Almanya’da klima davası: Federal Mahkeme emsal karar verecek

Ahmet Taş | Yerel Gündem
BERLİN / ALMANYA — Almanya Federal Mahkemesi, bir apartman dairesinin balkonuna split klima kurulmasına izin verilip verilmeyeceğine ilişkin davada 17 Temmuz 2026’da açıklayacağı kararla kat maliklerinin haklarına yön verecek.

V ZR 162/25 numaralı dosyada verilecek karar, klima kurmak isteyen bir kat malikinin diğer mülk sahiplerinin ret kararına rağmen mahkemeden izin alıp alamayacağını açıklığa kavuşturacak. Federal Mahkeme, kararın 17 Temmuz Cuma günü saat 09.00’da açıklanacağını duyurdu. 16 Temmuz itibarıyla dosyada nihai karar henüz yayımlanmadı.

Uyuşmazlık Berlin’deki bir apartmanda başladı

Dava, Berlin’de yaşayan bir ailenin Aralık 2023’te yapılan kat malikleri toplantısında dairelerine ilişkin bazı değişiklikler için izin istemesiyle başladı. Aile, balkonuna dış ünitesi bulunan bir split klima sistemi kurmayı da talep etti.

Kat malikleri kurulu, klima kurulmasına ilişkin öneriyi kabul etmedi. Karşı çıkan mülk sahipleri projenin yeterince ayrıntılı hazırlanmadığını, cihazın binanın ortak bölümlerine müdahale edeceğini ve çalışması sırasında komşuları etkileyebileceğini savundu.

İtirazlarda özellikle dış ünitenin çıkaracağı ses, yoğuşma suyunun tahliyesi, cihazın dışarı verdiği sıcak hava ve binanın görünümündeki değişiklik öne çıktı. Bazı kat malikleri, bu etkilerin komşu dairelerin kullanımını ve ekonomik değerini olumsuz etkileyebileceğini ileri sürdü.

Split klima sistemleri birbirine boru ve kablolarla bağlanan iç ve dış ünitelerden oluşuyor. Dış ünitenin balkon, dış duvar veya cepheye yerleştirilmesi ve borular için duvarda geçiş açılması, yalnızca dairenin içini değil binanın ortak mülkiyetini de ilgilendirebiliyor.

İlk mahkeme reddetti, üst mahkeme şartlı izin verdi

Aile, kat malikleri kurulunun ret kararının yerine geçecek bir mahkeme kararı verilmesi için Berlin-Pankow Sulh Mahkemesinde dava açtı. Mahkeme, dairede yapılması planlanan bazı diğer değişikliklere izin verirken split klima talebini reddetti.

Dosyanın taşındığı Berlin II Eyalet Mahkemesi ise ilk derece mahkemesinden farklı bir sonuca ulaştı. Mahkeme, belirli teknik ve kullanım koşullarına uyulması hâlinde klimanın kurulabileceğine karar vererek kat malikleri kurulunun vermediği iznin yerine geçecek hüküm oluşturdu.

Üst mahkeme; uygun bir cihaz seçilmesi, dış ünitenin görsel etkisini azaltacak biçimde kapatılması ve sistemin gürültü sınırlarına uygun çalıştırılması gibi şartlar getirdi. Cihazın başka bir mülk sahibinin yatak odası penceresinin hemen yanına yerleştirilmeyeceği ve Almanya’daki gürültü kurallarına uygun şekilde işletilebileceği de değerlendirmede dikkate alındı.

Kat Malikleri Birliği bu kararı kabul etmeyerek dosyayı Almanya’nın en yüksek sivil yargı organı Federal Mahkemeye taşıdı.

Federal Mahkeme hangi soruya yanıt verecek?

Davanın merkezinde, klimanın fiziksel olarak kurulması ile daha sonra çalıştırılmasının yaratacağı olası etkilerin aynı aşamada değerlendirilip değerlendirilmeyeceği bulunuyor.

Berlin II Eyalet Mahkemesine göre ilk aşamada esas olarak montajın doğrudan sonuçları dikkate alınmalı. Gürültü, sıcak hava veya yoğuşma suyu gibi cihaz çalıştırıldığında ortaya çıkabilecek sorunlar ise ancak klima kullanıma girdikten sonra somut olarak değerlendirilmeli.

Kat Malikleri Birliği ise bu ayrımın doğru olmadığını savunuyor. Birliğe göre klimanın nasıl monte edileceğine ilişkin uzman planının ve statik değerlendirmenin başvuruda bulunmaması önemli bir eksiklik oluşturuyor. Ayrıca olası gürültü ve diğer etkilerin izin verilmeden önce hesaba katılması gerektiği belirtiliyor.

Federal Mahkemenin kararı, kat malikleri kurulunun sabit klima başvurularını yalnızca soyut kaygılarla reddedip reddedemeyeceğini ve mahkemelerin hangi şartlarda kurulun yerine izin kararı verebileceğini belirleyebilir.

Kat Mülkiyeti Yasası ne öngörüyor?

Almanya Kat Mülkiyeti Yasası’nın 20’nci maddesi, ortak mülkün olağan bakımını aşan müdahaleleri “yapısal değişiklik” olarak düzenliyor. Bu tür işlemler kat malikleri kurulunun kararıyla kabul edilebiliyor veya belirli bir malike uygulanmak üzere izin verilebiliyor.

