Emine Erdoğan: Sıfır atık iklim mücadelesinin köprüsüdür

Ahmet Taş | Yerel Gündem
İSTANBUL, TÜRKİYE — Emine Erdoğan, İstanbul’da düzenlenen Sıfır Atık Forumu 2026’da yaptığı konuşmada, sıfır atığın iklim değişikliğiyle mücadelede tüm yolları birleştiren stratejik bir köprü olduğunu söyledi.

Başkan Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan, İstanbul Valiliği himayelerinde ve Sıfır Atık Vakfı koordinasyonunda Atatürk Havalimanı’nda düzenlenen Sıfır Atık Forumu 2026’nın açılışına katıldı. Forumda 183 ülkeden temsilci, 500’ü aşkın kurum ve kuruluş ile 5 binden fazla katılımcının yer aldığını belirten Erdoğan, İstanbul’un bir kez daha farklı kültürleri ve insanlık ailesini ortak bir ideal etrafında buluşturduğunu ifade etti.

İstanbul’da küresel çevre buluşması

Emine Erdoğan, konuşmasında İstanbul’un insanlığın ortak hafızasını taşıyan, medeniyetlerin buluştuğu ve dünyanın en uzun ömürlü başkentlerinden biri olduğunu vurguladı.

Sıfır Atık Forumu 2026’nın yalnızca çevre alanında düzenlenen bir toplantı olmadığını belirten Erdoğan, forumu insanlığın ortak geleceği için tarihi bir buluşma olarak gördüklerini söyledi.

Erdoğan, güçlü uluslararası katılımın Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın “Dünya beşten büyüktür çünkü insanlık beşten büyüktür” mesajının somut bir yansıması olduğunu dile getirdi.

Foruma katkı sunan Sıfır Atık Vakfı’na, bakanlıklara ve İstanbul Valiliği’ne teşekkür eden Erdoğan, buradan yükselecek sinerjinin ortak gelecek için yeni başlangıçlara vesile olmasını temenni etti.

“Sıfır atık tüm yolları birleştiren köprüdür”

Emine Erdoğan, sıfır atığı yalnızca atık yönetimiyle sınırlı bir başlık olarak görmediklerini ifade etti.

Erdoğan’a göre sıfır atık; iklim eylemi, döngüsel ekonomi, sürdürülebilir şehirler, kaynak verimliliği, gıda sistemleri ve toplumsal dayanıklılık gibi birçok alanı birbirine bağlayan bütüncül bir yaklaşım.

Bu yılki forumun Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi ile aynı döneme denk gelmesinin önemli bir fırsat sunduğunu belirten Erdoğan, sıfır atığın iklim değişikliğiyle mücadelede merkezi rol üstlenebileceğini söyledi.

Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelenin birçok yolu olsa da sıfır atığın bu yolları birleştiren bir köprü olduğunu ifade ederek, forumu COP31 yolunda önemli bir kilometre taşı olarak gördüklerini kaydetti.

Okyanuslardaki plastik krizi

Emine Erdoğan konuşmasında, Pasifik Okyanusu’nun kuzeyinde tonlarca çöp ve plastikten oluşan devasa atık birikimine dikkat çekti.

Yaklaşık 1,6 milyon kilometrekare büyüklüğünde olduğu belirtilen bu atık alanının, insanlığın kaynakları hoyratça kullanmasının ve tüketim krizinin sembolü haline geldiğini söyledi.

Erdoğan, her gün 2 bin çöp kamyonuna eş değer plastik atığın okyanuslara karışmasının yalnızca atık yönetimi meselesi olmadığını belirtti.

Mikroplastiklerin Antarktika’dan Everest’in zirvesine kadar dünyanın en uzak noktalarına ulaşmasının da sıradan bir çevre kirliliği olarak görülemeyeceğini vurguladı.

Bu tabloya göre çevre krizi, yalnızca doğanın kirlenmesi değil, insanlığın üretim, tüketim ve adalet anlayışındaki bozulmanın da sonucu olarak değerlendiriliyor.

Tüketim kültürü ve adalet sorunu

Emine Erdoğan, insanlığın tarihinde hiç olmadığı kadar çok ürettiğini ve büyük bir refah biriktirdiğini, ancak aynı dünyada milyonlarca insanın temel ihtiyaçlarını karşılayamadığını söyledi.

Çöp depolama alanlarında birkaç nesli giydirmeye yetecek kıyafetler, planlı eskitmeye kurban edilmiş eşyalar ve yalnızca şekli beğenilmediği için ayrılmış yiyecekler bulunduğunu belirten Erdoğan, bunun büyük bir adaletsizliğe işaret ettiğini ifade etti.

Erdoğan’a göre “kullan-at, at-unut, düşünme-tüket” anlayışı yalnızca doğal kaynakları değil, insanlığın öz değerlerini de tüketiyor.

