Rumen Radev Bulgaristan’da başbakanlık görevini üstlendi

AHMET TAŞ | Yerel Gündem
SOFYA, BULGARİSTAN — Bulgaristan’da geçen ay yapılan parlamento seçimlerini çoğunlukla kazanan eski Cumhurbaşkanı Rumen Radev, hükümet kurma yetkisini alarak ülkenin yeni başbakanı olmaya hazırlanıyor.

Malek Fouda’nın haberine göre, Radev’in seçimlerde elde ettiği sonuç, beş yıl içinde sekiz kez sandığa giden Bulgaristan’da uzun süredir devam eden siyasi istikrarsızlığın sona erebileceği yönündeki beklentileri artırdı. Radev’in öncelikleri arasında yolsuzlukla mücadele, yargı reformu, enflasyonla mücadele ve Avrupa Birliği fonlarının serbest bırakılması için gereken reformların uygulanması yer alıyor.

Radev çoğunlukla seçim kazandı

Bulgaristan’da geçen ay yapılan parlamento seçimleri, ülke siyasetinde önemli bir dönüm noktası olarak değerlendiriliyor. Radev’in liderliğindeki siyasi hareket, 1997’den bu yana ilk kez tek başına parlamento çoğunluğu elde eden oluşum oldu.

Bu sonuç, Bulgaristan’da son yıllarda yaşanan hükümet krizleri, koalisyon çıkmazları ve erken seçim döngüsü açısından dikkat çekici bir gelişme olarak görülüyor. Ülkede 2021’den bu yana sık sık erken seçim yapılması, kamu yönetiminde süreklilik sorunlarına ve reform süreçlerinde gecikmelere yol açmıştı.

Radev’in güçlü çoğunlukla hükümet kurma aşamasına gelmesi, Sofya’da daha istikrarlı bir yönetim beklentisini gündeme taşıdı.

Cumhurbaşkanlığından istifa edip seçime girdi

Eski savaş pilotu olan 62 yaşındaki Rumen Radev, bu yılın başlarında seçimlere katılmak üzere cumhurbaşkanlığı görevinden istifa etmişti.

Radev, seçim kampanyasında yolsuzlukla mücadeleye ve Bulgaristan’ın “oligarşik modeli” olarak tanımladığı yapının temizlenmesine odaklandı. Kampanya sürecinde devlet kurumlarının yeniden güçlendirilmesi, yargı sisteminin işler hale getirilmesi ve siyasi hesap verebilirliğin artırılması mesajları öne çıktı.

Radev’in Avrupa Birliği’ne yönelik eleştirel tutumu ve Rusya ile diyaloğun yeniden başlatılması yönündeki çağrıları ise hem ülke içinde hem de Avrupa başkentlerinde dikkatle izlenen başlıklar arasında yer aldı.

Hükümet kurma yetkisini aldı

Bulgaristan Cumhurbaşkanı Iliana Iotova’dan hükümet kurma yetkisini alan Radev, yaptığı açıklamada seçmenlerin istikrarlı kurumlara, özgürlük, demokrasi ve adaletin savunulmasına yönelik iradelerini ortaya koyduğunu söyledi.

Radev’in bu açıklaması, yeni hükümetin kendisini yalnızca ekonomik ve idari sorunlara değil, aynı zamanda demokratik kurumların yeniden güçlendirilmesine odaklayacağı şeklinde yorumlandı.

Yeni kabinenin perşembe günü tanıtıldığı, Radev ve kabine üyelerinin cuma günü parlamentoda onaylanmasının beklendiği bildirildi.

Yeni hükümeti zorlu dosyalar bekliyor

Radev hükümetinin önünde kısa vadede çözülmesi gereken çok sayıda kritik başlık bulunuyor.

Bunların başında 2026 bütçesinin hazırlanması geliyor. Bulgaristan’da son yıllarda siyasi belirsizlik nedeniyle mali planlama ve reform takvimlerinde aksamalar yaşanmıştı.

Yeni hükümetin ayrıca yükselen enflasyonla mücadele etmesi, kamu harcamalarını dengelemesi ve ekonomik güveni yeniden tesis etmesi bekleniyor.

Bir diğer önemli gündem ise yargı sistemi. Bulgaristan’da uzun süredir eleştirilen yargı yapısının reforme edilmesi, hem iç siyasi talepler hem de Avrupa Birliği ile ilişkiler açısından temel başlıklardan biri olmayı sürdürüyor.

