Putin Hakan Fidan’ı Kazan’da kabul etti: Ukrayna ve Karadeniz masada

Yusuf İnan | Yerel Gündem

KAZAN, RUSYA — Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Rusya ziyareti kapsamında Kazan’da Devlet Başkanı Vladimir Putin tarafından kabul edildi; görüşme, Ukrayna savaşı ve Karadeniz güvenliği başlıklarının öne çıktığı kritik temasların devamı olarak değerlendirildi.

DHA’nın aktardığı ilk bilgiye göre Fidan, Rusya ziyareti kapsamında Kazan’da Putin ile bir araya geldi. Rus devlet ajansı TASS ve Associated Press’in haberlerinde de Putin’in Kazan’daki Rusya-ASEAN zirvesi sırasında Hakan Fidan ile görüştüğü belirtildi. Fidan’ın Kazan’daki kabulü, Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile yapılan görüşme ve Türkiye’nin Ukrayna savaşı için diplomatik arabuluculuk teklifini yeniden gündeme taşımasının ardından gerçekleşti.

Kazan’daki kabul Rusya-ASEAN zirvesi sırasında gerçekleşti

Putin-Fidan görüşmesi, Rusya’ya bağlı Tataristan Cumhuriyeti’nin başkenti Kazan’da düzenlenen Rusya-ASEAN zirvesi sırasında yapıldı. TASS, zirvenin Rusya ile ASEAN arasındaki diplomatik ilişkilerin 35. yılı kapsamında düzenlendiğini ve Putin’in 17 Haziran’daki ikili temasları arasında Hakan Fidan ile görüşmenin de bulunduğunu aktardı.

Associated Press de Kazan’daki zirve kapsamında Putin’in Güneydoğu Asya ülkelerinin liderleriyle temaslarda bulunduğunu, aynı diplomatik trafik içinde Türkiye Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile de görüştüğünü yazdı.

Kazan’daki toplantılar, Moskova’nın Asya ülkeleriyle ekonomik, siyasi ve stratejik bağlarını güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde gerçekleşti. Ancak Fidan’ın kabulü, yalnızca Rusya-ASEAN gündemiyle sınırlı olmayan, Türkiye-Rusya hattında Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, enerji, ticaret ve bölgesel dosyaları kapsayan daha geniş bir diplomatik çerçeveye oturdu.

Putin Türkiye ile ilişkilerin güçlendiğini söyledi

AP’nin aktardığına göre Putin, Hakan Fidan ile görüşmesinde Rusya-Türkiye ilişkilerinin istikrarlı şekilde geliştiğini ve temasların “dostane” bir içerik kazandığını söyledi. Fidan’ın ise görüşmede ele alınacak çok sayıda başlık bulunduğunu belirttiği aktarıldı.

Bu mesaj, Ankara-Moskova hattındaki ilişkilerin son yıllarda izlediği çok katmanlı yapıyı yansıtıyor. Türkiye, bir NATO ülkesi olarak Ukrayna’nın toprak bütünlüğünü desteklediğini açıklarken; Rusya ile enerji, ticaret, turizm, ulaştırma, nükleer enerji ve bölgesel güvenlik alanlarında temaslarını sürdürüyor.

Bu nedenle Putin-Fidan görüşmesi, iki ülke arasındaki yalnızca protokol düzeyinde bir kabul olarak değil, savaş koşullarında devam eden doğrudan iletişim kanalının göstergesi olarak değerlendiriliyor.

Moskova temaslarında Lavrov görüşmesi öne çıktı

Fidan’ın Kazan’daki kabulünden önce Moskova’da Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov ile yaptığı görüşme, ziyaretin ana diplomatik ayağını oluşturdu. Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın duyurusuna göre Fidan, 16-17 Haziran’daki Rusya ziyareti kapsamında Lavrov ile görüştü ve görüşmenin ardından ortak basın toplantısı düzenlendi.

Bakanlığın paylaştığı bilgilere göre Fidan, Rusya Devlet Başkanlığı Danışmanı ve Ulaştırmadan Sorumlu Özel Temsilci Igor Levitin, Rusya Devlet Başkan Yardımcısı Vladimir Medinsky, Rusya Güvenlik Konseyi Sekreteri Sergey Şoygu ve Rusya’daki Türk iş dünyası temsilcileriyle de bir araya geldi.

Bu temaslar, ziyaretin yalnızca Ukrayna savaşı ekseninde değil; ulaştırma, ticaret, güvenlik ve bölgesel dosyalar açısından da geniş bir gündemle yürütüldüğünü gösterdi.

Karadeniz güvenliği Ankara’nın ana öncelikleri arasında

Reuters’ın aktardığına göre Fidan, Moskova’daki Lavrov görüşmesinde Türkiye’nin Karadeniz’deki güvenliğini ve çıkarlarını tehdit edebilecek adımlardan kaçınılması gerektiğini vurguladı.

Son dönemde Karadeniz’de ticari gemiler ve tankerler çevresinde artan güvenlik riskleri, Ankara’nın gündeminde üst sıralarda yer alıyor. Ukrayna ve Rusya, Türkiye’nin kuzey kıyılarına yakın bölgelerdeki bazı tanker saldırıları konusunda birbirlerini suçlamış; Ankara ise bu gelişmeler üzerine hem Kiev hem de Moskova nezdinde girişimlerde bulunmuştu.

