Ukrayna’nın İHA gücü Putin’in savaş makinesini zorluyor

Ahmet Taş | Yerel Gündem
ANKARA, TÜRKİYE — Ukrayna’nın orta ve uzun menzilli İHA kabiliyetlerindeki hızlı ilerleme, Rusya’nın asker ve topçu üstünlüğüne dayalı savaş stratejisini giderek daha fazla zorluyor.

Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in 2022’de başlattığı geniş çaplı işgalden bu yana Moskova, cephede Ukrayna’yı asker sayısı, yoğun topçu ateşi ve güdümlü bombalarla yıpratma stratejisi izledi. Ancak savaşın dördüncü yılına yaklaşılırken, Kiev’in geliştirdiği drone kabiliyetleri bu hesabı değiştiren en önemli faktörlerden biri haline geldi.

Karar’ın Financial Times’tan aktardığı analize göre Ukrayna, orta ve uzun menzilli insansız hava araçlarıyla Rusya’nın yüzlerce kilometre derinliğindeki petrol rafinerilerini, hava üslerini, ikmal hatlarını, konvoylarını ve lojistik merkezlerini hedef alabiliyor.

Rusya’nın cephedeki ilerleyişi yavaşladı

Analizde, Rusya’nın cephedeki ilerleyişinin geçen yıla göre belirgin biçimde yavaşladığına dikkat çekildi.

Finlandiya merkezli savaş izleme grubu Black Bird Group’un verilerine göre Rus birlikleri, şubat-mayıs döneminde yalnızca 164 kilometrekarelik alan ele geçirdi. Geçen yıl aynı dönemde bu rakam 1151 kilometrekareydi.

Bu tablo, Rus ordusunun insan gücü ve topçu üstünlüğüne rağmen sahada büyük çaplı ilerleme sağlayamadığını gösteriyor.

Black Bird Group’un kurucularından Emil Kastehelmi, Rusya’nın mevcut taktiklerinin daha büyük başarılar için gerekli araçları sunmadığını, Moskova’nın da yeni araçlar bulmakta zorlandığını belirtti.

Drone savaşı asker sayısının etkisini azalttı

Ukrayna savaşında en dikkat çeken dönüşümlerden biri, İHA kullanımının klasik asker sayısı üstünlüğünü zayıflatması oldu.

Rusya hâlâ cephede büyük insan gücüne ve yoğun topçu kapasitesine sahip. Ancak Ukrayna’nın küçük, hareketli ve iyi eğitilmiş drone ekipleri, Rus birlikleri üzerinde büyük baskı kurabiliyor.

Analize göre savaşın yeni aşamasında yüz binlerce askerin cephede beklemesinden çok, on binlerce iyi eğitilmiş drone operatörü savaşın seyrini belirleyebiliyor.

Bu durum, Rusya’nın “çok asker, çok topçu” üzerine kurulu savaş makinesini daha kırılgan hale getiriyor.

Ukrayna ikmal hatlarını hedef alıyor

Kiev’in yeni drone stratejisinin merkezinde, cephe hattının yaklaşık 150 kilometre gerisini hedef alan orta derinlikli saldırılar bulunuyor.

Mayıs ayından bu yana yüzlerce drone, Rusya’nın Kırım’a uzanan kara koridorunu ve güney cephesindeki birliklere ikmal sağlayan yolları hedef aldı.

Bu hat, Moskova’nın 2014’te ilhak ettiği Kırım ile Ukrayna’nın güneyindeki Rus birlikleri arasında kritik lojistik bağlantı işlevi görüyor.

Ukraynalı birliklere göre Rus kamyonları artık daha küçük ve daha az görünür araçlarla hareket etmek zorunda kalıyor. Ana yollar yerine köy yollarının tercih edilmesi, ikmal süresini uzatıyor ve mühimmat ile yakıt sevkiyatını zorlaştırıyor.

Bu durum Rus ordusu için cephede ani bir çöküş anlamına gelmese de operasyonel baskıyı artırıyor.