Sanayileşmeyle güçlenen tüketim kültürünün bir yandan plastiklerden sahte bir konfor alanı oluşturduğunu, diğer yandan insanlığın sağduyusunu ve vicdanını zedelediğini belirtti.

Gıda israfı küresel vicdan yükü

Forum konuşmasında gıda israfına geniş yer ayıran Emine Erdoğan, dünyada her yıl 5,8 trilyon tabak yemeğin ihtiyaç sahiplerine ulaşmadan çöpe gittiğini söyledi.

Erdoğan, 2 milyar tonun üzerinde gıdanın tarlada, sofrada, restoranda ve markette israf edildiğini belirtti. İsraf edilecek gıdanın üretilmesi için tarım arazilerinin neredeyse üçte birinin kullanıldığını ifade etti.

Bu ölçekteki israfın ekosistemlerin bozulmasına yol açtığını söyleyen Erdoğan, gıda israfının iklim değişikliğinde önemli paya sahip metan emisyonlarının yaklaşık yüzde 14’ünden sorumlu olduğunu aktardı.

Erdoğan, dünyada 673 milyon insanın açlıkla mücadele ettiği, 2 milyardan fazla insanın yeterli beslenemediği bir dönemde gıda israfının ağır bir vicdan yükü olduğunu söyledi.

Türkiye’nin gıda israfıyla mücadelesi

Emine Erdoğan, Türkiye’nin gıda israfını azaltma konusunda yürüttüğü çalışmalara da değindi.

2008 yılında başlatılan “Ekmek İsrafını Önleme Kampanyası” ile israfın yüzde 40 oranında azaltıldığını belirtti.

2015 yılında Türkiye’nin G-20 Dönem Başkanlığı sırasında “Sürdürülebilir Gıda Sistemleri Kapsamında Gıda Kayıpları ve İsrafının Azaltılması” temasının uluslararası gündeme taşındığını hatırlattı.

2020 yılında Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü iş birliğiyle hayata geçirilen “Gıdanı Koru Sofrana Sahip Çık” kampanyasıyla milyonlarca vatandaşa ulaşıldığını ifade etti.

Erdoğan, bu girişimin Birleşmiş Milletler nezdinde en iyi uygulama örneği olarak gösterildiğini söyledi.

COP31 yolunda sıfır atık mesajı

Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı COP31 İklim Zirvesi öncesinde Sıfır Atık Forumu 2026’nın özel bir anlam taşıdığı belirtildi.

Emine Erdoğan, sıfır atığın yalnızca çevre politikası değil, aynı zamanda iklim değişikliğiyle mücadelede dönüştürücü bir güç olduğunu vurguladı.

Bu nedenle forumda yapılacak her diyaloğun sıfır atığın merkezi rolünün anlaşılmasına katkı sunacağını söyledi.

Erdoğan, sıfır atığın küresel ölçekte yaygınlaşmasıyla yalnızca doğanın değil, insanlık değerlerinin de iyileşeceğine inandıklarını dile getirdi.

Yerel bilgelik ve küresel çözüm vurgusu

Emine Erdoğan, iklim değişikliğiyle mücadelede tek merkezli bilgi sistemlerinin yerel bilgeliği zaman zaman dışarıda bıraktığını söyledi.

Yerel kültürlerin doğayla uyumlu döngüsel yaşam pratiklerinin modern dünyada yitik hazineye dönüştüğünü belirten Erdoğan, her yerel kültürün iklim değişikliğine gerçek çözümler sunabilecek bir yaşam rehberi olarak görülmesi gerektiğini ifade etti.

Erdoğan, “İnsanlık beşten büyüktür” anlayışının yalnızca diplomasiye değil, çevre ve iklim politikalarına da yansıması gerektiğini vurguladı.

Bu yaklaşımın sıfır atık felsefesinin adalet, paylaşım ve ortak gelecek boyutunu güçlendirdiğini söyledi.

“Benden bize” uzanan dönüşüm

Emine Erdoğan, sıfır atık felsefesini benimseyen herkesin iklim değişikliğiyle mücadelenin aktif bir aktörü haline geldiğini belirtti.

Sıfır atık gönüllülerinin daha adil bir dünyayı mümkün kılacak dönüşümün lokomotif gücü olduğuna inandığını ifade etti.

Bu dönüşümün teoriden hayata, söylemden uygulamaya taşınması için devletlerin, kurumların ve sivil toplum kuruluşlarının birlikte hareket etmesi gerektiğini söyledi.

Erdoğan, adil bir dünyanın başlangıç meridyeninin “benden bize” uzanan medeniyet tasavvurundan geçtiğini belirterek, Sıfır Atık Forumu’nun bu anlayışa güçlü katkı sunmasını diledi.

www.yerelgundem.com