AB fonları için reform şartı

Radev’in önündeki en önemli dış politika ve ekonomi başlıklarından biri de Avrupa Birliği fonları olacak.

Bulgaristan’ın yaklaşık 400 milyon euroluk AB fonuna erişebilmesi için başta yolsuzlukla mücadele olmak üzere bir dizi reformu hayata geçirmesi gerekiyor.

Brüksel, Bulgaristan’da hukukun üstünlüğü, şeffaflık, kamu ihaleleri ve yolsuzlukla mücadele alanlarındaki adımları yakından izliyor.

Radev’in seçim kampanyasında yolsuzlukla mücadeleyi merkeze alması, bu fonların serbest bırakılması için gerekli reform sürecinin hızlanabileceği beklentisini doğurdu. Ancak reformların parlamentodan geçirilmesi ve uygulamada sonuç üretmesi yeni hükümet için önemli bir sınav olacak.

Bulgaristan’da siyasi kriz yıllardır sürüyor

Bulgaristan, 2021 yılında yolsuzluk karşıtı gösterilerin ülkeyi sarsmasının ardından uzun süredir devam eden bir siyasi istikrarsızlık dönemine girdi.

O dönemki protestolar, uzun yıllar Avrupa yanlısı çizgide siyaset yapan Boyko Borissov’un muhafazakâr yönetimini hedef almış ve ülkede yeni siyasi arayışların önünü açmıştı.

Sonraki yıllarda kurulan hükümetlerin kısa ömürlü olması ve koalisyonların dağılması, Bulgaristan’da güvenilir bir yönetim zemini oluşturulmasını zorlaştırdı.

Muhafazakârların desteklediği son hükümet de Radev’in destek verdiği yolsuzluk karşıtı protestoların ardından geçen yıl istifa etmişti.

Yolsuzluk algısı temel sorunlardan biri

Bulgaristan, yolsuzluk algısı bakımından Avrupa Birliği içinde en çok eleştirilen ülkeler arasında yer alıyor.

Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün yolsuzluk algısı endeksinde Bulgaristan’ın Macaristan ile birlikte AB’nin en sorunlu ülkeleri arasında gösterilmesi, yeni hükümet üzerindeki baskıyı artırıyor.

Radev’in “oligarşik model” eleştirisi, bu yapının devlet kurumları, ekonomi ve yargı üzerindeki etkisini azaltma vaadiyle bağlantılı görülüyor.

Ancak uzmanlar, Bulgaristan’da yolsuzlukla mücadelenin yalnızca siyasi söylemle değil, bağımsız kurumların güçlendirilmesi ve yargı reformlarının uygulanmasıyla mümkün olabileceğini belirtiyor.

Avrupa ve Rusya dengesi izlenecek

Radev’in dış politika yaklaşımı da yeni dönemin en yakından takip edilecek başlıklarından biri olacak.

AB’ye yönelik eleştirel açıklamaları ve Rusya ile diyaloğun yeniden başlatılması gerektiğine dair tutumu, Bulgaristan’ın Avrupa içindeki konumuna ilişkin tartışmaları artırabilir.

Bulgaristan, hem AB hem de NATO üyesi bir ülke olarak Batı ittifakının parçası olmayı sürdürüyor. Buna karşın ülkede Rusya ile tarihsel, kültürel ve siyasi bağlara dair tartışmalar zaman zaman iç politikada etkili oluyor.

Radev hükümetinin bu dengeyi nasıl yöneteceği, özellikle Ukrayna savaşı, enerji politikaları ve AB karar mekanizmaları açısından önem taşıyacak.

Yeni dönem istikrar testi olacak

Radev’in güçlü seçim zaferi, Bulgaristan’da siyasi istikrar için yeni bir fırsat olarak görülse de, hükümetin başarısı reformların uygulanmasına bağlı olacak.

Bütçe, enflasyon, yargı, AB fonları ve yolsuzlukla mücadele başlıkları yeni yönetimin ilk sınavları arasında yer alıyor.

Parlamentodan güvenoyu alması beklenen Radev hükümetinin, beş yıldır süren siyasi kriz döngüsünü kırıp kıramayacağı önümüzdeki aylarda netleşecek.

www.yerelgundem.com