Rusya drone yarışında aynı hızı yakalayamıyor

Moskova, Ukrayna’nın drone üstünlüğüne karşılık vermek için özel İHA birliklerini büyütmeye çalışıyor. Ancak analizde Rusya’nın bu alanda aynı ölçek ve etkiyi yakalayamadığı vurgulandı.

Rus savunma sektörünün kapasite sınırına yaklaştığı, ülkedeki düşük işsizlik nedeniyle nitelikli teknik personel bulmanın zorlaştığı ve drone üretimi dışındaki birçok alanda üretimin durağanlaştığı belirtiliyor.

Batılı istihbarat değerlendirmelerine göre Rus askeri sanayisi üretimi artırmış olsa da yeni bir teknolojik sıçrama yapabilecek kapasiteye henüz ulaşmış değil.

Bunun için büyük yatırımlar gerekiyor ve bu yatırımların sonuç vermesi yıllar alabilir.

Starlink ve iletişim üstünlüğü sahada etkili oluyor

Rusya’nın sahadaki önemli açıklarından biri de bağlantı ve iletişim teknolojilerinde ortaya çıkıyor.

Ukrayna, Elon Musk’ın Starlink uydu internet sistemi sayesinde cephedeki drone operasyonlarını daha etkili biçimde yönlendirebiliyor. Bu altyapı, İHA ekiplerinin hedef belirleme, koordinasyon ve anlık veri aktarımı konusunda daha esnek hareket etmesine imkân sağlıyor.

Rus askerleri, Putin’le yapılan bir görüşmede Moskova’nın Starlink’e karşı ne zaman etkili bir sistem geliştireceğini sordu.

Putin, Rusya’nın buna karşı sistemler geliştirdiğini söylese de Savunma Bakanı Andrey Belousov’un yalnızca sınırlı sayıda birimin devreye alındığını belirtmesi dikkat çekti.

Bu tablo, Moskova’nın teknolojik rekabette hâlâ ölçek sorunu yaşadığını gösteriyor.

Rusya hâlâ büyük yıkım yaratabiliyor

Buna rağmen Rusya’nın savaş gücünün tamamen zayıfladığı söylenemez.

Moskova, özellikle güdümlü bombalarla Ukrayna mevzilerine, orman hatlarına, siperlerine ve yerleşim alanlarına ağır saldırılar düzenlemeyi sürdürüyor.

Ukrayna’nın hava savunma sistemlerinde yaşadığı mühimmat ve kapasite sıkıntısı, Rus uçaklarının cephe hattına daha yakın mesafelerden saldırı düzenlemesine imkân sağlıyor.

Analizde, Rusya’nın bu yıl 75 binden fazla güdümlü bomba kullanabileceği, geçen yıl bu sayının yaklaşık 60 bin olduğu değerlendirildi.

Bu silahlar özellikle Donetsk hattında Ukrayna savunmasını zorlayan en ciddi unsurlar arasında yer almaya devam ediyor.

Drone çağı savaşın kurallarını değiştirdi

Ukrayna savaşı, modern savaş tarihinde yeni bir dönemi görünür hale getirdi.

Tank, topçu ve asker sayısına dayalı klasik üstünlük hâlâ önemini koruyor. Ancak cephe hattının çok gerisindeki ikmal zincirlerini vurabilen ucuz, esnek ve hızlı ölçeklenebilen drone sistemleri artık savaşın kaderini doğrudan etkiliyor.

Putin’in savaş makinesi hâlâ büyük yıkım gücüne sahip. Fakat Ukrayna’nın geliştirdiği İHA kabiliyetleri, Rusya’nın eski yöntemlerle hızlı ve rahat ilerlemesini giderek daha zor hale getiriyor.

Savaşın yeni sorusu artık yalnızca hangi tarafın daha fazla askere veya daha fazla topçuya sahip olduğu değil. Asıl soru, hangi tarafın teknolojiyi, iletişimi, üretimi ve sahadaki esnekliği daha hızlı dönüştürebildiği.

Bu nedenle Ukrayna’daki savaş, yalnızca iki ülke arasındaki bir cephe mücadelesi değil; aynı zamanda drone çağında savaşın nasıl değiştiğini gösteren tarihi bir test alanı haline geldi.

www.yerelgundem.com