Trump: ABD, Ukrayna yardımının bedelini Avrupa ülkelerinden isteyecek

Ahmet Taş | Yerel Gündem

WASHINGTON, ABD — ABD Başkanı Donald Trump, eski Başkan Joe Biden döneminde Ukrayna ve NATO’ya sağlanan Amerikan desteğinin maliyetini Avrupa ülkelerinden talep edeceğini açıkladı; Trump hangi ülkelerden ne kadar ödeme isteyeceğini ise belirtmedi.

Euronews ve Reuters’ın aktardığına göre Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada Biden yönetiminin Ukrayna ve NATO için Avrupa’nın karşılaması gerektiğini savunduğu “yüz milyarlarca dolarlık” harcama yaptığını öne sürdü. Başkan, talebin hangi hukuki ya da mali mekanizma üzerinden yöneltileceğine ilişkin ayrıntı vermedi.

Trump Avrupa’dan ödeme talep edeceğini söyledi

Trump, paylaşımında önceki ABD yönetiminin Avrupa’dan ödeme istemeden Ukrayna’ya büyük miktarda askeri ve mali destek sağladığını savundu.

“Biraz gecikmiş olsa da bu parayı talep edeceğiz.”

ABD Başkanı, hangi Avrupa ülkelerinin bu talebin muhatabı olacağını, toplam ne kadar para isteyeceğini veya geçmişte Kongre tarafından onaylanan harcamaların Avrupa devletlerinden nasıl tahsil edilebileceğini açıklamadı. Reuters da Trump’ın açıklamasını, ABD’nin geçmişte Ukrayna’ya gönderdiği askeri yardım ve mühimmat için Avrupa’dan ödeme istemeye hazırlandığı şeklinde aktardı.

Trump, uzun süredir NATO’nun Avrupalı üyelerinin kıtanın güvenliği için daha fazla mali yük üstlenmesi gerektiğini savunuyor. Ukrayna savaşı da Washington ile Avrupa başkentleri arasındaki savunma harcamaları ve yük paylaşımı tartışmalarının önemli başlıklarından biri olmaya devam ediyor.

Yerel Gündem daha önce de Trump yönetiminin Avrupa güvenliği ve Ukrayna politikasını etkileyen kararlarını, 2026 ABD savunma bütçesine ilişkin haberinde ele almıştı.

ABD’nin Ukrayna bağlantılı harcaması 195 milyar dolar

ABD’nin resmi Ukraine Oversight verilerine göre Kongre tarafından Ukrayna savaşı ve Operation Atlantic Resolve kapsamındaki programlar için kullanıma sunulan toplam kaynak, 31 Mart 2026 itibarıyla 195 milyar dolara ulaştı. Bunun en az 177,8 milyar doları yükümlülük altına alınırken 116 milyar doları fiilen harcandı.

Ancak 195 milyar dolarlık tutar, doğrudan Ukrayna hükümetine verilen nakit yardım anlamına gelmiyor. Rakam; Amerikan askeri stoklarının yenilenmesi, Avrupa’daki ABD askeri faaliyetleri, güvenlik yardımları, insani programlar ve Ukrayna’ya yönelik çeşitli destek kalemlerini kapsayan daha geniş bir bütçe çerçevesini ifade ediyor.

Aynı resmi verilere göre ABD, Ukrayna için Başkanlık Stoktan Çekme Yetkisi, Dış Askeri Finansman ve Ukrayna Güvenlik Yardımı Girişimi üzerinden toplam 67,8 milyar dolarlık savunma malzemesi ve hizmeti taahhüt etti.

NATO üyelerinin ABD üzerinden Ukrayna için silah alınmasını veya Amerikan stoklarının yenilenmesini sağlayan PURL mekanizmasına katkısı ise 31 Mart itibarıyla 4,2 milyar dolar olarak kaydedildi.

Avrupa yardımı arttı, ABD yapımı silahların rolü sürüyor

Kiel Dünya Ekonomisi Enstitüsü’nün 13 Ağustos’ta yayımladığı son Ukraine Support Tracker güncellemesi, Avrupa’nın Mayıs ve Haziran 2026’da Ukrayna’ya yönelik yardım tahsislerini önemli ölçüde artırdığını gösteriyor.

Avrupa kurumları söz konusu iki ayda yeni Ukraine Support Loan programı üzerinden yaklaşık 11 milyar euro tahsis etti. Bunun 4,3 milyar eurosu askeri, 6,7 milyar eurosu ise mali ve insani yardım kapsamında ayrıldı.

