İzmir’de Cemil Tugay ve AK Parti iddiası yerel CHP tartışmasını büyüttü

Yusuf İnan / Yerel Gündem

Gazeteci, Yazar |Siyasi & Stratejik Analist

İZMİR / TÜRKİYE — Cemil Tugay’ın AK Parti’ye geçeceği yönündeki iddia, yalnızca bir transfer tartışması değil; İzmir’de yıllardır biriken yerel yönetim, medya ve CHP içi iktidar sorunlarının da aynası haline geldi.

Bu yazı bir haber metninden çok, İzmir üzerine yıllardır süren siyasi bir körleşmeye dair bir analizdir. Çünkü bugün Cemil Tugay üzerinden kopan fırtınayı sadece “bir belediye başkanı parti değiştiriyor mu, değiştirmiyor mu?” sorusuna indirgemek, İzmir’i gerçekten anlamamak olur. Asıl mesele daha derinde duruyor: İzmir’de kim neyi görüyor, kim neyi görmek istemiyor ve kimler yıllardır bu şehrin gerçek hikâyesini ulusal kamuoyuna eksik anlatıyor?

Bir iddiadan daha fazlası

Cemil Tugay’ın AK Parti’ye geçeceği iddiası yeni bir kulis gibi sunuluyor. Oysa İzmir siyasetini içeriden takip edenler için bu ihtimal, bir süredir konuşulan daha büyük bir kırılmanın parçasıydı.

Yıllar önce bu ihtimali yazdığımda İzmir medyasından birçok arkadaşım aradı. “Sen Cemil Tugay’ı tanımıyorsun, öyle biri değil” diyenler oldu. Hatta Tugay’a yakın çevrelerden aktarılan yorumlarda, “Dünya ters dönse Cemil Tugay AK Parti’ye katılmaz” cümlesi dolaştı.

Bugün gelinen noktada “Ben demiştim” kolaycılığına sığınacak değilim. Çünkü mesele bir kişinin haklı çıkması değil. Mesele, İzmir’de siyaset okuması yaparken yerel gerçekliği mi esas alacağız, yoksa parti ezberlerini ve duygusal bağlılıkları mı?

İzmir uzaktan okununca eksik kalıyor

Can Ataklı ve Fatih Altaylı gibi ulusal ölçekte takip edilen gazeteciler, son günlerde CHP’li belediyelerin iktidar tarafından engellendiği tezini sık sık gündeme getiriyor. Özellikle Tunç Soyer döneminde dış finansman, kredi izinleri ve merkezi idarenin tutumu üzerinden yapılan değerlendirmeler, İzmir’in sorunlarını tek boyutlu okumaya yol açıyor.

Elbette merkezi iktidarın muhalefet belediyeleriyle ilişkisi tartışılabilir. Elbette yerel yönetimlerin finansman süreçleri şeffaf biçimde konuşulmalıdır. Ancak İzmir’in bütün sorunlarını sadece Ankara’nın tavrına bağlamak, bu şehri yıllarca yöneten yerel iktidarın sorumluluğunu görünmez kılar.

İzmir’i uzaktan izleyenler çoğu zaman şunu ıskalıyor: Bu şehirde asıl mesele yalnızca merkezi hükümetin izin verip vermemesi değil; belediyecilik aklının, kadro düzeninin, parti içi hesapların ve yerel medyanın suskunluğunun nasıl bir tablo ürettiğidir.

CHP belediyeciliğinde şeffaflık sınavı

İzmir uzun yıllardır CHP’nin en güçlü kalelerinden biri olarak görülüyor. Ancak bir siyasi partinin güçlü olduğu yerde denetim refleksi zayıflarsa, sadakat liyakatin önüne geçerse ve eleştiri parti düşmanlığı gibi algılanırsa, orada kamu yararı da zarar görür.

CHP yıllardır hak, hukuk ve adalet vurgusu yapıyor. Bu kavramlar elbette önemlidir. Fakat hak, hukuk ve adalet sadece iktidara karşı kullanılan siyasi sloganlar olmamalıdır. Aynı ilkeler belediye kadrolarında, imar kararlarında, ihale süreçlerinde, atamalarda, yakın çevre ilişkilerinde ve yerel hizmetlerde de aranmalıdır.

İzmir’de geçmiş dönemlere ilişkin çok sayıda iddia ve tartışma gündeme geldi. Kimi kadro süreçleri, kimi belediye içi görevlendirmeler, kimi aile ve yakın çevre ilişkileri kamuoyunda konuşuldu. Bunların tamamı hukuki zeminde ayrıca incelenmesi gereken başlıklardır. Ancak asıl sorun şu: İzmir kamuoyu bu başlıkları çoğu zaman açıkça tartışamadı.

Yerel medyanın suskunluğu meselesi

İzmir’de gerçekleri yazmak, sanıldığı kadar kolay değildir. Bu şehirde belediye gücü, reklam bütçeleri, yerel ilişkiler ağı ve siyasi yakınlıklar çoğu zaman gazeteciliğin üzerine ağır bir gölge düşürür.

Kim CHP’li belediyeleri sert biçimde eleştirmeye kalksa, önce “karşı tarafa hizmet etmekle” suçlanır. Kim yerel yönetimlerdeki kadro düzenini, yakın çevre ilişkilerini veya kaynak kullanımını sorgulasa, bir süre sonra yalnızlaştırılır. Yerel medyada reklam alamamak, davet edilmemek, yok sayılmak ve itibarsızlaştırılmak sıradan araçlar haline gelir.

Bu nedenle İzmir hakkında dışarıdan konuşan gazetecilerin elindeki bilgi çoğu zaman eksiktir. Onlara ulaşan tablo, kentin bütün gerçeği değil; çoğu zaman süzülmüş, yumuşatılmış ve parti hassasiyetleriyle paketlenmiş bir anlatıdır.

