Emine Erdoğan COP31’de sıfır atık için küresel iş birliği çağrısı yaptı

Yusuf İnan | Yerel Gündem

ANTALYA, TÜRKİYE — Emine Erdoğan, COP31 kapsamında Antalya’da düzenlenen yüksek düzeyli toplantıda Küresel Sıfır Atık İttifakı’nı tanıtarak atığın oluşmadan önlenmesi ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi çağrısı yaptı.

Emine Erdoğan’ın ev sahipliğindeki toplantı, sıfır atık uygulamalarının ülkeler arasında yaygınlaştırılması, başarılı modellerin paylaşılması ve çevre alanındaki ortak hedeflerin uygulanabilir projelere dönüştürülmesi amacıyla lider eşlerini ve uluslararası kuruluşların temsilcilerini buluşturdu.

Taahhütten uygulamaya geçiş vurgusu

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi ve Birleşmiş Milletler Sıfır Atık Yüksek Düzeyli Şahsiyetler Danışma Kurulu Başkanı Emine Erdoğan, konuşmasında iklim değişikliğiyle mücadelede raporların ve hedeflerin ötesine geçilmesi gerektiğini söyledi.

COP31’e 195 ülkeden 100 bini aşkın katılımcının ve 100’ün üzerinde liderin katıldığını belirten Erdoğan, bu tablonun iklim krizine karşı oluşan ortak iradeyi gösterdiğini ancak aynı zamanda uluslararası toplumun sorumluluğunu da büyüttüğünü ifade etti.

Bilim insanlarının sıcaklık artışı, kuraklık, orman kayıpları ve doğal kaynakların tükenmesi konularında uzun yıllardır uyarılarda bulunduğunu hatırlatan Erdoğan, edinilen bilginin somut kararlara ve uygulamalara dönüştürülmesi gerektiğini vurguladı.

Türkiye’nin COP31’i bir “aksiyon COP’u” olarak tanımladığını belirten Erdoğan, başarının yalnızca açıklanan hedefler ve verilen taahhütlerle ölçülemeyeceğini söyledi. Erdoğan’a göre iklim politikalarının gerçek başarısı, insanların günlük yaşamında, şehirlerin işleyişinde ve üretim biçimlerinde meydana getirdiği değişimle değerlendirilmeli.

Geri kazanım oranı yüzde 37’yi aştı

Emine Erdoğan, Türkiye’de 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık Hareketi’nin uygulama odaklı yaklaşımın somut örneklerinden biri olduğunu söyledi.

Evlerde başlayan çevre farkındalığının zaman içerisinde okullara, belediyelere, kamu kurumlarına ve sanayi tesislerine yayıldığını belirten Erdoğan, Türkiye’nin geri kazanım oranının bu dönemde yüzde 13’ten yüzde 37’nin üzerine çıktığını açıkladı.

Erdoğan, elde edilen sayısal sonuçların yanında toplumun farklı kesimlerinde gelişen sorumluluk bilincinin de önemli olduğunu kaydetti. Çocuklardan yetişkinlere kadar geniş bir kesimin tüketim alışkanlıklarını ve atık üretimini sorgulamaya başladığını ifade etti.

Sıfır atık yaklaşımının yalnızca çöplerin ayrıştırılması veya geri dönüşüm tesislerinin çoğaltılması şeklinde değerlendirilmemesi gerektiğine işaret eden Erdoğan, bir ürün satın alınmadan önce verilen kararın da çevresel sonuçları bulunduğunu söyledi.

Ürünün gerçekten gerekli olup olmadığı, hangi şartlarda üretildiği, ne kadar süre kullanılacağı ve yeniden kullanıma uygun olup olmadığı gibi soruların oluşacak atık miktarını doğrudan etkilediğini belirtti.

Atığın oluşmadan önlenmesi öne çıktı

Emine Erdoğan, geri dönüşümün değerli olduğunu ancak tek başına yeterli olmadığını vurguladı. Bir ürün daha atığa dönüşmeden önce üretiminde toprak, su, enerji, ham madde ve insan emeğinin kullanıldığını hatırlattı.

“Başarımızı yalnızca geri kazandığımız atıkla değil, oluşmasını önlediğimiz atıkla da ölçmeliyiz.”

Erdoğan, daha az kaynak kullanarak daha yüksek yaşam kalitesine ulaşmanın yeni kalkınma anlayışının merkezine yerleştirilmesi gerektiğini söyledi.

Doğal kaynaklar üzerindeki baskının önemli bölümünün küresel üretim ve tüketim modellerinden kaynaklandığını belirten Erdoğan, tütün, tekstil ve dijital teknoloji sektörlerinden örnekler verdi.

Dünya Sağlık Örgütünün verilerine değinen Erdoğan, tütün endüstrisinin her yıl yüz milyonlarca ağacın kaybına ve büyük miktarda su tüketimine neden olduğunu söyledi. Moda ve tekstil sektörünün yıllık atık miktarının da milyonlarca tonu bulduğunu belirten Erdoğan, ürünlerin kullanım sürelerinin giderek kısalmasının yalnızca tüketici tercihleriyle açıklanamayacağını ifade etti.

