12. Yargı Paketi meclise sunuluyor: Ceza artışları ve sosyal medya kuralları

Ahmet Taş | Yerel Gündem

ANKARA, TÜRKİYE — Adalet Bakanlığı tarafından hazırlanan ve toplam on dokuz ayrı yasada değişiklik öngören elli dokuz maddelik On İkinci Yargı Paketi taslağı; suça sürüklenen çocuklara verilen cezaların artırılmasını, sosyal medya platformlarına kimlik doğrulama zorunluluğu getirilmesini ve nafaka sürelerinin yeniden belirlenmesini içeriyor.

Düzenlemenin toplumsal yansımaları oldukça geniş bir kitleyi hedefliyor. Deutsche Welle (DW) Türkçe'nin ulaştığı bilgilere göre, hem siber güvenlik hem de aile ve ceza hukuku alanında radikal değişiklikler getiren taslak, yakın zamanda Meclis komisyonuna ardından da TBMM Genel Kurulu'na sunulacak.

Suça sürüklenen çocuklara ceza artırımı

On ikinci Yargı Paketi taslağı ile çocukların karıştığı ağır suçlara yönelik cezai yaptırımların sınırları genişletiliyor. Türk Ceza Kanunu kapsamında 12-15 yaş grubundaki çocuklara ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda verilen en fazla on beş yıllık hapis cezası üst sınırı, on sekiz yıla kadar çıkarılıyor. Müebbet hapis cezası yerine verilen süreli hapis cezalarındaki aralıklar da yukarıya çekiliyor. 15-18 yaş grubunda ise ağırlaştırılmış müebbet gerektiren suçlarda üst sınır yirmi dört yıldan yirmi yedi yıla yükseltiliyor. Ayrıca, bazı ağır suçlarda hâkimlere 15-18 yaş grubu için indirim uygulamama yetkisi tanınırken, koşullu salıverilme hesaplamalarında on beş yaş altı için uygulanan avantajlı hesaplama sistemi kaldırılarak bire bir esasına geçiliyor.

Ebeveynlerin hukuki sorumluluğu genişletiliyor

Kahramanmaraş'ta yaşanan okul saldırısı gibi örneklerin ardından, suça karışan çocukların ailelerinin ihmali de yeni yaptırımlara tabi tutuluyor. "Aile hukukundan kaynaklanan yükümlülüğün ihlali" suçunun cezai alt sınırı bir aydan üç aya, üst sınırı ise bir yıldan iki yıla çıkarılıyor. Çocuğun, ebeveyn ihmali nedeniyle cinayet veya ağır yaralama gibi suçlara yönelmesi durumunda ise şikâyet şartı aranmaksızın ceza artırımına gidilecek. Ayrıca ihmal sonucu silahın başkasının veya çocuğun eline geçmesine neden olan kişilere hapis cezası verilecek.

Medya kuruluşlarına yaptırım ve içerik çıkarma

Televizyon yayınlarına ilişkin denetimler taslakla birlikte daha sıkı bir zemine oturtuluyor. Yayın hizmetlerinin suç işlemeyi, silah kullanımını veya yasa dışı sanal bahsi özendirici nitelikte olmaması yasal bir zorunluluk haline getiriliyor. Kuralları ihlal eden medya kuruluşlarına, ihlalin gerçekleştiği aydan önceki brüt ticari iletişim gelirinin yüzde 2'si ile yüzde 5'i arasında para cezası kesilebilecek. Program yayını en fazla beş kez durdurulabilecek, kurallara uymayan yayın lisansları ise iptal edilebilecek.

Sosyal medya ve VPN kullanımına yeni kısıtlamalar

Türkiye'de milyonlarca kullanıcısı bulunan X, Instagram, TikTok ve YouTube gibi platformlara kritik yeni yükümlülükler getiriliyor. Sosyal medya şirketlerinin Türkiye'deki kullanıcılar için kimlik doğrulama sistemi kurması zorunlu hale gelecek. Elde edilen temel bilgiler Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) ile paylaşılacak. Şirketlere sistemi kurmaları için dokuz aylık bir geçiş süresi tanınırken, katalog suçlar kapsamında adli makamlarla veri paylaşımı mecburi kılınıyor. Ayrıca erişimi engellenen sitelere girmeyi sağlayan sanal özel ağ (VPN) hizmetleri de 5651 sayılı yasa kapsamına dahil edilecek.

IBAN kiralama bağımsız suç sayılacak

Kamuoyunda "IBAN mağdurları" olarak bilinen, haksız kazanç vadeden kişilere hesaplarını kullandıran vatandaşlara yönelik yeni bir hukuki tanım getiriliyor. Taslak kapsamında "IBAN kiralama" uygulaması bağımsız bir suç olarak ele alınacak. Banka hesabı, kredi kartı veya ödeme sistemi bilgilerini başkasına kullandıranlara bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası öngörülüyor. Dolandırıcılık kastı taşımadan hesaplarını başkasına kullandıran kişilerin, nitelikli dolandırıcılıktan ziyade bu yeni maddeden yargılanması hedefleniyor.

Cinsiyet değiştirme koşulları zorlaştırılıyor

Taslak metninde "aile hukukuna ilişkin düzenlemeler" başlığı altında, cinsiyet değiştirme operasyonlarına yönelik yeni kısıtlamalar yer alıyor. Cinsiyet değişikliği için başvuru yaş sınırı 18'den 25'e çıkarılırken, mevcut "evli olmama" koşulunun yanına "çocuk sahibi olmama" şartı da ekleniyor. Sağlık kurulu raporlarının sadece Sağlık Bakanlığınca belirlenen tam teşekküllü devlet hastanelerinden alınabileceği ve yasal şartlara aykırı tıbbi müdahalede bulunanlara hapis cezası verileceği belirtiliyor.

Boşanma süreçleri ve nafaka hesabında yeni dönem

Aile hukuku çerçevesinde boşanma davalarını hızlandırmayı amaçlayan taslak, ağır kusur aranmadan evlilik birliğinin temelinden sarsıldığı hallerde boşanma kararı verilebilmesinin önünü açıyor. Boşanmış kadının yeniden evlenebilmesi için gereken mahkeme kararı kaldırılarak sağlık raporu yeterli sayılıyor. Yoksulluk nafakasında ise ömür boyu ödeme devri kapanarak, nafaka süresi evlenme tarihi ile davanın açıldığı tarih arasındaki sürenin yarısı kadar olacak şekilde sınırlandırılıyor.

www.yerelgundem.com