Erivan zirvesinde Avrupa’dan Trump’a karşı ortak duruş mesajı

AHMET TAŞ | YEREL GÜNDEM
ERİVAN, ERMENİSTAN — Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesinde liderler, ABD Başkanı Donald Trump’ın politikalarına karşı Avrupa’nın NATO içindeki rolünü güçlendirme mesajı verdi.

Zirveye Avrupa Birliği ülkelerinin yanı sıra Türkiye, İngiltere, Ukrayna ve ilk kez Kanada da katılırken, toplantının ana gündemini Trump’ın Avrupa’dan asker çekme planları ve son dönemdeki siyasi gerilimler oluşturdu.

Resmî açıklamalar

Kanada Başbakanı Mark Carney, zirvede yaptığı açıklamada Avrupa ile yakın ilişkilerine dikkat çekerek, “Avrupa dışındaki en Avrupalı ülke biziz” ifadelerini kullandı.

Paris merkezli Jacques Delors düşünce kuruluşundan danışman Sebastien Maillard ise toplantının karakterine ilişkin değerlendirmesinde, Avrupa Siyasi Topluluğu’nun başlangıçta Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’e karşı bir platform olarak görüldüğünü, ancak artık Trump’a karşı da ortak bir tutum geliştirdiğini belirtti.

Trump’ın asker çekme planı tartışıldı

Zirve, Trump’ın Almanya’dan yaklaşık 5 bin ABD askerini çekme planını açıklamasının ardından gerçekleşti. Ayrıca İtalya ve İspanya’dan da asker çekilebileceği yönündeki mesajlar, Avrupalı liderler arasında tartışma konusu oldu.

Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store, bu gelişmeleri “dramatik” olarak değerlendirmediğini belirterek konunun NATO çerçevesinde ele alınması gerektiğini söyledi.

NATO’da Avrupa vurgusu

İngiltere Başbakanı Keir Starmer, NATO içinde Avrupa’nın daha güçlü bir rol üstlenmesi gerektiğini vurgularken, Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron da Avrupa ülkelerinin savunma harcamalarını artırdığına dikkat çekti.

Macron, “Avrupalılar kaderlerini kendi ellerine alıyor” diyerek Avrupa’nın güvenlik alanında daha bağımsız hareket etmesi gerektiğini ifade etti.

Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de benzer şekilde, Avrupa’nın kendi savunma kapasitesini artırması gerektiğini belirtti ve ABD’ye olan askeri bağımlılığın azaltılması çağrısını yineledi.

Takvim ve süreç

ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığı uzun süredir tartışma konusu olurken, AB Dış Politika Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, asker çekme ihtimalinin yeni olmadığını ancak zamanlamasının sürpriz olduğunu söyledi.

2025 sonu itibarıyla Almanya’da yaklaşık 36 bin, İtalya’da 13 bin ve İspanya’da 4 bin ABD askeri bulunduğu belirtiliyor.

Türkiye ve diğer katılımcılar

Zirveye Türkiye adına Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz katıldı. Yılmaz’ın ziyareti, 2008 yılından bu yana Ermenistan’a yapılan en üst düzey Türk ziyareti olarak dikkat çekti.

İki gün sürecek zirvede, toplam 21 ülkenin liderleri Avrupa’nın güvenliği ve gelecekteki savunma politikalarını ele almaya devam edecek.

Arka plan

Avrupa Siyasi Topluluğu, Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinin ardından Avrupa ülkeleri arasında siyasi koordinasyonu artırmak amacıyla kurulmuştu. Son zirvede ise ABD ile yaşanan gerilimlerin de gündeme eklenmesi, platformun kapsamının genişlediğine işaret ediyor.

www.yerelgundem.com