Zelenskiy: “Cephe Hatlarında Dondurma İyi Bir Uzlaşma”

GÜNCEL / BRÜKSEL, BELÇİKA

“Ateşkes bir planın başlangıcı”

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, mevcut cephe hatlarında çatışmaların dondurulmasının “iyi bir uzlaşma” olabileceğini söyleyerek ateşkesi, geniş kapsamlı bir anlaşmanın ilk adımı olarak gördüğünü vurguladı. Zelenskiy, bu yaklaşımı Washington ve Avrupa başkentleriyle istişare halinde sürdürdüklerini, asıl hedefin “tam ölçekli işgalin sonlanması ve güvenlik garantileriyle desteklenen bir siyasi süreç” olduğunu belirtti.

Moskova’nın tutumu ve sahadaki gerçeklik

Kremlin, savaşın “temel nedenleri” olarak nitelendirdiği başlıklarda geri adım atmıyor ve ateşkesi uzun süredir reddediyor. Buna karşın Kiev, dondurma/ateşkes seçeneğinin sivil can kayıplarını azaltabileceğini, kritik altyapının korunmasına zaman kazandırabileceğini ve güven artırıcı önlemler için zemin oluşturabileceğini savunuyor. Ukrayna yönetimi, ateşkesin uluslararası hukuk ve toprak bütünlüğü ilkesine aykırı kalıcı bir düzenleme olmayacağını, takip eden müzakerelerle kapsamlı çözüme evrilebileceğini ifade ediyor.

Transatlantik hat: Yaptırımlar ve savunma tedariki eşgüdümü

Avrupa ve ABD kanadında, ekonomik yaptırımların sıkılaştırılması ile uzun menzilli kabiliyetler ve katmanlı hava savunması tedarikinin eşzamanlı ilerlemesi öne çıkıyor. Kiev, enerji gelirlerini baskılayan ve “gölge filo” gibi dolanım kanallarını hedefleyen tedbirlerin, sahadaki savunma gücüyle birlikte Moskova üzerinde maliyet ve caydırıcılık yaratacağını düşünüyor. Bu çerçevede bazı ülkelerde bulunan gelişmiş hava savunma sistemlerinin geçici önceliklendirme modeliyle Ukrayna’ya yönlendirilmesi ve sonrasında ikame edilmesi seçenekleri gündemde.

Siyasi takvim: Zirveler, temaslar ve olası senaryolar

Brüksel temaslarının ardından Londra’da savunma ve enerji tedariki başlıklarını öne alan toplantılar planlanıyor. Diplomatik kulislerde üç senaryo konuşuluyor:

• Hızlı ateşkes + izleme mekanizması: Sınırlandırılmış çatışmasızlık, BM/AB gözetimi ve ihlal yaptırımları.

• Aşamalı dondurma: Yerel cephelerde ateşkesin kademeli yayılması, esir takası ve insani koridorlar.

• Uzayan geçiş dönemi: Yüksek yoğunluklu çatışmaların azalması ama düşük yoğunluklu risklerin sürmesi; uygulama/denetim hattında kırılganlık.

  
  

Riskler ve kırılgan noktalar

Ateşkes/dondurma seçeneğinin başarısı, denetim ve ihlal mekanizmalarının işlerliğine bağlı. Tarafların taktik kazanım peşinde, ateşkesi yeniden mevzilenme fırsatı olarak görmesi, süreci zayıflatabilir. Ayrıca enerji, finans ve lojistik kanallarındaki boşluklar yaptırımların etkisini azaltabilir. Uzmanlar, sahadaki askeri denge ile siyasi irade arasındaki uyum sağlanmadıkça, geçici duraklamaların kalıcı barışa dönüşmesinin zorlaştığına dikkat çekiyor.

Www.yerelgundem.com