Sabit split klima, dış ünitenin cepheye, balkon bölümüne veya dış duvara bağlanması nedeniyle çoğu durumda ortak mülkiyeti etkileyen bir değişiklik sayılıyor. Bu nedenle daire sahibinin cihazı satın alıp doğrudan monte ettirmesi yeterli olmuyor; önceden kat malikleri kuruluna ayrıntılı bir öneri sunulması gerekiyor.

Klima sistemleri, yasada açıkça ayrıcalıklı sayılan engelsiz erişim düzenlemeleri, elektrikli araç şarj altyapısı veya bazı güneş enerjisi uygulamalarıyla aynı kategoride bulunmuyor. Buna rağmen değişiklik başka bir kat malikini düzenli birlikte yaşamda kaçınılmaz olan ölçünün ötesinde etkilemiyorsa izin talep edilmesi mümkün olabiliyor.

Mahkemenin önündeki temel mesele de ailenin bu koşulları karşılayıp karşılamadığı ve olası kullanım etkilerinin izin aşamasında ne ölçüde incelenmesi gerektiği.

Daha önceki klima kararı ne söylüyordu?

Federal Mahkeme, 28 Mart 2025 tarihli başka bir kararında kat malikleri kurulunun bir daire sahibine split klima kurma izni verdiği farklı bir dosyayı incelemişti.

O davada bir komşu, gelecekte ortaya çıkabilecek düşük frekanslı gürültü nedeniyle izin kararının iptalini istemişti. Federal Mahkeme, cihazın daha sonra rahatsız edici biçimde kullanılabileceği yönündeki varsayımın tek başına montaj iznini geçersiz kılmayacağı sonucuna vardı.

Mahkeme, klima çalıştırıldıktan sonra gerçekten aşırı gürültü veya başka bir rahatsızlık meydana gelirse komşuların buna karşı ayrıca hukuki yollara başvurabileceğini belirtti. Kat malikleri kurulunun da cihazın kullanım saatleri gibi ek düzenlemeler yapabileceğine işaret edildi.

Ancak önceki davada kurul klima montajına izin vermişti. Yeni dosyada ise kurulun reddettiği bir talebin mahkeme tarafından kabul edilip edilemeyeceği tartışılıyor. Bu nedenle 17 Temmuz’daki karar, önceki içtihadın önemli bir devamı olacak.

Karar ev sahipleri açısından ne değiştirebilir?

Federal Mahkeme Berlinli aile lehine karar verirse, kat malikleri kurullarının klima taleplerini yalnızca olası gürültü, değer kaybı veya sıcak hava gibi henüz gerçekleşmemiş endişelere dayanarak reddetmesi zorlaşabilir.

Bununla birlikte olumlu karar, her daire sahibinin istediği yere ve istediği cihazı kurabileceği anlamına gelmeyecek. Montaj yeri, dış ünitenin görünümü, gürültü değerleri, titreşim önlemleri, yoğuşma suyunun tahliyesi ve uzman firma tarafından hazırlanmış teknik plan önemini koruyacak.

Mahkemenin Kat Malikleri Birliği lehine karar vermesi hâlinde ise klima kurmak isteyenlerin başvuru aşamasında çok daha ayrıntılı teknik belge sunması ve cihazın kullanımından doğabilecek bütün etkilerin önceden kabul edilebilir olduğunu göstermesi gerekebilir.

Kararın yalnızca Berlin’deki aileyi değil, Almanya genelinde kat mülkiyetine tabi apartmanlarda yaşayan çok sayıda ev sahibini etkilemesi bekleniyor. Federal Mahkeme kararları alt mahkemelerin benzer uyuşmazlıklarda kullanacağı temel hukuki ölçütleri belirliyor.

Kiracılar ve mobil klimalar için kurallar farklı

Kiracılar, binanın cephesine veya duvarına müdahale gerektiren sabit bir split klima kurmadan önce ev sahibinden izin almak zorunda. Split sistemlerin ayrıca klima ve soğutma teknolojisi konusunda yetkili uzmanlar tarafından monte edilmesi gerekiyor.

Dış ünitesi bulunmayan taşınabilir klima cihazlarında ise duvar, pencere çerçevesi veya cepheye kalıcı bir müdahale yapılmadığı sürece genellikle özel montaj izni gerekmiyor. Bununla birlikte cihazın çıkardığı ses, elektrik tüketimi, pencere bağlantısı ve bina kuralları yine dikkate alınmalı.

Müstakil ev sahipleri ortak bir kat malikleri kurulundan izin almak zorunda olmasa da yapı güvenliği, gürültü, komşuluk hukuku ve tarihi eser koruması gibi kurallara uymalı. Koruma altındaki yapılarda dış cepheye klima ünitesi yerleştirilmesi için ayrıca yetkili makamların onayı gerekebilir.

Federal Mahkemenin 17 Temmuz’da açıklayacağı kararın ardından split klima kurulmasına ilişkin kesin hukuki ölçütler ve Berlinli ailenin cihazı kurup kuramayacağı netleşecek.

YerelGundem.com