Kiev alarmda: Belarus ve Rusya’dan nükleer tatbikat

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — Rusya ve Belarus’un ortak nükleer tatbikat düzenlemesi, Kiev’in Moskova’nın Belarus üzerinden Ukrayna’ya veya NATO’ya yönelik yeni saldırı hazırlığında olduğu uyarılarının ardından bölgesel gerilimi yükseltti.

Belarus Savunma Bakanlığı, Rusya ile koordineli yürütülen tatbikat kapsamında nükleer mühimmatın sevkiyatı ve kullanımına hazırlık başlıklarının çalışılacağını duyurdu. Tatbikat, Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşının sürdüğü, NATO ile Moskova arasındaki gerilimin arttığı ve ABD-Rusya nükleer silah kontrol rejiminin geleceğine ilişkin belirsizliğin derinleştiği bir dönemde geldi.

Belarus nükleer eğitim başlattığını duyurdu

Belarus Savunma Bakanlığı, tatbikata hava kuvvetleri ve füze birliklerinin katılacağını açıkladı. Bakanlık, sosyal medya üzerinden yaptığı duyuruda, eğitimin Rus tarafıyla iş birliği içinde yürütüleceğini ve nükleer mühimmatın taşınması ile muharebe amaçlı kullanıma hazırlanmasına ilişkin adımların uygulanacağını bildirdi.

Minsk yönetimi, tatbikatın “planlı” olduğunu, üçüncü ülkeleri hedef almadığını ve bölgesel güvenlik açısından tehdit oluşturmadığını savundu. Ancak bu açıklama, Kiev ve Batılı başkentlerdeki endişeleri azaltmaya yetmedi.

Belarus’un Rusya ile askeri entegrasyonu, özellikle 2022’deki geniş çaplı işgal girişiminden bu yana Ukrayna için kritik bir güvenlik başlığı olmaya devam ediyor. Rus ordusu, savaşın ilk aşamasında Belarus topraklarını Ukrayna’nın kuzeyine yönelik saldırılar için kullanmıştı.

Kiev kuzey sınırını güçlendiriyor

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, geçen hafta Belarus sınırındaki birliklerin takviye edilmesi talimatı vermişti. Zelenskiy, Moskova’nın Belarus üzerinden yeni bir saldırı hazırlığında olabileceğini ve Rusya’nın müttefiki Belarus’u savaşa daha derin biçimde çekmek istediğini söyledi.

Ukrayna lideri, Genelkurmay Başkanlığı, Savunma Bakanlığı Ana İstihbarat Dairesi, Dış İstihbarat Servisi ve Ukrayna Güvenlik Servisi yetkilileriyle yaptığı toplantının ardından, Rusya’nın Belarus topraklarından güney ve kuzey yönlü operasyon planlarını değerlendirdiğini ifade etti.

Zelenskiy’ye göre bu planlar, Ukrayna’da Çernihiv-Kiev hattına veya NATO ülkelerinden birine yönelik olabilir. Bu açıklama, Kiev’in Belarus sınırındaki askeri hareketliliği yalnızca savunma tedbiri olarak değil, aynı zamanda daha geniş bir bölgesel riskin parçası olarak gördüğünü ortaya koyuyor.

Kremlin iddiaları reddetti

Kremlin, Zelenskiy’nin açıklamalarını “gerilimi körükleme girişimi” olarak nitelendirerek reddetti. Moskova, Belarus ile yürütülen askeri faaliyetlerin savunma amaçlı olduğunu savunuyor.

Ancak Rusya’nın son yıllarda nükleer söylemi giderek daha sık kullanması, bu tür açıklamalara yönelik kuşkuları artırıyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Batı’nın Ukrayna’ya verdiği askeri desteğin genişlediği dönemlerde nükleer kapasiteye atıfta bulunan açıklamalar yapmıştı.

Bu nedenle Belarus topraklarında yürütülen nükleer tatbikat, yalnızca teknik bir askeri eğitim olarak değil, aynı zamanda siyasi mesaj içeren bir güç gösterisi olarak da değerlendiriliyor.

Oreşnik füzeleri gerilimi artırmıştı

Rusya’nın nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip yeni hipersonik füzesi Oreşnik’i geçen yıl Belarus’a konuşlandırması, Batı ile Moskova arasındaki gerilimi daha da artırmıştı. Bu adım, NATO’nun doğu kanadında güvenlik kaygılarını güçlendirdi.

Belarus’un coğrafi konumu, bu kaygıların temel nedenlerinden biri. Ülke; Polonya, Litvanya, Letonya ve Ukrayna ile komşu. Bu nedenle Belarus topraklarında bulunan Rus askeri varlığı, hem Kiev hem de NATO açısından doğrudan stratejik anlam taşıyor.

