15 Temmuz radar kayıtları: Cumhurbaşkanı’nın uçağına beş dakika kaldı

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — 15 Temmuz 2016 darbe girişimi gecesine ilişkin yeniden incelenen radar kayıtları, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ı taşıyan uçakla darbe girişimine katılan bir F-16’nın Marmara üzerinde yaklaşık beş dakikalık mesafeye kadar yaklaştığını ortaya koydu.

Sabah gazetesinin ulaştığını bildirdiği radar incelemeleri ve mahkeme dosyalarına göre Cumhurbaşkanlığı uçağı, İstanbul Atatürk Havalimanı’nın güvenli hale gelmesini beklerken Bandırma çevresinde yaklaşık 40 dakika tur attı. Aynı dakikalarda Balıkesir’den havalanan silahlı bir F-16’nın Marmara’nın güneyine yöneldiği, iki uçağın rotaları arasındaki mesafenin kritik seviyeye düştüğü belirtildi.

Cumhurbaşkanlığı uçağının 15 Temmuz gecesi Dalaman’dan İstanbul’a uçtuğu, Atatürk Havalimanı çevresindeki güvenlik durumu nedeniyle Marmara’nın güneyinde bekleme yaptığı ve daha sonra İstanbul’a indiği daha önce yayımlanan uçuş bilgileriyle de biliniyordu.

Cumhurbaşkanlığı uçağı sivil uçuş koduyla işaretlendi

Cumhurbaşkanı Erdoğan, Marmaris’te bulunduğu sırada darbe girişimini öğrendikten sonra vatandaşları meydanlara çağırdı. Ardından helikopterle Dalaman Havalimanı’na geçti ve ailesiyle beraber Cumhurbaşkanlığına ait TC-ATA uçağıyla İstanbul’a hareket etti.

Haberde aktarılan dava dosyalarına göre Eskişehir Birleştirilmiş Hava Harekât Merkezindeki darbe karşıtı personel, uçağı askerî radar sisteminde THY8456 koduyla sivil uçuş olarak işaretledi. Böylece TC-ATA, darbecilerin erişebildiği radar ekranlarında devlet hava aracı yerine olağan bir yolcu uçuşu görünümü kazandı.

Flightradar24 tarafından o gece paylaşılan görüntülerde de TC-ATA tescilli Gulfstream IV tipi uçağın TK8456/THY8456 uçuş koduyla Dalaman’dan kalktığı görülüyordu. Cumhurbaşkanlığı uçağının sivil uçuş gibi tanıtılmasının, darbe girişimine katılan pilotların uçağı teşhis etmesini zorlaştırdığı değerlendirildi.

Dönemin uluslararası haberlerinde de Cumhurbaşkanlığı uçağının pilotlarının havadaki askerî uçaklara kendilerini Türk Hava Yollarına ait sivil bir uçuş gibi tanıttığı yönünde bilgiler yer aldı.

Atatürk Havalimanı için Bandırma üzerinde bekledi

Radar izlerine göre TC-ATA, İstanbul’a doğrudan iniş yapmadı. Atatürk Havalimanı’nda darbeci askerlerin bulunması ve pist çevresindeki güvenlik belirsizliği nedeniyle uçak, Marmara Denizi’nin güneyindeki Bandırma bölgesinde bekleme paternine girdi.

Uçağın yaklaşık 40 dakika boyunca aynı bölge üzerinde tekrar eden dönüşler yaptığı, havalimanının güvenli olduğuna ilişkin bilginin ardından İstanbul’a yöneldiği aktarıldı.

Cumhurbaşkanlığı uçağının Marmara’nın güneyinde uzun süre beklemesi, daha önce yayımlanan uçuş kronolojilerinde de yer aldı. Erdoğan’ın İstanbul’a ulaşmasının, darbe girişiminin toplumsal ve siyasi bakımdan kırılmasında önemli bir aşama olduğu değerlendirildi.

Ancak bu bekleyiş, uçağın havada daha uzun süre kalmasına ve darbe girişimine katılan savaş uçaklarıyla karşılaşma riskinin artmasına da neden oldu.

Balıkesir’den kalkan F-16 Marmara’ya yöneldi

Sabah’ın aktardığı mahkeme dosyalarına göre aynı saatlerde Balıkesir 9. Ana Jet Üs Komutanlığından iki silahlı F-16 havalandı. Uçakların “KOBRA-67” kol çağrı adıyla görev yaptığı, pilotlarının ise dönemin üsteğmenleri Oğuz Bilgin ve Aykut Yüce olduğu belirtildi.

Radar kayıtlarında F-16’lardan birinin Balıkesir’den kalktıktan sonra İstanbul hava sahasına girdiği, Atatürk Havalimanı çevresinde uçtuğu ve ardından Marmara Denizi’nin güneyine yöneldiği görüldü.

Cumhurbaşkanlığı uçağı bu sırada Bandırma çevresindeki bekleme hareketini sürdürüyordu. Radar rotalarının karşılaştırılması, iki hava aracının birbirine yaklaşan hatlarda ilerlediğini gösterdi.

