G7 zirvesinde Ukrayna, İran ve ticaret başlıkları öne çıkıyor

Yusuf İnan | Yerel Gündem
EVİAN-LES-BAINS / FRANSA — Dünyanın en gelişmiş ekonomilerinden oluşan G7 ülkelerinin liderleri, Fransa’nın Evian-les-Bains bölgesinde Ukrayna, İran, ticaret ve yapay zeka başlıklarını görüşmek üzere bir araya geldi.

BBC Türkçe’nin aktardığına göre 15-17 Haziran tarihleri arasında düzenlenen zirvede jeopolitik krizler, Ukrayna savaşı, Avrupa güvenliği, ABD-İran mutabakatı, Ortadoğu’daki gelişmeler, ticaret alanındaki gerilimler ve yapay zeka gibi başlıkların öne çıkması bekleniyor. Zirveye ABD Başkanı Donald Trump da katılırken, Avrupa Birliği’ni AB Konseyi Başkanı Antonio Costa ve Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen temsil ediyor.

G7 liderleri Fransa’da bir araya geldi

G7 grubu, ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İtalya, Kanada ve Japonya’dan oluşuyor. Bu yıl zirveye Fransa ev sahipliği yapıyor. Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron’un ev sahipliğinde düzenlenen toplantılar, Avrupa güvenliğinin, Ortadoğu’daki kırılgan sürecin ve küresel ekonomideki belirsizliklerin aynı anda gündeme geldiği bir dönemde yapılıyor.

Zirveye G7 üyesi olmayan bazı ülkelerin liderleri de davet edildi. Ukrayna, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Mısır davetli ülkeler arasında yer alıyor. Bu tercih, zirvenin yalnızca gelişmiş ekonomiler arasındaki dar kapsamlı bir toplantı değil, bölgesel krizlerin ve küresel dengelerin de ele alındığı geniş bir platform olduğunu gösteriyor.

Fransa Cumhurbaşkanı Macron, zirve öncesinde 11 Haziran’da G7 üyeleri ile Çin, Hindistan, Brezilya, Güney Kore ve Kenya temsilcilerinin katıldığı video bağlantılı bir toplantı gerçekleştirmişti. Bu görüşmede küresel ekonomi yönetimine ilişkin sorunlar ele alındı.

Ukrayna savaşı ve Avrupa güvenliği masada

Zirvenin en önemli başlıklarından biri Ukrayna savaşı ve Avrupa’nın güvenliği olacak. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy’nin de zirveye davet edilmesi, Kiev’e verilen siyasi desteğin sürdürülmek istendiğini gösteriyor.

ABD Başkanı Donald Trump’ın, zirve sırasında Zelenskiy ile salı günü bir çalışma toplantısına katılması bekleniyor. Görüşme, Rusya’nın Ukrayna’daki ilerleyişinin yavaşladığı ve Kiev yönetiminin müttefiklerinden daha fazla askeri kaynak talep ettiği bir döneme denk geliyor.

Son günlerde Ukrayna ile Rusya arasında karşılıklı saldırıların artması, G7 liderlerinin güvenlik gündemini daha da kritik hale getirdi. Avrupa ülkeleri açısından Ukrayna savaşı yalnızca bölgesel bir çatışma değil, kıtanın güvenlik mimarisini doğrudan etkileyen bir mesele olarak görülüyor.

ABD-İran mutabakatı zirvenin kritik başlıklarından

G7 zirvesinde ABD ile İran arasında yapılan mutabakata dair açıklamaların da gündeme gelmesi bekleniyor. Ortadoğu’da gerilimin düşürülmesi, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması ve bölgesel güvenliğin sağlanması, liderlerin ele alacağı ana dosyalar arasında bulunuyor.

Macron, zirve öncesinde yaptığı açıklamada İran’ı Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere geçiş ücreti uygulamaması konusunda uyardı. TF1 televizyonuna konuşan Macron, uluslararası hukuku savunduklarını ve geçişlerden ücret alınmaması için ellerinden geleni yapacaklarını söyledi.

Fransa Cumhurbaşkanı, ABD-İran anlaşmasının uygulanması ve Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması için çalıştıklarını belirtti. Bu açıklama, enerji güvenliği ve küresel ticaret açısından Hürmüz Boğazı’nın G7 gündemindeki yerini açıkça ortaya koydu.

Hürmüz Boğazı için Fransa-İngiltere misyonu gündemde

Hürmüz Boğazı, dünya enerji ticareti açısından en kritik geçiş noktalarından biri. Boğazın kapanması ya da geçişlerin ücretlendirilmesi, petrol ve doğal gaz piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açabilir.

