Berlin saldırısı sonrası SPD'den Anayasa değişikliği çağrısı

AHMET TAŞ | YEREL GÜNDEM

BERLİN / ALMANYA — Almanya’da Sosyal Demokrat Parti yönetimi, Berlin’deki Christopher Street Day saldırısının ardından Temel Yasa’nın 3’üncü maddesine cinsel kimliğe dayalı ayrımcılığı açıkça yasaklayan bir hüküm eklenmesini istedi.

SPD’nin girişiminin hayata geçirilebilmesi için hükümet ortaklarının yanı sıra muhalefet partilerinin de desteği gerekiyor. Temel Yasa değişiklikleri hem Federal Mecliste hem de Eyaletler Meclisinde üçte iki çoğunlukla kabul edilebiliyor.

SPD anayasal korumanın genişletilmesini istiyor

SPD Eş Başkanları Bärbel Bas ve Lars Klingbeil ile Genel Sekreter Tim Klüssendorf, Berlin’deki saldırının ardından yaptıkları ortak açıklamada, queer bireylerin anayasal korumasının güçlendirilmesi gerektiğini bildirdi.

Parti yönetimi, cinsel kimliğe dayalı ayrımcılık yasağının Temel Yasa’nın 3’üncü maddesine eklenmesi talebini “kararlılıkla yeniden siyasi gündeme taşıyacaklarını” açıkladı. SPD daha önce de benzer bir anayasa değişikliği istemiş ancak gerekli siyasi uzlaşma sağlanamamıştı.

Bas, Klingbeil ve Klüssendorf’un girişimi henüz hazırlanmış ve Federal Meclise sunulmuş bir yasa tasarısı niteliği taşımıyor. Açıklama, SPD’nin somut değişiklik metni hazırlaması ve diğer partilerle çoğunluk arayışına girmesi beklenen yeni bir siyasi sürecin başlangıcını oluşturuyor.

Temel Yasa’nın 3’üncü maddesi ne düzenliyor?

Almanya Anayasası olarak kabul edilen Temel Yasa’nın 3’üncü maddesi, bütün insanların kanun önünde eşit olduğunu belirtiyor ve belirli özellikler nedeniyle ayrımcılık yapılmasını yasaklıyor.

Mevcut metinde cinsiyet, soy, dil, memleket ve köken, inanç, dinî veya siyasi görüşler ile engellilik açıkça sayılıyor. Ancak “cinsel kimlik” veya “cinsel yönelim” ifadeleri doğrudan anayasa metninde yer almıyor. SPD, bu alanın ayrıca ve açık biçimde yazılmasını istiyor.

Almanya’daki Genel Eşit Muamele Yasası ise cinsel kimlik nedeniyle ayrımcılığın önlenmesini hâlihazırda amaçları arasında sayıyor. SPD’nin önerisi, kanun düzeyindeki bu korumanın ötesine geçerek kavramın doğrudan anayasal ayrımcılık yasağına eklenmesini öngörüyor.

Değişikliğin kabul edilmesi durumunda “cinsel kimlik” ibaresinin kesin kapsamı, kabul edilecek metin ve ilerleyen dönemde anayasa yargısının yapacağı değerlendirmeler doğrultusunda şekillenecek.

Anayasa değişikliği için kaç oy gerekiyor?

Temel Yasa’nın 79’uncu maddesine göre bir anayasa değişikliğinin Federal Meclis üyelerinin üçte ikisi ve Eyaletler Meclisindeki oyların üçte ikisi tarafından kabul edilmesi gerekiyor. Federal Meclisin resmî açıklamasında da anayasa değişiklikleri için her iki kurumda bu nitelikli çoğunluğun zorunlu olduğu belirtiliyor.

Federal Mecliste toplam 630 sandalye bulunuyor. Bu nedenle değişiklik için en az 420 milletvekilinin desteği gerekiyor. CDU/CSU’nun 208, SPD’nin ise 120 sandalyesi bulunuyor. İki hükümet ortağının toplam 328 sandalyesi, anayasa değişikliği için yeterli değil.

Eyaletler Meclisinde ise toplam 69 oyun en az 46’sının değişiklik lehinde kullanılması gerekiyor. Eyalet hükümetleri oylarını blok hâlinde kullandığı için eyaletlerdeki koalisyonların tutumu da sonucu doğrudan etkileyebilecek.