Dijital hizmetlerin arkasındaki veri merkezleri ve teknolojik altyapının enerji ve su ihtiyacının da çevre politikalarının bir parçası olarak değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Küresel şirketlere şeffaflık çağrısı

Emine Erdoğan, yapay zekâ ve yeni teknolojilerin üretimde verimliliği artırmak, israfı azaltmak ve çevresel sorunlara çözüm geliştirmek açısından önemli fırsatlar sunduğunu söyledi.

Bununla birlikte teknolojik ilerlemenin çevresel maliyetlerinden ayrı değerlendirilemeyeceğini belirten Erdoğan, geleceğin teknolojilerinin geçmişten kalan tüketim ve israf alışkanlıkları üzerine inşa edilmemesi gerektiğini ifade etti.

Bir şirketin ekonomik kazancının başka bir toplumun tükenen su kaynakları, kirlenen toprağı veya bozulan ekosistemi pahasına elde edilmemesi gerektiğini vurgulayan Erdoğan, uluslararası şirketlerin kaynak kullanımlarını şeffaflaştıracak ortak standartlar geliştirilmesini istedi.

Şirketlerin çevresel etkilerinin bağımsız değerlendirmeye açılması ve hesap verebilirliğin güçlendirilmesi gerektiğini belirten Erdoğan, küresel ölçekte faaliyet gösteren işletmelerin sorumluluklarının da küresel olması gerektiğini söyledi.

Bu yaklaşımın üreticilerin sorumluluğunu artırırken tüketicilerin daha doğru bilgiye ulaşmasını ve çevre üzerindeki gerçek maliyetlerin görünür hâle gelmesini sağlayabileceğini ifade etti.

Savaşların çevresel maliyetine dikkat çekti

Emine Erdoğan, çevreyi etkileyen kararların üretim ve tüketim politikalarıyla sınırlı olmadığını belirterek savaşların tabiat üzerinde nesiller boyunca devam eden hasarlar bıraktığını söyledi.

Ukrayna’dan Sudan’a kadar çatışmaların sürdüğü bölgelerde doğal alanların, tarım arazilerinin, su kaynaklarının ve şehir altyapısının zarar gördüğünü ifade eden Erdoğan, Gazze’deki çevresel yıkıma da dikkat çekti.

Birleşmiş Milletler Çevre Programının değerlendirmelerine değinen Erdoğan, Gazze’de yaklaşık 61 milyon ton enkaz oluştuğunu, meyve bahçeleri ve zeytinliklerin büyük bölümünün yok edildiğini, kalan tatlı su kaynaklarının çoğunun ise kirlendiğini aktardı.

Dünya genelindeki askerî harcamaların 2,9 trilyon dolarla rekor düzeye ulaştığını belirten Erdoğan, bu kaynakların küçük bir bölümünün dahi iklim krizi, açlık, su güvenliği ve şehirlerin yeniden inşası için kullanılmasının önemli sonuçlar doğurabileceğini söyledi.

Yıkılan şehirlerin yeniden kurulabileceğini ve çoraklaşan coğrafyaların yeniden canlandırılabileceğini ifade eden Erdoğan, barışın aynı zamanda iklim ve çevre politikalarının da temel unsurlarından biri olması gerektiğini kaydetti.

İttifak beş öncelikli alanda çalışacak

Emine Erdoğan, toplantıda tanıtılan Küresel Sıfır Atık İttifakı’nın ortak çevre sorumluluğunu kalıcı uluslararası iş birliklerine dönüştürmeyi amaçladığını söyledi.

İttifakın sıfır atık ve döngüsel ekonomi, plastik ve ambalaj atıkları, sıfır atık bölgeleri, gıda ve organik atıklar ile eğitim ve gençlik olmak üzere beş öncelikli alanda çalışması planlanıyor.

Çalışmaların Sıfır Atık Forumu, İstanbul Platformu ve Küresel Sıfır Atık İttifakı üzerinden birbirini tamamlayan üç yapı hâlinde yürütülmesi öngörülüyor. Forumda ortak önceliklerin ve çözüm önerilerinin ele alınması, İstanbul Platformu üzerinden önerilerin projelere dönüştürülmesi, ittifak aracılığıyla da çalışmaların farklı ülkelere yayılması hedefleniyor.

Erdoğan, lider eşlerini ittifakın etkin paydaşları olmaya ve ülkelerindeki başarılı uygulamaları ortak çalışma alanına taşımaya davet etti. Toplantının yalnızca yeni taahhütlerle değil, somut projeler ve uygulama ortaklıklarıyla sonuçlanmasını istediklerini söyledi.

Programa farklı ülkelerden lider eşlerinin yanı sıra BM kuruluşlarının yöneticileri, yerel yönetim, akademi, özel sektör ve sivil toplum temsilcileri katıldı. Toplantı, katılımcıların ülkelerindeki sıfır atık uygulamalarını ve çevre alanındaki önceliklerini paylaşmasıyla devam etti.

YerelGundem.com