Fidan, Lavrov ile düzenlediği basın toplantısında Karadeniz’de seyrüsefer güvenliğinin sağlanması için olası yolların ele alındığını belirtti. Türkiye açısından bu başlık, yalnızca bölgesel istikrar meselesi değil; enerji, ticaret, deniz taşımacılığı ve ulusal güvenlik boyutları olan stratejik bir konu olarak öne çıkıyor.

Türkiye arabuluculuk teklifini yineledi

Reuters’a göre Fidan, Moskova temaslarında Türkiye’nin Rusya ile Ukrayna arasında yeni müzakere turlarına ev sahipliği yapmaya hazır olduğunu yeniden dile getirdi. Fidan, tarafların kabul etmesi halinde görüşmelerin daha sonuç odaklı nasıl sürdürülebileceğini de ele almaya hazır olduklarını söyledi.

Türkiye, savaşın ilk döneminden bu yana hem Moskova hem de Kiev ile temaslarını sürdüren az sayıdaki aktörden biri oldu. İstanbul’da daha önce yapılan doğrudan görüşmeler, Türkiye’nin diplomatik arabuluculuk iddiasını güçlendiren örnekler arasında yer aldı.

Fidan’ın yeni temaslarında bu teklifin yeniden gündeme getirilmesi, Ankara’nın savaşın diplomatik yollarla sona erdirilmesi için rol üstlenme arayışını sürdürdüğünü gösteriyor. Ancak bu süreçte tarafların pozisyonları, sahadaki askeri tablo ve Batılı ülkelerin tutumu belirleyici olmaya devam ediyor.

Ukrayna savaşı görüşmelerin merkezinde yer aldı

Fidan’ın Rusya ziyaretine ilişkin Reuters haberlerinde, Ukrayna savaşının ana başlıklardan biri olduğu belirtildi. Türkiye’nin önceliği, savaşın daha fazla yayılmasını önlemek, Karadeniz’de yeni riskleri sınırlamak ve tarafları müzakere masasına geri döndürmek olarak öne çıktı.

Ankara, Rusya-Ukrayna savaşında hassas bir denge izliyor. Türkiye, Ukrayna’nın egemenliğini ve toprak bütünlüğünü desteklediğini açıklarken, Rusya ile enerji, ticaret ve güvenlik alanlarındaki ilişkilerini de sürdürüyor. Bu denge, Türkiye’ye her iki tarafla konuşabilen bir aktör rolü kazandırıyor.

Bununla birlikte savaşın Karadeniz’e yansıyan etkileri Ankara açısından yeni riskler doğuruyor. Ticari gemilerin güvenliği, enerji altyapısı, tahıl ve deniz taşımacılığı, Türkiye’nin savaş diplomasisinde öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.

Görüşme NATO zirvesi öncesinde dikkat çekti

Fidan’ın Rusya ziyareti, Türkiye’nin 7-8 Temmuz’da NATO zirvesine ev sahipliği yapacağı dönemin hemen öncesine denk geldi. Reuters, bu zamanlamaya dikkat çekerek ziyaretin Ankara’nın hem Moskova hem de Batı başkentleriyle yürüttüğü yoğun diplomasi trafiği içinde gerçekleştiğini yazdı.

Türkiye, NATO üyesi olmasına rağmen Rusya ile doğrudan temasını kesmeyen bir ülke olarak farklı bir diplomatik konumda bulunuyor. Bu konum Ankara’ya arabuluculuk imkânı sağlarken, aynı zamanda Batı ile Rusya arasında dikkatli bir denge kurma zorunluluğunu da beraberinde getiriyor.

Kazan’daki Putin-Fidan görüşmesi bu nedenle yalnızca ikili bir temas olarak değil; Ukrayna savaşı, Karadeniz güvenliği, NATO gündemi, enerji hatları ve bölgesel diplomasi açısından da önem taşıyor.

Ankara-Moskova hattında çok başlıklı diplomasi

Türkiye ile Rusya arasındaki ilişkiler, son yıllarda rekabet ve işbirliğinin aynı anda yürüdüğü karmaşık bir yapı kazandı. Suriye, Kafkasya, Karadeniz ve Ukrayna gibi dosyalarda iki ülke zaman zaman farklı pozisyonlarda yer alsa da diplomatik kanallar açık tutuluyor.

Fidan’ın Putin tarafından kabul edilmesi, bu doğrudan temas mekanizmasının sürdüğünü gösterdi. Ziyarette Lavrov, Levitin, Medinsky, Şoygu ve Türk iş dünyasıyla yapılan görüşmeler ise Ankara-Moskova hattında yalnızca güvenlik değil, ekonomi, ulaştırma ve bölgesel işbirliği başlıklarının da masada olduğunu ortaya koydu.

Önümüzdeki süreçte Türkiye’nin Ukrayna savaşı için yeni müzakere zemini oluşturma çabalarının nasıl karşılık bulacağı, Karadeniz’de gerilimin düşüp düşmeyeceği ve Rusya ile Batı arasındaki diplomaside Ankara’nın rolünün nasıl şekilleneceği yakından izlenecek.

Fidan’ın Kazan’da Putin tarafından kabul edilmesi, Ankara’nın Moskova ile doğrudan konuşma kanalını koruduğunu ve Ukrayna savaşı başta olmak üzere kritik dosyalarda arabuluculuk iddiasını sürdürdüğünü gösteren yeni bir diplomatik temas olarak kayda geçti.

www.yerelgundem.com