Darbe girişimi gecesinde farklı üslerden kalkan F-16’ların Ankara ve İstanbul üzerinde uçtuğu, bazı uçakların havada kalma sürelerini uzatmak amacıyla tanker uçaklardan yakıt aldığı biliniyor.

İki uçak arasındaki fark beş dakikaya kadar düştü

Sabah’ın radar incelemelerine dayandırdığı habere göre darbe girişimine katılan F-16 ile Cumhurbaşkanlığı uçağının rotaları Marmara üzerinde kritik ölçüde yaklaştı.

Teknik hesaplamalarda uçaklar arasındaki zaman farkının yaklaşık beş dakikaya kadar düştüğü, F-16’nın TC-ATA’ya yaklaşık 60 km mesafedeyken yön değiştirdiği belirtildi.

Radar izlerinin, F-16’nın Cumhurbaşkanlığı uçağının bulunduğu bölgeye ilerlediğini ancak hedefe ulaşmadan güneye döndüğünü gösterdiği aktarıldı. Uçağın rota değişikliğinin, yakıt seviyesinin kritik düzeye inmesiyle bağlantılı olduğu değerlendirildi.

F-16’nın daha sonra Afyonkarahisar çevresinde bulunan KC-135 tanker uçaklarının hava sahasına yöneldiği, Cumhurbaşkanlığı uçağının ise Bandırma’daki bekleyişini tamamlayarak İstanbul Atatürk Havalimanı’na indiği kaydedildi.

Daha önce yayımlanan anlatımlarda da Cumhurbaşkanlığı uçağına yönelen bir F-16’nın yakıtının azalması nedeniyle takipten vazgeçtiği ileri sürülmüştü. Bununla birlikte o gece havadaki uçakların sayısı ve karşılaşmanın ayrıntıları konusunda farklı anlatımlar bulunduğu belirtiliyor.

F-16 yakıt ikmalinden sonra İstanbul’a döndü

Mahkeme dosyalarındaki uçuş verilerine göre KOBRA-67 kolu, yakıt ikmalinin ardından yeniden İstanbul hava sahasına döndü.

F-16’ların Atatürk Havalimanı üzerinde alçak irtifada uçtuğu ve ses üstü geçişler yaptığı belirtildi. Bu uçuşların İstanbul’un farklı bölgelerinde duyulan sonic patlamalara neden olduğu aktarıldı.

Sabah’ın haberine göre radar verilerinin ilk aşamada sistemlerden silinmiş olması nedeniyle uçuşların bütün ayrıntıları soruşturmanın başlangıcında tespit edilemedi. Daha sonra kayıtların teknik yöntemlerle geri getirilmesi ve bilirkişi incelemelerinin tamamlanmasıyla pilotların uçuş rotalarının yeniden oluşturulduğu bildirildi.

Haberde, eski üsteğmenler Oğuz Bilgin ve Aykut Yüce’nin yeniden gözaltına alınarak tutuklandığı ve darbe girişimine iştirak ettikleri gerekçesiyle müebbet hapis cezalarına mahkûm edildiği aktarıldı.

Silinen radar izleri uçuş trafiğini yeniden ortaya çıkardı

15 Temmuz soruşturmalarında bazı askerî uçuş ve radar kayıtlarının sistemlerden silinmeye çalışıldığı belirlendi. Hava Kuvvetleri bünyesinde yürütülen teknik çalışmalar sonucunda geri getirilen veriler, darbe girişimi gecesindeki hava trafiğinin yeniden oluşturulmasını sağladı.

Radar izleri; savaş uçaklarının rotalarını, tanker uçakların bekleme alanlarını, Atatürk Havalimanı çevresindeki hareketliliği ve Cumhurbaşkanlığı uçağının Bandırma üzerindeki dönüşlerini aynı zaman çizelgesinde karşılaştırma imkânı sundu.

Ortaya çıkan teknik tabloya göre Cumhurbaşkanlığı uçağının İstanbul’a ulaşmasında, TC-ATA’nın sivil uçuş koduyla işaretlenmesi, havadaki darbe karşıtı personelin müdahaleleri, Atatürk Havalimanı’nın yeniden güvenli hale getirilmesi ve yaklaşan F-16’nın yakıt nedeniyle rota değiştirmesi birlikte etkili oldu.

Erdoğan’ın İstanbul’a indikten sonra Atatürk Havalimanı’nda halka seslenmesi, darbe girişiminin başarısızlığa uğramasında belirleyici gelişmelerden biri olarak değerlendirildi. Çağrı sonrasında vatandaşların meydanlara çıkması ve darbecilerin iletişim ile kamu kurumları üzerindeki kontrolü sağlayamaması, girişimin çözülmesini hızlandırdı.

On yıl sonra incelenen radar kayıtları ise 15 Temmuz gecesinde Türkiye’nin siyasi kaderini etkileyen gelişmelerden birinin, Marmara üzerinde yalnızca birkaç dakikalık farkla yaşandığını gösteriyor.

YerelGundem.com