Sol Parti Eş Başkanı Luigi Pantisano, partisinin cinsel kimlik ibaresinin 3’üncü maddeye eklenmesini desteklemeye hazır olduğunu bildirdi. Ancak değişikliğin kabulü için başka siyasi gruplardan ve yeterli sayıda eyalet yönetiminden de destek alınması gerekecek.

Berlin saldırısında bir kişi hayatını kaybetti

Anayasa değişikliği çağrısı, 25 Temmuz akşamı Berlin’deki Christopher Street Day etkinliğinin çevresinde düzenlenen saldırının ardından geldi.

Berlin polisinin ilk açıklamasına göre bir araç saat 22.00 sıralarında Tiergarten’daki Ahornsteig bölgesinde bulunan insanların üzerine sürüldü. Yetkililer, olayda çok sayıda kişinin yaralandığını ve bazı yaralıların hayati tehlikesinin bulunduğunu duyurdu.

Saldırıda 65 yaşındaki bir kadın hayatını kaybetti. İlk haberlerde yaralı sayısı 29 olarak açıklanırken Berlin Eyalet Başbakanı Kai Wegner, son resmî sayının 31’e yükseldiğini bildirdi. Şüphelinin araçlı saldırının ardından kesici bir aletle çevredeki insanlara saldırdığı belirtildi.

Saldırının 21 yaşındaki şüphelisi Abdul B., ertesi gün Spandau’da düzenlenen polis operasyonunda öldürüldü. Polis ve yetkililerin açıklamasına göre şüpheli, kesici bir aletle güvenlik güçlerine doğru ilerlemesinin ardından özel harekât polislerince vuruldu. Soruşturma makamları saldırının muhtemel İslamcı saikini ve şüphelinin bağlantılarını araştırıyor.

Queer destek merkezleri için bütçe uyarısı

SPD yönetimi, anayasa değişikliği çağrısının yanı sıra queer bireylere yönelik danışmanlık, başvuru ve koruma programlarında bütçe kesintisi yapılmamasını istedi.

Bas, Klingbeil ve Klüssendorf, danışmanlık merkezlerinin şiddet, tehdit veya ayrımcılıkla karşılaşan kişilere önemli bir koruma sağladığını belirtti. Parti yöneticileri, bütçe tasarruflarının bu kurumların çalışmalarını zayıflatmaması ve mevcut destek yapılarının güçlendirilmesi gerektiğini savundu.

SPD açıklamasında saldırının ardından Müslümanların topluca suçlanmasına veya hedef gösterilmesine karşı da uyarıda bulunuldu. Parti yönetimi, aşırıcılık ve şiddetle mücadele edilirken toplumdaki farklı grupların birbirine karşı konumlandırılmaması gerektiğini vurguladı.

Almanya Müslümanlar Merkez Konseyi de saldırıyı kınadı. Kuruluş, insanların kimlikleri veya yaşam biçimleri nedeniyle şiddetin hedefi hâline getirilmesinin toplumun ortak temel değerlerine saldırı anlamına geldiğini bildirdi.

Bundan sonraki süreç nasıl işleyecek?

SPD’nin çağrısının somut bir anayasa değişikliğine dönüşebilmesi için öncelikle eklenmesi istenen hükmün kesin metninin hazırlanması gerekiyor. Tasarının daha sonra Federal Mecliste görüşülmesi, komisyon sürecinden geçmesi ve gerekli üçte iki çoğunlukla kabul edilmesi gerekecek.

Federal Meclis onayının ardından Eyaletler Meclisinde de en az 46 oyun sağlanması zorunlu olacak. Bu nedenle girişimin sonucu yalnızca federal hükümet ortaklarının değil, muhalefet partilerinin ve farklı siyasi koalisyonlar tarafından yönetilen eyaletlerin tutumuna bağlı bulunuyor.

SPD’nin diğer partilerle resmî görüşmelere ne zaman başlayacağı ve değişiklik teklifinin hangi ifadeleri içereceği henüz açıklanmadı. Berlin saldırısının ardından yeniden gündeme gelen tartışmanın, anayasal korumanın kapsamının yanı sıra güvenlik politikaları ve nefret suçlarının önlenmesine yönelik tedbirlerle birlikte sürmesi bekleniyor. Bu, mevcut siyasi açıklamalar ve anayasal çoğunluk kurallarından hareketle yapılan bir değerlendirmedir.

YerelGundem.com