AK Parti de İzmir’i yıllarca yanlış okudu

Bu yazının amacı CHP’yi eleştirirken AK Parti’yi bütün sorumluluktan muaf tutmak değil. Aksine, AK Parti de İzmir konusunda yıllarca yanıldı. İzmir’i anlamak yerine, çoğu zaman İzmir’e dışarıdan reçete yazmaya çalıştı.

İzmir seçmeni ideolojik refleksleri olan ama aynı zamanda hizmet beklentisi yüksek bir seçmendir. Bu şehirde sadece CHP karşıtlığı üzerinden siyaset yapmak sonuç vermez. İzmirliyi ikna etmek için kentin su, trafik, kentsel dönüşüm, ulaşım, altyapı, afet hazırlığı ve ekonomik canlılık sorunlarına sahici çözümler üretmek gerekir.

AK Parti’nin İzmir’de kalıcı bir karşılık bulamamasının temel nedenlerinden biri de budur. İzmir’de CHP eleştirisi yapmak kolaydır; zor olan, İzmirliyi gerçekten anlayan, onun hayatına dokunan bir yönetim vizyonu ortaya koymaktır.

Cemil Tugay hamlesi ne anlama gelir?

Cemil Tugay’ın AK Parti’ye geçeceği iddiası bu yüzden sıradan bir transfer söylentisi değildir. Eğer böyle bir süreç gerçekten yaşanırsa, bu hamle yalnızca bir belediye başkanının parti değiştirmesi anlamına gelmez; İzmir’de CHP belediyeciliğinin geldiği noktanın da ilanı olur.

Tugay’ın böyle bir tercih yapması, CHP içindeki genel başkanlık kavgalarından, parti içi hizip gerilimlerinden ve merkezi çekişmelerden uzaklaşıp doğrudan İzmir’in sorunlarına yönelme olarak okunabilir.

CHP’de uzun süredir değişmeyen bir problem var: Parti, yerel yönetimleri çoğu zaman genel merkez mücadelelerinin uzantısı gibi kullanıyor. Dün Deniz Baykal ile Kemal Kılıçdaroğlu arasındaki gerilim vardı. Bugün Kılıçdaroğlu ile Özgür Özel hattındaki tartışmalar konuşuluyor. Bu kavgaların arasında belediye başkanları da çoğu zaman şehirlerinden çok Ankara’daki parti içi dengelere bakmak zorunda kalıyor.

İzmir’in ihtiyacı ise genel merkez hesapları değil, hizmettir.

İzmir’in asıl meselesi hizmet ve hesap verebilirlik

İzmir’in kronik sorunları artık ertelenemez. Ulaşım, altyapı, kentsel dönüşüm, deprem hazırlığı, belediye şirketleri, personel politikası, sosyal destekler ve kent estetiği gibi başlıklar yıllardır aynı cümlelerle konuşuluyor.

Bu noktada Cemil Tugay’ın olası siyasi tercihi, eğer İzmir’e daha fazla kaynak, daha hızlı karar alma ve daha etkili hizmet üretme imkânı sağlayacaksa, bu tercih kent açısından ayrıca değerlendirilir. Ancak hangi parti olursa olsun, İzmir’in asıl ihtiyacı şeffaflık, liyakat ve hesap verebilir yönetimdir.

AK Parti’ye geçmek tek başına bir kurtuluş reçetesi değildir. CHP’de kalmak da tek başına demokrasi garantisi değildir. Bir belediye başkanını değerli kılan şey, hangi rozetle dolaştığı değil; kente ne kadar adil, temiz, etkili ve hesap verebilir hizmet sunduğudur.

Ulusal gazetecilere İzmir tavsiyesi

Can Ataklı’ya, Fatih Altaylı’ya ve İzmir için gerçekten üzülen bütün gazetecilere söylenecek şey şudur: İzmir’i yalnızca Ankara-CHP gerilimi üzerinden okumayın. İzmir’in içine girin. Yerel sanatçıların, esnafın, belediye çalışanlarının, mahalle sakinlerinin, şehit ailelerinin, mağdur olduğunu söyleyen yurttaşların, yıllardır derdini anlatamayan insanların sesini dinleyin.

Karabağlar’da Nasrettin Hoca heykeli üzerinden yaşanan tartışmaları, yerel yönetimle iş yapan ama karşılığını alamadığını söyleyen insanları, belediye kapılarında çaresiz kalanları, yerel medyada yer bulamayanları dinleyin.

O zaman görülecek ki İzmir meselesi, sadece “iktidar CHP’li belediyeleri engelliyor” cümlesinden ibaret değildir. İzmir’in içinde başka bir hikâye daha vardır: suskunluk, kırgınlık, parti sadakatiyle örtülen hesaplar ve yıllardır konuşulamayan yerel gerçekler.

Cemil Tugay’ın AK Parti’ye geçip geçmeyeceğini zaman gösterecek. Fakat bu iddianın bile ortaya çıkarmaya yettiği bir gerçek var: İzmir artık eski ezberlerle yönetilemeyecek kadar yoruldu.

Bu şehir, parti kavgalarından daha fazlasını hak ediyor.

Yusuf İnan

YerelGundem.com

Yusuf İnan, gazeteci ve yazardır. 

UAPresa.com, WiseNewsPress.com, SehitlerOlmez.com, SiyasetinSesi.com ve Yerelgundem.com  Genel Yayın Yönetmenliği görevlerini yürütmektedir. Türkiye ve dünya gündemiyle ilgili stratejik ve siyasi analizler konusunda uzmanlaşmıştır.