Minsk yönetimi tatbikatların üçüncü ülkeleri hedef almadığını söylese de, Rusya’nın Belarus üzerinden Ukrayna’ya saldırmış olması, benzer açıklamalara duyulan güveni zayıflatıyor.

Sarmat testi ve nükleer kontrol boşluğu

Rusya, geçen hafta nükleer başlık taşıma kapasitesine sahip kıtalararası balistik füze Sarmat’ı da test etmişti. Bu test, Rusya ile ABD arasındaki nükleer silah kontrol rejiminin zayıfladığı bir dönemde geldi.

Şubat ayında Yeni START Anlaşması’nın sona ermesiyle dünyanın en büyük iki nükleer gücü üzerindeki önemli kısıtlamaların bir kısmı ortadan kalktı. Bu durum, Washington ile Moskova arasında yeni bir nükleer denge arayışını daha da belirsiz hale getirdi.

Yeni START’ın sona ermesi, yalnızca ABD-Rusya ilişkileri açısından değil, Avrupa güvenliği bakımından da kritik sonuçlar doğuruyor. Nükleer silahların denetimi, saydamlık mekanizmaları ve karşılıklı bildirim süreçlerinin zayıflaması, yanlış hesaplama riskini artırabilir.

Belarus’un Moskova’ya bağımlılığı derin

Belarus, 30 yılı aşkın süredir Aleksandr Lukaşenko tarafından yönetiliyor. Lukaşenko yönetimi, siyasi, ekonomik ve askeri açıdan büyük ölçüde Moskova’ya bağımlı durumda.

Rusya’nın Ukrayna’ya yönelik savaşında Belarus doğrudan cepheye asker göndermemiş olsa da, topraklarını Rus askeri operasyonları için kullandırması nedeniyle savaşın önemli bir parçası olarak görülüyor. Bu durum, Minsk’in Moskova’dan bağımsız hareket etme kapasitesinin sınırlı olduğu yorumlarını güçlendiriyor.

Belarus’un nükleer tatbikatlara katılması da bu bağımlılığın askeri boyutunu gösteriyor. Minsk yönetimi, bunu egemen bir savunma tercihi olarak sunarken, Kiev ve Batı başkentleri Belarus’u Rusya’nın askeri stratejisinin uzantısı olarak değerlendiriyor.

NATO için doğu kanadı riski

Rusya-Belarus nükleer tatbikatı, NATO’nun doğu kanadı açısından da dikkatle izleniyor. Polonya, Litvanya ve Letonya gibi ülkeler, Belarus kaynaklı askeri hareketliliği uzun süredir güvenlik tehdidi olarak görüyor.

Eğer Moskova, Belarus üzerinden Ukrayna’ya yeni bir kuzey hattı açmayı ya da NATO sınırlarında baskıyı artırmayı hedeflerse, bu durum Avrupa güvenlik mimarisinde daha geniş bir krizi tetikleyebilir.

Bu nedenle Kiev’in alarm durumu yalnızca Ukrayna’nın savunma hazırlığıyla sınırlı değil. Aynı zamanda NATO’nun doğu sınırlarında caydırıcılık, istihbarat paylaşımı ve askeri hazırlık düzeyi açısından da yeni bir test anlamına geliyor.

Nükleer mesaj sahadaki savaşı gölgeliyor

Rusya’nın Ukrayna’da dört yılı aşan savaşta çeşitli askeri zorluklarla karşılaşması, Kremlin’in zaman zaman nükleer söylemi daha görünür hale getirmesine yol açtı. Bu söylem, Batı’nın Ukrayna’ya silah desteğini sınırlama veya caydırma amacı taşıyor olabilir.

Belarus ile yapılan ortak tatbikat da bu çerçevede okunuyor. Moskova ve Minsk, tatbikatı tehdit olarak sunmasa da, nükleer mühimmatın sevkiyatı ve kullanıma hazırlığı gibi başlıkların çalışılması bölge ülkeleri için ciddi bir güvenlik sinyali niteliği taşıyor.

Kiev açısından bu gelişme, Belarus sınırındaki riskin hâlâ canlı olduğunu ve Rusya’nın kuzey hattını yeniden kullanma ihtimalinin tamamen ortadan kalkmadığını gösteriyor.

Önümüzdeki günlerde Ukrayna’nın kuzey sınırındaki askeri hazırlıkları, NATO’nun doğu kanadındaki güvenlik değerlendirmeleri ve Moskova-Minsk hattından gelecek yeni açıklamalar bölgesel gerilimin seyrini belirleyecek.

www.yerelgundem.com

Kaynak: www.uapresa.com