Ermenistan’ın Batı ile yakınlaşması Rusya etkisini sorgulatıyor

AHMET TAŞ | YEREL GÜNDEM
ERİVAN, ERMENİSTAN — Ermenistan’ın başkenti Erivan’da düzenlenen iki ayrı uluslararası zirve, uzun süredir Rusya’nın en yakın müttefiklerinden biri olarak görülen ülkenin Batı ile ilişkilerinde yeni bir döneme işaret ediyor.

Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi ve ilk kez gerçekleştirilen AB–Ermenistan toplantısı, Erivan’ın diplomatik yöneliminde dikkat çekici bir değişim olarak değerlendirilirken, bu gelişmenin bölgesel dengelere etkisi tartışılıyor.

Avrupa liderleri Erivan’da buluştu

30’dan fazla Avrupa lideri ve Kanada Başbakanı’nın katılımıyla Erivan’da Avrupa Siyasi Topluluğu zirvesi düzenlendi. Zirvenin ardından Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile Avrupa Konseyi Başkanı António Costa’nın katılımıyla ilk kez AB–Ermenistan zirvesi gerçekleştirildi.

Bu yoğun diplomatik trafik, nüfusu yaklaşık 3 milyon olan Ermenistan için yüksek sembolik değer taşıyor.

Rusya ile güçlü bağlar sürüyor

Ermenistan, Rusya liderliğindeki Avrasya Ekonomik Birliği’nin bir üyesi olmaya devam ederken, ülke topraklarında Rus askeri üssü bulunuyor.

Enerji alanında da Moskova’ya bağımlılık sürüyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ermenistan’a sağlanan doğal gazın Avrupa’ya kıyasla çok daha düşük fiyatla verildiğini vurgulamıştı.

Dönüm noktası: 2023 Karabağ savaşı

Uzmanlara göre Ermenistan’ın Batı’ya yönelmesinde en önemli kırılma noktası, 2023 yılında Azerbaycan ile yaşanan Dağlık Karabağ çatışması oldu.

Ermenistan Parlamentosu Dış İlişkiler Komitesi Başkanı Sargis Khandanyan, mevcut güvenlik mekanizmalarının beklentileri karşılamadığını belirterek Avrupa Birliği’nin bölgedeki varlığının kamuoyunda algıyı değiştirdiğini ifade etti.

AB ile ilişkiler güçleniyor

Avrupa Birliği’nin Ermenistan-Azerbaycan sınırına gözlem misyonu yerleştirmesi ve sınırların tanınmasına yönelik süreçlere aracılık etmesi, ilişkilerin gelişmesinde önemli rol oynadı.

Mart 2025’te Ermenistan Parlamentosu, Avrupa Birliği’ne katılım sürecini başlatmayı hedefleyen bir yasa kabul etti. Aynı dönemde Azerbaycan ile barış sürecinde de ilerleme kaydedildi.

Rusya’dan baskı ve tepkiler

Ermenistan’ın Batı ile yakınlaşması Moskova’nın tepkisini de beraberinde getirdi.

Zirvelerden kısa süre önce Rusya’nın Ermenistan’dan bazı ürünlerin ithalatını durdurduğu bildirilirken, uzmanlar bu tür adımların ekonomik ve siyasi baskı unsuru olarak değerlendirilebileceğini belirtiyor.

Siber güvenlik alanında da benzer baskıların yaşandığı, kamu kurumlarının zaman zaman dezenformasyon kampanyaları ve siber saldırılarla karşı karşıya kaldığı ifade ediliyor.

Seçimler öncesi riskler artıyor

Avrupa Konseyi yetkilileri, yaklaşan seçimler öncesinde yabancı müdahale, dezenformasyon ve siyasi kutuplaşmanın en önemli riskler arasında yer aldığını vurguluyor.

Bu kapsamda Avrupa Birliği’nin, seçim sürecinde demokratik kurumları desteklemek amacıyla yeni bir sivil misyon planladığı belirtiliyor.

Denge politikası sürüyor

Uzmanlara göre, Avrupa ile ilişkilerde yaşanan ilerlemeye rağmen Ermenistan’ın Rusya ile bağlarını tamamen koparması kısa vadede mümkün görünmüyor.

Enerji bağımlılığı, güvenlik dengeleri ve ekonomik ilişkiler dikkate alındığında, ülkenin Rusya ile Batı arasında denge politikası izlemeyi sürdüreceği değerlendiriliyor.

www.yerelgundem.com