Macron, Hürmüz Boğazı’nın açılmasını sağlamak için Fransa-İngiltere ortak misyonunun “çok hızlı” şekilde harekete geçmeye hazır olduğunu söyledi. Fransız lider, Charles de Gaulle uçak gemisinin de “iki-üç gün içinde” bölgeye ulaşmasının mümkün olduğunu ifade etti.

Avrupa ülkeleri, boğazın kapanması nedeniyle enerji ve diğer ürünlerin fiyatlarında yaşanabilecek artışı sınırlamak istiyor. Bu nedenle G7 zirvesinde Hürmüz Boğazı dosyası yalnızca güvenlik değil, ekonomi başlığı altında da ele alınacak.

Trump ve Fransa arasında dijital vergi gerilimi

Zirvede ticaret başlığı da önemli tartışma alanlarından biri olacak. ABD Başkanı Donald Trump, zirveye gitmeden önce verdiği bir röportajda Fransa ile gümrük tarifeleri konusunda yaşanan gerilime dikkat çekti.

Trump, New York Post’a yaptığı açıklamada, Paris’in Amerikan teknoloji devlerine uyguladığı dijital vergiyi kaldırmaması halinde ABD’nin Fransız şarabına %100 gümrük vergisi uygulamaktan “başka seçeneği kalmayacağını” söyledi.

Bu açıklama, G7 zirvesinde müttefik ülkeler arasında bile ticaret politikalarında ciddi görüş ayrılıklarının bulunduğunu gösteriyor. Dijital ekonomi, teknoloji şirketlerinin vergilendirilmesi ve karşılıklı gümrük tarifeleri, küresel ekonomide yeni gerilim alanları olarak öne çıkıyor.

Yapay zeka ve küresel ekonomi de gündemde

G7 liderlerinin gündeminde yalnızca savaş ve güvenlik dosyaları bulunmuyor. Yapay zeka, küresel ekonomi yönetimi, ticaret sistemi ve teknoloji politikaları da zirvede ele alınması beklenen başlıklar arasında.

Yapay zeka alanındaki hızlı gelişmeler, ekonomik büyüme, iş gücü piyasası, güvenlik, veri yönetimi ve etik tartışmaları açısından G7 ülkelerinin ortak gündemine girmiş durumda. Liderlerin bu alanda düzenleme, rekabet ve güvenlik konularında ortak çerçeve araması bekleniyor.

Küresel ekonomi tarafında ise enerji fiyatları, tedarik zincirleri, ticaret savaşları ve jeopolitik riskler öne çıkıyor. Fransa’nın ev sahipliği yaptığı zirve, gelişmiş ekonomilerin bu belirsizliklere ortak yanıt aradığı bir toplantı niteliği taşıyor.

Davetli ülkeler zirvenin kapsamını genişletiyor

Zirveye Ukrayna’nın yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Mısır gibi ülkelerin davet edilmesi, G7’nin Ortadoğu ve küresel güvenlik dosyalarına daha geniş bir perspektiften bakmak istediğini gösteriyor.

Katar ve Mısır, Ortadoğu’daki diplomatik süreçlerde sık sık arabulucu roller üstlenen ülkeler olarak öne çıkıyor. Birleşik Arap Emirlikleri ise enerji, finans ve bölgesel diplomasi alanlarında etkili aktörlerden biri olarak değerlendiriliyor.

Bu ülkelerin zirveye davet edilmesi, ABD-İran mutabakatı, Hürmüz Boğazı, Lübnan, Gazze ve bölgesel denge başlıklarının yalnızca G7 üyeleri arasında değil, bölgesel aktörlerle de konuşulacağını gösteriyor.

Evian zirvesi çoklu kriz ortamında yapılıyor

Bu yılki G7 zirvesi, aynı anda birçok krizin dünya gündemini belirlediği bir döneme denk geliyor. Ukrayna savaşı Avrupa güvenliğini tehdit etmeyi sürdürüyor. ABD-İran mutabakatı umut verse de Ortadoğu’daki gerilimler tamamen sona ermiş değil. Hürmüz Boğazı’nın durumu küresel enerji piyasaları açısından kritik önem taşıyor.

Buna ek olarak ABD ile Avrupa ülkeleri arasında dijital vergi ve gümrük tarifeleri üzerinden yeni ticaret gerilimleri yaşanıyor. Yapay zeka ise hem ekonomik fırsat hem de düzenleme ihtiyacı açısından liderlerin önündeki yeni başlıklardan biri haline gelmiş durumda.

Evian-les-Bains’deki zirve bu nedenle yalnızca bir liderler buluşması değil, küresel düzenin farklı alanlarında biriken risklerin aynı masada ele alınacağı önemli bir diplomasi sınavı olarak görülüyor.

www.yerelgundem.com