Bununla birlikte Avrupa’nın askeri yardımında ABD yapımı silah sistemlerinin önemli rolü devam ediyor. Kiel Enstitüsü’ne göre Avrupalı ülkeler 2026’nın ilk yarısında Amerikan savunma şirketlerinden Ukrayna için en az 3 milyar euro değerinde askeri malzeme tedarik etti. Bu miktar, Avrupa’nın savunma sanayisinden yaptığı Ukrayna bağlantılı askeri tedarikin yaklaşık yüzde 30’una karşılık geldi.

PURL üzerinden sağlanan askeri yardımın yüzde 90’dan fazlasının ise ABD askeri stoklarından karşılandığı belirtildi.

Ukrayna savaşındaki diplomatik sürecin önündeki başlıklar da devam ediyor. Yerel Gündem’in daha önce yayımladığı Rusya-Ukrayna barışındaki dört kritik sorun haberinde toprak, güvenlik ve NATO başlıkları ele alınmıştı.

Trump mühimmat stoklarıyla ilgili haberleri reddetti

Trump aynı Truth Social paylaşımında, İran’la devam eden askeri çatışmanın ABD’nin mühimmat stoklarını kritik seviyelere düşürdüğü yönündeki haberleri de reddetti.

ABD’nin orta ve yüksek nitelikli mühimmat bakımından güçlü stoklara sahip olduğunu savunan Trump, üretimin de artırıldığını söyledi. Başkan ayrıca Washington’ın kendi askeri stoklarını güçlendirmek amacıyla bazı yurt dışı silah satışlarını geçici olarak durdurduğunu, müttefiklere satışların daha sonra yeniden başlayacağını belirtti.

Trump’ın Ukrayna yardımının maliyetine ilişkin açıklaması böylece ABD’nin hem Avrupa’daki güvenlik yükünün paylaşılması hem de Amerikan askeri stoklarının korunması yönündeki yeni yaklaşımının bir parçası olarak gündeme geldi.

Bununla birlikte Washington yönetimi, Trump’ın Avrupa’dan geçmiş Ukrayna yardımlarına ilişkin talebinin nasıl uygulanacağı konusunda henüz ayrıntılı bir plan açıklamadı.

DSÖ: Üç ayda üç insani yardım deposu vuruldu

Ukrayna’daki savaş sürerken Dünya Sağlık Örgütü de 4 Eylül’de yaptığı açıklamada, son üç ay içinde örgütün kullandığı üç insani yardım deposunun hava saldırılarında zarar gördüğünü veya imha edildiğini bildirdi.

DSÖ’ye göre 3 Eylül sabahı Kiev bölgesinde düzenlenen bir hava saldırısı, örgütün temel tıbbi ve insani yardım malzemelerini tuttuğu ana depolarından birini imha etti. Yoğun duman ve güvenlik riskleri nedeniyle tesise erişimin kısıtlı kaldığı, kaybolan veya zarar gören stokların belirlenmesi için çalışmaların sürdüğü açıklandı. Olayda DSÖ personelinin zarar görmediği bildirildi.

İki hafta önce Dnipro’daki bir DSÖ deposunun da tamamen imha edildiği, yaklaşık 225 bin kişiye ulaştırılması planlanan tıbbi malzeme ve ekipmanın yarısının kaybedildiği belirtildi. Temmuz ayında ise Kiev bölgesinde kullanılan başka bir depo saldırılarda zarar gördü.

Birleşmiş Milletler verilerine atıfta bulunan DSÖ, 2026 başından bu yana Ukrayna’da insani yardım malzemelerinin bulunduğu depoları etkileyen en az 20 saldırı kaydedildiğini; sağlıkla ilgili insani yardım malzemesi bulunan depolara yönelik 15 saldırının da örgüt tarafından doğrulandığını bildirdi.

DSÖ, son saldırıların ardından alternatif depolama alanları belirlediğini ve Ukrayna genelindeki sağlık kuruluşlarına tıbbi yardım ulaştırmaya devam edeceğini açıkladı. Örgüt, 2026 boyunca 300’den fazla sağlık tesisine ekipman ve tıbbi malzeme gönderildiğini ve bunların yaklaşık 3 milyon kişiye ulaşmasının öngörüldüğünü bildirdi.

YerelGundem.com