı kalkanına dayanıyordu. Atmosfere saatte 40 bin kilometreden fazla bir hızla giren uzay aracı, sürtünme nedeniyle yaklaşık 2.700 santigrat derece sıcaklığa—Güneş'in yüzey sıcaklığının neredeyse yarısına—maruz kaldı.

İlk insansız Artemis görevinde ısı kalkanının hasar görmesi endişe yaratmış olsa da, mühendislerin atmosfere giriş açısını titizlikle ayarlayarak bu sorunu aştıkları görüldü. Avustralya'daki Queensland Üniversitesi Hipersonik Araştırmalar Merkezi'nden Dr. Chris James, bu manevrayı "son 50 yılda insanların Dünya'ya yaptığı en hızlı atmosfer girişi" olarak değerlendirdi.

www.yerelgundem.com